هورمون اکسین

تاریخچه کشف هورمون اکسین:

اکسین‌ها اولین هورمون گیاهی کشف شده بودند. چارلزداروین از اولین دانشمندان در تحقیق هورمون گیاهی بود. حاصل مشاهدات او در کتاب «نیروی حرکت در گیاهان» در سال ۱۸۸۰ منتشر شد.

او ابتدا اثراتی از نور در حرکت کولئوپتیل‌های زرد روشن شرح داد.

کولئوپتیل یا ساقه پوش یک برگ تخصص یافته است که از اولین گرهی که اپی کوتیکول را می‌پوشاند، ناشی می‌شود که در مرحله حفاظت جوانه گیاهان که از زمین بیرون می‌آیند.

زمانی که نور یک طرفه به کولئوپتیل می‌تابد، گیاه در جهت نور خم می‌شود. اگر رأس کولئوپتیل با فویل آلومینیوم پوشیده شود، به سوی نور یک طرفه خم نمی‌شود. اما اگر رأس کولئوپتیل در یک طرف پوشیده، یا فقط در قسمتی پایین‌تر از راس پوشیده شود، نوردهی یک طرفه سبب خمیدگی به سوی نور می‌شود.

آزمایش داروین پیشنهاد داد که راس کولئوپتیل بافت، مسئول دیدن نور و تولید سیگنال‌های انتقالی به قسمت پایین‌تر کولئوپتیل است جایی که پاسخ فیزیولوژیکی خمیدگی رخ می‌دهد. او سپس راس کولئوپتیل و باقی‌مانده کولئوپتیل بدون پوشش را که در معرض نور یک طرفه بود قطع کرد و مطابق نتایج اولیه ازمایشش خمیدگی رخ نداد.

هورمون گیاهی اکسین چیست؟

اکسین، هورمون گیاهی است که باعث بلند و دراز شدن سلول های گیاهی شده و می توانند واکنش های رشد و نموی را در گیاهان، بسیار زیاد کنترل کند. از جمله این اثرگذاری ها می توان بلند شدن ساقه گیاهان، تشکیل ریشه، بزرگ شدن سلول ها، مانع شدن از ریزش برگ و رشد جوانه های جانبی، تشکیل آوندهای چوبی، تشکیل و بزرگ شدن میوه ها، بیوسنتز پروتئین و موارد بسیار دیگری را نام برد. اندول استیک اسید (IAA) فراوانترین اکسین در گیاهان می باشد که تشکیل یافته از اسیدآمینه تریپتوفان و یا تجزیه گلیکوزیدها می باشد.

هورمون اکسین باعث طویل شدن سلول های گیاه و واکنش های رشد و نموی زیادی در گیاهان می شوند. مهم ترین و فراوان ترین اکسین ها در گیاهان ایندول استیک اسید است که مشخص ترین اثرات را در بین خانواده اکسین ها دارد. مصرف در خزانه ، بذرمال، ریشه دار کردن قلمه ها و نهالستان کاربرد دارد.

هورمون اکسین می تواند گلدهی در شرایط روزبلند را برای گیاهان روزبلند، آسان کند و گیاهان روز کوتاه را از لحاظ گلدهی کاهش داده و مانع این فرآیند شود.

روش مصرف هورمون اکسین :

5 سی سی از این محصول را در 100 لیتر آب حل نموده و روی گیاه محلول پاشی (اسپری) کنید.

برای تیمار: قلمه ها میزان 5 سی سی در 5 لیتر آب حل کرده و قلمه ها را به مدت 1 تا 3 دقیقه با توجه به خشبی بودن قلمه در آن قرار دهید.

برای بذرمال: میزان 10 سی سی در 10 لیتر آب نیز از این محصول استفاده می شود.

جیبرلین ها (Gibberellin) گروهی از هورمون های گیاهی هستند که به‌خصوص در رشد گیاهان موثرند.

هورمون جیبرلین معمولا به صورت محلول پاشی مصرف شده و در کشاورزی کاربرد زیادی دارد. جیبرلین باعث تسریع و بهبود گل دهی، افزایش تولید میوه، افزایش عملکرد و شکست خواب بذر می شود. مصرف اصلی جیبرلین در باغات انگور بوده ولی علاوه بر آن باعث بکرزایی در گیاهانی که توانایی این عمل را داشته باشند می شود.

نقش جیبرلین در گیاه:

۱- طویل شدن سلولها: جیبرلین‌ها هماننداکسین در طویل شدن اندامهای گیاهی نقش بازی می‌کنند.

۲- اثر روی گل دادن: برخی از جالب ترین اثرات جیبرلین‌ها روی گل دادن گیاهان است به‌طوری که همانند اکسین‌ها در گیاهان روز بلند باعث تولید گل و از طرفی در روی گیاهان روز کوتاه باعث توقف گلدهی می‌شود.

۳- طویل شدن و تشکیل ریشه‌ها: برخی جیبرلین‌ها با غلظت مناسب لااقل در بعضی گونه‌ها به طویل شدن ریشه کمک می‌کنند و از طرفی دیگر برخی جیبرلین‌ها از تشکیل ریشه روی قلمه‌ها جلوگیری می‌کند که علت آن خنثی کردن اثر اکسین‌ها است.

۴- رشد برگ: با توجه به اینکه طول موجهای کوتاه ناحیه قرمز در ایجاد رشد برگ موثرترین است این هورمون می‌تواند جایگزین نور قرمز شود.

۵- سبز کردن بذر: بذر انواعی از گیاهان برای اینکه پس از کاشت سبز شود قبلاً لازم است که در معرض نور قرار گیرد؛ نور طیف قرمز از این نظر موثرترین نور است. جیبرلین می‌تواند جایگزین خوبی برای آن باشد و به عبارت دیگر در شکستن دوره خواب بذور، جیبرلین جایگزین نور قرمز می‌شود.

۶- شکستن دوره خواب جوانه: شکستن دوره خواب بعضی از گونه‌های گیاهان چوبی مناطق معتدل تحت کنترل فتوپریود است لذا این هورمون می‌تواند جایگزین خوبی برای فتوپریود به طول کافی باشد.

۷- افزایش طول میان گره‌ها: استفاده از این هورمون در گیاهان می‌تواند منجر به افزایش طول میان گره‌ها شود.

روش استفاده از هورمون جیبرلین برای گیاهانی که گلدهی دارند:

۵ سی سی هورمون جیبرلین را داخل 1 لیتر آب حل کنید و هفته ای دو بار بر روی گیاه اسپری کنید.

همچنین 10 داخل یک و نیم لیتر آب حل کنید و هر دو هفته یکبار آبیاری کنید.

همچنین برای گیاهان ضعیف می‌توانید میزان مصرف را به سه بار در هفته افزایش دهید.

روش استفاده برای گل‌های شاخه‌ای در آب:

۵ سی سی هورمون جیبرلین را داخل یک لیتر آب حل کنید و هفته ای دو بار بر روی گیاه اسپری کنید

کود زیستی ازتو بارور-1:

کود پتا 2 ویژه درختان بارور دارای دونوع باکتری حل‌ کننده پتاسیم است که با ترشح اسیدهای آلی دراطراف ریشه موجب تجزیه ترکيبات نامحلول پتاسیم موجود در خاک اطراف ریشه می شود و در نتیجه با رهاسازی یون پتاسیم ، آن را در اختیار گیاه قرار می دهد.

مزایای و ویژگی های کود زیستی پودری پتا بارور:

جایگزین حداقل 50 درصد کودهای پتاسه

ایجاد ساقه مقاوم در گیاهان زراعی به ویژه غلات

افزایش عملکرد، کیفیت و بازار پسندی محصولات کشاورزی

افزایش مقاومت گیاهان در برابر تنش‌های محیطی و بیماری‌ها