خاک پرلیت

توضیحات

خاک پرلیت چیست؟

خاک پرلیت نوعی از سنگ آتشفشانی است که حاوی عنصر اصلی خاک، یعنی سیلیس می باشد و در دسته شیشه‌های آتشفشانی طبقه بندی می‌شود. این خاک در صورت حرارت دیدن به مقدار لازم، بین ۴ تا ۳۰ برابر حجم اولیه خود منبسط می شود. پرلیت از کلمه پرل به معنی مروارید گرفته شده است.

پرلیت خام، شامل ۳ الی ۶ درصد آب می باشد و بر اثر حرارت در دماهای بالا، آب موجود در ساختار سنگ خام پرلیت، تبخیر شده و میلیون‌ها حباب بسیار ریز در ساختار پرلیت تشکیل می شود. بدین شکل پرلیت به ساختاری متخلخل تبدیل شده و حجم دانه های آن به شدت افزایش یافته و رنگ آن از سیاه یا خاکستری تیره به سفید تغییر می کند. از دیگر عناصر تشکیل دهنده در ساختار پرلیت، می توان به آلومینیوم، سدیم، کلسیم، پتاسیم، منگنز و آهن اشاره کرد.

استفاده از پرلیت در خاک‌های ماسه‌ای:

اغلب خاك‌هاي مورد استفاده در باغبانی و کشاورزی يا به صورت ماسه اي و يا به صورت رسی هستند. در خاکهای ماسه ای نگهداری و جذب آب و در خاک‌های رسی تبادلات گازی و زهکشی به خوبی انجام نمی گیرد.  بهبود عملکرد هر دو نوع خاک را می توان به کمک  انجام داد. استفاده از پرلیت در خاکهای ماسه ای باعث کاهش فاصله بین ذرات ماسه از هم می شود و در نهایت منجر به موارد زیر می‌شود:

موجب افزایش قدرت جذب و نگهداری آب می گردد.

خاک را شبیه شرایط خنثی می کند.

استفاده از پرلیت در خاك‌های رسی:

ایجاد منافذ كافي و مناسب برای زهكشي و همین‌طور جابجایی بهتر هوا

کاهش ترک خوردگي در خاک

جلوگیری از تراکم بیش از حد خاک

بهبود توزيع و رشد ريشه گياه در خاک

رشد و نگهداری بهتر گياه در تمام فصول

موارد کاربرد خاک پرلیت:

رشد و تکثیر گیاهان

رشد و پرورش بذر

پرورش قلمه گیاه

استفاده از پرلیت در کشت هیدروپونیک:

یکی از روشهای کشت در گلخانه ها، استفاده از کشت هیدروپونیک می باشد. در این روش، نیاز به تهیه آب به همراه مواد مغذی لازم برای رشد گیاه می باشد. برای اینکار از پشم سنگ یا پرلیت استفاده می نمایند. پرلیت به دلیل خصوصیات منحصر به فرد و نتایج بهتری که به عمل می آورد، محبوبیت بیشتری دارد. ضمن اینکه، در هر بار کشت هیدروپونیک می توان از آن دوباره استفاده نمود ولی برای استفاده مجدد، فقط نیاز به استریلیزاسیون دارد.

نحوه استفاده از پرلیت در خاک گلدان:

 پرلیت می تواند در ترکیب با انواع خاک گلدان و یا به صورت خالص به عنوان بستر کاشت استفاده کرد. وجود پرلیت باعث می شود که نفوذ هوا در بستر کاشت افزایش یابد و ساختار خاک را بهبود دهد. پرلیت، همچنین زهکشی خاک را بهتر کرده و به تخلیه آب اضافی کمک می‌کند. میزان استفاده از پرلیت در خاک گلدان باید طوری باشد که تراکم دانه های آن در خاک مشخص باشد. ترکیب یک پیمانه پیت ماس، یک پیمانه لومی و یک پیمانه پرلیت برای پرورش گل و گیاه در گلدان عالی است و باعث می‌شود آب و اکسیژن کافی در خاک بماند. بسته به اینکه خاک برای چه گیاهی قرار است استفاده شوند، بین 5 تا 35 درصد پرلیت به خاک گلدان اضافه می شود.

نحوه استفاده از پرلیت برای بهبود خاک و آماده سازی خاک برای کشت:

پرلیت را می توان به تنهایی یا در ترکیب با کودهای آلی، به میزان 15 الی 35 درصد حجمی از خاک تازه استفاده کرد. برای این کار، مانند روش زیر انجام دهید:

در ابتدا خاک دست نخورده را با تراکتور و یا بیل زدن و یا چنگک زدن تا عمق 15 الی 30 سانتیمتر شخم بزنید. سپس، پرلیت را به ضخامت حدود 5 سانتیمتر روی زمین پخش کنید. برای آماده سازی بهتر خاک، می توانید بر روی پرلیت 5 سانتیمتر لایه ای از مواد ارگانیکی جهت بهبود خاک اضافه کنید. این مواد می تواند کودهای آلی، پیت ماس، کمپوست، خاک برگ، خاک اره، تراشه چوب یا پوسته درختان و یا دارای ترکیبات نیتروژنه باشند.

نحوه استفاده از پرلیت برای کاشت دیمی و ایجاد فضاهای سبز:

کاربرد پرلیت و اضافه کردن آن به خاک به دلیل افزایش قدرت نگهداری آب، تاثیر زیادی در کاهش میزان مصرف آب در کشاورزی خواهد داشت. تحقیقات نشان داده است با استفاده از پرلیت در بخش کشاورزی و فضای سبز تا ۸۰ درصد به حل بحران کم آبی کمک می‌شود. روش کار برای کاشت دیمی و ایجاد فضای سبز به شرح زیر است:

در ابتدا خاک را با ابزاری مانند تراکتور و یا بیل و یا چنگک تا عمق 15 الی 30 سانتیمتر شخم بزنید. پرلیت را به ضخامت حدود 1.5 تا 5 سانتیمتر روی زمین پخش کنید. البته می توانید 1.5 تا 5 سانتیمتر کود گیاهی یا تراشه چوب و خاک اره و یا تثبیت کننده نیتروژن(حدود 65.0 سانتیمتر) نیز به آن اضافه نمایید.در ادامه، پرلیت و کود آلی را کاملاً با خاک مخلوط کنید و سپس آن را آب پاشی کرده و زمین را برای مسطح شدن صاف کنید تا قبل ازکاشتن یکنواخت شود. بذرپاشی را انجام دهید و سپس بذرها را با لایه ای از مخلوط پرلیت و پیت ماس یا کود بپوشانید.

ویژگی‌های خاک پرلیت منبسط شده:

مقدار pH بین 2.6 الی 7

میزان نمک موجود در آن کم است

دارای وزن سبک

رنگ سفید

سطح زیاد

عایق صوت

عایق حرارت

پایدار در برابر مواد شیمیایی

مقاومت بالا در برابر آتش (نسوز)

تخلخل بالا

استریلیزه و عاری از هر گونه ناخالصی های ارگانیک شامل انواع میکروارگانیسمها

دسته بندی خاک پرلیت از لحاظ اندازه:

دانه های پرلیت کوچکتر از سه (0- 3) میلی‌متر

دانه های پرلیت کوچکتر از شش (0-6) میلی‌متر

دانه های پرلیت بین (2-6) میلی‌متر

از دانه های (0-6) میلی متر می‌توان برای رشد محیط کشت یا برای بهبود خاک استفاده کرد. اگر می‌خواهید از پرلیت برای بسترهای معدنی یا خاک گلدان خود به تنهایی استفاده کنید، اندازه دانه 2-6 میلی متر باید انتخاب شود.