خاک برگ

خزهٔ پوده‌زار یا پیت‌ماس (به انگلیسی: Sphagnum) سرده‌ای از خزه ها است که نزدیک به ۳۸۰ گونه پذیرفته‌شده دارد. از آنجا که این خزه معمولاً در خاک‌های توربدار (دارایزغال سنگ نارس) می‌روید به نام خزهٔ تورب‌دار نیز نامیده شده‌است. در انگلیسی واژهٔ Peat moss و در فارسی واژهٔ پیت‌ماس نیز در بین مردم برای برای اشاره به این خزه کاربرد دارد؛ و بیشتر به انبوه خشک‌شده و مردهٔ این خزه اشاره می‌کند که برای یکی از ترکیباتخاک گلدان به کار می‌رود.

کاربردهای خزهٔ پوده‌دار:

کود این خزه که پیت‌ماس (Peat moss) هم نامیده شده به مادهٔ خشک‌شدهٔ خاک‌مانندی گفته می‌شود که از برگ‌های خشک‌شده و مردهٔ گیاه آماده می‌شود و در مصارف عمومی باغبانی، گلخانه ای و پرورش گل کاربرد دارد. در حال حاضر بیشتر تولیدکنندگان این ماده، در کنارمواد تشکیل دهنده پایه و اصلی خزهٔ پوده‌دار از مقادیرینیترات،پتاسیم و کلسیم برای غنای بیشتر و تبدیل آن به نوعی کود بهره می‌گیرند. از نشانه‌های کیفیت این ماده یکی کیفیت و کمیت عناصر تشکیل‌دهندهٔ آن و مقادیر نسبی آن‌ها و دیگری ریزتر بودن دانه‌های آن است. در ایران رنگ سیاه و تیرهٔ این ماده بیشتر مقبولیت دارد.

در مرحله‌ای از چرخهٔ عمر خزهٔ پوده‌زار یا خزهٔ تورب که به صورت پوسیده و گیاه خاک درآمده بعد از فشرده شدن به عنوان بهبوددهندهٔ خاک و بسترهای کشت مورد استفاده قرار می‌گیرد که ظرفیت آبگیری و همچنین ظرفیت جذب مواد مغذی را بالا می‌برد. همچنین برای خاکِ گیاهانی که برای رشد به رطوبت بالاتری احتیاج دارند مانند بنفشه آفریقایی و در خاک یا بستر کشتی که شن و ماسه بالایی در آن وجود دارد برای بالا بردن میزان ذخیرهٔ آب در خاک کاربرد دارد؛ زیرا که بافت‌های الیاف گیاه، آب را در خود به مدت بیشتری نگه داشته و خاک را در مجموع مرطوب نگه می‌دارد.

مزایا و ویژگی های به‌کارگیری خزهٔ پوده‌زار :

خزهٔ پوده‌زار را در کمپوست به‌کاررفته برای پرورش میسیلیوم(بافت مولد قارچ) نیز می‌افزایند. همچنین به خاک گلدان که برای پرورش گیاهان خانگی به کار می‌رود افزوده می‌شود.

کوکوپیت نوعی بستر کشت گیاه است که با استفاده از الیاف پوش برگ میوهٔ نارگیل تهیه می‌شود. کوکوپیت معمولاً به‌صورت فشرده به بازار عرضه می‌شود و مصرف‌کنندهٔ نهایی با افزودن آب به این الیاف فشرده آن‌ها را برای استفاده آماده می‌کند. بعد از افزودن آب، هر ۱ کیلوگرم کوکوپیت فشرده می‌تواند به ۱۵ لیتر کوکوپیت مرطوب تبدیل شود.

اجزاء کوکوپیت:

کوکوپیت از سه بخش تشکیل شده‌است که ممکن است در بافت‌های مختلف هر سه یا یکی از بخش‌ها وجود داشته باشد.

پیت (Peat): به دانه‌های ریز با ابعاد ۱ تا ۵ میلی‌متر گفته می‌شود و به رنگ قهوه‌ای تیره است.

الیاف (Coir): به الیاف نخ مانند با ضخامتی بسیار کم و با طول متغیر در بافت‌های مختلف گفته می‌شود.

چیبس (Chips): به ذرات به‌هم چسبیدهٔ پیت و الیاف به اندازهٔ چیبس خوراکی گفته می‌شود.

موارد مصرف:

کوکوپیت را می‌توان در کشت‌هایی استفاده کرد که از خاک استفاده نشود.

ورمیکولیت 

ورمیکولیت نام گروهی از کانی‌های آرام هیدراته یعنی سیلیکات‌های آلومینیوم، آهن و منیزیم است که شبیه میکا هستند. این ماده معدنی طبیعی در کشورهای مختلف جهان از جمله ایالات متحده آمریکا و آفریقای جنوبی استخراج می شود و به شکل تکه های براق است که رنگ آن از خاکستری تیره تا قهوه ای شنی متغیر است.

نام خود را از کلمه لاتین vermiculare به معنی پرورش کرم و پسوند انگلیسی ite که به معنی سنگ یا معدنی است گرفته شده است. هنگامی که ورمیکولیت تا دمای بسیار بالا گرم می شود، به رشته های طولانی شبیه کرم های کوچک منبسط می شود.

ورمیکولیت سبک، غیر سمی و استریل است و با گذشت زمان خراب نمی شود. PH خنثی دارد. واکنش آن قلیایی است و به راحتی با سایر خاک ها مخلوط می شود.

ژل کریستال یا خاک ژله‌ای به هر ژلی گفته می‌شود که مقدار زیادی آب را جذب کرده و حاوی آن باشد. خاک ژله‌ای معمولاً به شکل کروی است و از یک پلیمر سوپرجاذب جاذب آب (SAP که به عنوان پودر لجن به شکل خشک نیز شناخته می‌شود) مانند پلی آکریل آمید (اغلب پلی آکریلات سدیم) تشکیل شده‌است.

نحوه استفاده از خاک ژله ای:

بعد از تهیه خاک های ژله ای، مقدار مورد نیاز از آن را داخل یک کاسه بزرگ ریخته و به ازای هر بسته از خاک، 1 لیتر آب به آن اضافه کنید. مقدار آب باید به اندازه ای باشد که سطح دانه های ژله ای را کاملا پوشش دهد.

چند ساعت صبر کنید تا خاک به حجم دلخواه برسد، سپس آن را داخل گلدان ریخته و گیاه را از گلدان قبلی با احتیاط جدا کنید و در گلدان حاوی خاک ژله ای قرار دهید. گلدان جدید را بسته به نوع گیاهی که داخل آن است، میزان درجه حرارت محیط و تبخیر، هر 15 تا 30 روز یک بار آبیاری کنید.

خاک ژله ای دارای ترکیباتی مانند نیتروژن، فسفات، پتاسیم و عناصر دیگر و هم چنین مواد غذایی موثر برای رشد گیاه می باشد. در صورتی که از این محصول همراه خاک استفاده شود، به دلیل همین مواد غذایی باعث اصلاح خاک می شود و بسته به نوع آن و ترکیب خاک، توسط میکروارگانیسم ها تخریب خواهد شد، بنابر این باعث ایجاد آلودگی های زیست محیطی نمی شود.

مزیت خاک های ژله‌ای این است که علاوه بر نگه داشتن آب، به دلیل تغییر مداوم حجم آن، میزان هوای داخل خاک افزایش می یابد.

مزایای خاک ژله ای:

خاک ژله ای به خصوص در زندگی مدرن امروز که فرصت برای رسیدگی به گیاهان بسیار کم شده است، راهکار مفیدی برای نگهداری از گیاهان است. خاک های ژله ای با نام های دیگری مانند جاذب رطوبت، هیدروژل رنگی، خاک کریستالی و سوپر آب نیز در بازار شناخته می شوند.

فواید خاک های ژله ای:

1- آبیاری گیاهان در مدت زمانی که شما به مسافرت های طولانی می روید.

2- جلوگیری از ورود مگس ها، سوسک ها و دیگر موجودات موذی به داخل گلدان

3- صرفه جویی در مصرف آب

4- طول عمر بالا (حدود 5 سال)

5- شوکه نشدن گیاه موقع تعویض گلدان

6- مناسب برای کاشت اکثر بذرها و گیاهان

7- بدون ایجاد آلودگی های محیطی و زیستی

8- مدیریت موثر مصرف آب