مجموع: 950,000 تومان
ارسال رایگان برای سفارش بالای 5,000,000 تومان
گوجه
تاریخچه
این گیاه بومی ارتفاعات آمریکای جنوبی است که به صورت خودرو و آلبالویی شکل در آن نقاط می رویید. قسمت شرقی ارتفاعات آند در آمریکای جنوبی مرکز ثانویه گوجه فرنگی به حساب می آید .این گیاه بعدا توسط سرخپوستان به آمریکای مرکزی و مکزیک برده شد ودر آنجا اقدام به کشت و پرورش ودر بعضی مواقع نیز اقدامات اولیه اصلاح نژاد در آن صورت گرفت .مهاجرین اسپانیایی که به این نقاط وارد می شدند توانستند بذر این گیاه را با خود به اسپانیا برده وبه سایر نقاط اروپا توسعه دهند.
سال های زیادی این گیاه به صورت زینتی در اروپا کشت می شد و تا حدود سال 1820 میلادی در اروپا تنها برای گیاه شناسان و داروسازان جالب توجه بود. بذر گوجه فرنگی نخست در اواسط قرن هجده به صورت سبزی کشت شد. هر چند کشت آن با تردید انجام گرفت و همانند سایرگیاهان سمی دیگر خانواده سولاناسه به تدریج کشت آن رو نق گرفت.فرانسوی ها به آن لقب سیب عشق نام نهادند زیرا تصور می کردند که در گوجه فرنگی قدرت ویژه جنسی نهفته است.
مشخصات گیاه شناسی
گوجه فرنگی گیاهی است علفی و یکساله از خانواده بادمجانیان( Solanaceae) با کشت مستقیم تولید ریشه عمیق می کند و در زمین های نرم تا عمق بیشتر از 2 متر نیز فرو میرود.70 درصد ریشه های فرعی تا عمق 25 سانتیمتری (سطح الارض)قرار می گیرد.ریشه اصلی در کاشت نشایی از رشدش کاسته می شود .هرچند که تشخیص ان به خوبی امکان پذیر است ولی از نظر رشد ونمو نسبت به ریشه های فرعی دارای اختلاف کمی است.
ریشه های فرعی ابتدا به صورت افقی رشد کرده و در درازمدت نگهداری گیاه را به عهده می گیرند .ساقه گوجه فرنگی به صورت سیمپودیال (Sympodial)رشد می کند . یعنی اینکه رشد ساقه پس از تشکیل گل آذین ویا جوانه برگ در راس آن از رشد بازمانده و پس از آن کمی متمایل تر نسبت به حالت قبلی به رشدش ادامه می دهد.
ارزش غذایی و اهمیت اقتصادی
گوجه فرنگی یکی از سبزیهای مهمی است که به علت داشتن انواع ویتامین ها ،کاروتن ،اسیدهای مفید ،قند و املاح معدنی نقش مهمی را در سلامت انسان ایفا می کند.
این گیاه به صورت مختلف در تغذیه مورد مصرف قرار می گیرد .مصرف خام آن به تنهایی و یا همراه با سایر سبزیها در سالاد وبه صورت پخته در غذاهای مختلف معمول است .علاوه بر آن به صورت کنسرو شور ،رب ،سس و کچاپ نیز مورد استفاده قرار می گیرد. در بعضی نقاط آن را خشک کرده و در انواع غذاها مورد استفاده قرار می دهند .مقدار کالری گوجه فرنگی زیاد نیست و به همین علت مصرف آن در رژیم غذایی های لاغری توصیه می شود.
شرایط آب و هوایی
نور و دما مناسب برای گوجه فرنگی
گوجه فرنگی براساس مبدا خود یک محصول فصل گرم است و برای عملکرد بیشتر احتیاج به یک دوره گرمای طولانی دارد.
دمای اپتیمم در مجاورت نور کافی بیش از 20 کیلو لوکس بین 27 تا 30 درجه سانتیگراد است. این گیاه در مقابل سرما حساس بوده ویخبندان به شدت به آن صدمه می زند .نور کافی برای رشد بذر گوجه فرنگی ضروری است .حداقل نور برای فاز زایشی 10 کیلو لوکس است. کمبود نور و دما که در فصل پاییز و زمستان برای کشت های گلخانه ای به وجود می آید اختلال رشد ونمو گیاه را به دنبال دارد. از علائم مشخصه آن رشد ناقص گیاه به وجود آمدن دیروقت گل آذین ،بدشکل شدن گلها و یا تمامی گل آذین و افتادن گلهاست .
نور و دما بلافاصله پس از ظاهرشدن کوتیلدونها می تواند تاثیر زیادی در دوره زایشی داشته باشد.
نیاز زیاد به گرما و حساسیت گیاه در مقابل دمای پایین کشت وزرع آن را در مناطق مختلف محدود کرده ونیز تنها در فصول معینی از سال می توان اقدام به پرورش گوجه فرنگی نمود.
گوجه فرنگی نمی تواند شب های سرد را به خوبی تحمل کند و رطوبت زیاد در تابستان باعث بروز بیماری های قارچی می شود.از طرف دیگر بادهای خشک ممکن است موجب ریزش گلها و بارور نشدن آنها بشود ،آفتاب شدید در بسیاری از ارقام حساس به ویژه آنهایی که برگ کمتری دارند موجب آفتاب سوختگی میوه ها می گردد .رشد ونمو گوجه فرنگی در دمای بالاتراز 37 درجه سانتیگراد متوقف می شود.
خاک گوجه فرنگی
گوجه فرنگی را میتوان در کلیه خاک ها کاشت ولی خاک های حاصلخیز با هوموس کافی برای افزایش عملکرد در واحد سطح موثر است . چنانچه زودرسی مورد توجه باشد ،خاک های سبک ترجیح داده میشوند .به طور کلی زمینی برا ی کشت گوجه فرنگی مناسب است که دارای زهکش خوب باشد. از کشت گوجه فرنگی در خاک های شور و قلیایی باید اجتناب نمود.در خاک های خیلی سنگین (رسی) ویا خیلی سبک (شنی )نیز میزان محصول پایین می آید.مناسب ترین PH برای رشد این گیاه بین 5/5 تا 7 است .
رطوبت
درمجاورت دما و تابش زیاد ،فاکتور رطوبت به ویژه پراکندگی صحیح آن برای تولید و بهره برداری این گیاه بسیار موثر است .خشکی طولانی که بارش ناگهانی به دنبال داشته باشد . اغلب ترکیدگی میوه ها را را در پی خواهد داشت .
مضافا این که رطوبت نسبی دردرازمدت (زمان طولانی )اغلب باعث چسبیدن گرده ها به یکدیگر شده وبدین ترتیب تاثیر منفی روی عمل لقاح داشته ونهایتا کاهش عملکرد را به دنبال خواهد داشت.کود:از نظر کودهای شیمیایی نیاز گوجه فرنگی بیشتر به ازت ،فسفر وپتاس است و چون دراکثر خا کهای ایران پتاس به حد کافی موجود است ، از کودهای فسفره وازته بیشتر استفاده می شود.
وجود این عناصر در خاک لاوه براین که باعث افزایش عملکرد می شود ،مقاومت گیاه رانیزدر مقابل آفات و امراض افزایش می دهد.
بذر گوجه فرنگی و نشاء آن
دوره رشد گیاه در انواع مختلف بذر گوجه فرنگی فرق دارد و در درجه اول بسته به نوع واریته ،مقدار دما طی دوره رشد و اندازه ساقه اصلی بین 4 تا 11 ماه متفاوت است.
بذر گوجه فرنگی را معمولا به منظور تهیه نشای مرغوب ابتدا در خزانه پرورش داده و سپس به زمین اصلی منتقل می کنند. روش بذرپاشی مستقیم نیز امکانپذیر است .میزان بذر مورد نیاز در خزانه برای یک تر مربع حدود3 گرم بوده مقدار 4 گرم بذر مرغوب برای 1000نشای گوجه فرنگی کافی است. نشاء گوجه فرنگی
مراقبت های زراعی
مراقبت های زراعی پس از کاشت عبارتند از آبیاری ،مبارزه با علف های هرز و آفات وامراض.
آبیاری گوجه فرنگی در ایران اکثرا به صورت جوی پشته صورت می گیرد. در صورتی که آبیاری بارانی بهترین روش آبیاری برای زراعت این گیاه در فضای آزاد توصیه شده است.
آفات و بیماری ها
از آفات مهم گوجه فرنگی در این منطقه می توان آگروتیس وشته رانام برد که در بعضی مواقع خسارات زیادی را به این گیاه وارد می کنند. مگس سفید گوجه(Aleurodidae)در گلخانه ها عملکرد فتوسنتز را کاهش می دهد. بیماری های مهم گوجه فرنگی عبارتند از کپک خاکستری (Botrytis) پوسیدگی برگ (Phytoph thora infestans) پوسیدگی ساقه (Didymellalycopersici) و پژمردگی باکتریایی(Cormebacterium michigamense) علاوه بر آن گوجه فرنگی در بعضی اوقات دچار بیماری های فیزیولوژیکی می گردد که به شکلهای مختلفی در گیاه ظاهر می شود .
برداشت و نگهداری
میوه گوجه فرنگی را ممکن است بسته به نوع استفاده و مسافتی که باید میوه تا بازار طی کند ،در مراحل مختلف برداشت نمود .برای مصرف خانگی و رب سازی معمولا از گوجه فرنگی رسیده و قرمز استفاده می کنند. چنانچه فاصله بین مزرعه تا محل مصرف دورباشد،گوجه فرنگی را در حالت نیمه رسیده و یا رسیده سبز برداشت می کنند و آنها را در اتاقهایی که دارای دمای بین 13 تا 21 درجه سانتیگراد است به طور مصنوعی رسیده می کنند .در دمای 20 درجه و بالاتر ،رسیدن مصنوعی میوه سرعت یافته ولی احتمال پوسیدگی آن نیز زیاد تر است.
میزان رطوبت مورد نیاز بین 90 تا 95 درصد است.
میزان برداشت گوجه فرنگی در هکتار
میزان تناژ مزارع گوجه فرنگی به عواملی همچون عرض جغرافیایی، رقم انتخابی، نوع تغذیه، آفات و بیماریهای منطقه و دوره رسیدگی بستگی دارد. بنابراین نباید انتظار داشت که در دو منطقه میزان برداشت گوجه فرنگی در هکتار یکسان باشد. بنابراین میزان باردهی گوجه 8320 با میزان برداشت گوجه متین در هکتار و میزان باردهی گوجه بریویو در هکتار با یکدیگر تفاوت دارند.
ارقام مختلف گوجه فرنگی
ارقام مختلف ازنظر طول دوره رسیدن ، مقاومت به آفات وبیماریها ،مقاومت به تنشهای محیطی ،تولیددرواحدسطح،سازگاری به شرایط محیط کشت (فضای آزاد یاگلخانه ) ،خصوصیات ظاهری نظیررنگ ،اندازه ،شکل ،وزن ،بافت و… باهم فرق دارند . ازجمله عواملی که درانتخاب رقم نقش دارند می توان روش کاشت ،طول فصل رشد ،تراکم بوته درواحدسطح (هکتار)،بافت وحاصلخیزی خاک ،وهدف تولیدرانام برد . لذا کشاورزان برای تولیدمحصولی باکیفیت وکمیت بالاباید مواردزیررارعایت کنند :
1- طول دوره رسیدن رقم را مدنظر قراردهند. به طورمثال ارقام زودرس برای مناطقی مناسب هستند که فصل رشدآنها کوتاه باشد. این وضعیت درمناطق جنوبی که کشت خارج ازفصل انجام می دهند بسیارحائزاهمیت است . باتوجه به شرایط خاص بازارفروش گوجه فرنگی درکشور درفصل زمستان کشت ارقام زودرس دراین مناطق می توانددرآمدمناسبی رابرای کشاورزان به همراه داشته باشد .
2- سازگاری رقم باشرایط محیطی : انتخاب رقمی که بتواند دربرابرتنشهای ناشی ازگرما ،سرما ورطوبت مقاومت کند .
3- انتخاب بذر گوجه فرنگی مقاوم به آفات وبیماریها : براساس شرایط اقلیمی منطقه وتجربیات کشت وکارارقام مختلف درهرمنطقه ،بایدارقامی انتخاب شوندکه نسبت به آفات وبیماریهای رایج درسطح مزارع منطقه مقاوم باشند تاضمن تولیدمحصول سالم وبهداشتی هزینه های تولیدنیزکاهش یابد .یکی ازبیماریهایی که درمناطق جنوب کشورشایع بوده وهرساله خسارات زیادی را به بارمی آوردبیماری ویروسی پیچیدگی برگ گوجه فرنگی است . قطعادراین مناطق بایدازارقام مقاوم به بیماریهای ویروسی استفاده کرد. بعضی ارقام به این بیماری مقاوم وبرخی دیگرمتحمل هستند .
4- عملکردبالا : رقم مورداستفاده بایدازنظرعملکردکیفی وکمی وضعیت مطلوبی داشته باشد .
5- میوه باید از خصوصیات ظاهری مناسب برخوردار باشد تا بر بازارپسندی آن افزوده شود . از جمله این خصوصیات می توان شکل واندازه مناسب ،خوش رنگ بودن ، خوش طعم بودن و…. رانام برد .
6- رقم مورد استفاده از همرسی ویکنواختی بالا درتولید میوه برخوردار باشد.
7- رقم باید به صدمات مکانیکی ناشی از برداشت وحمل و انتقال به بازارهای دوردست مقاوم باشد. چنین ارقامی می توانند قابلیت انبارداری ونگهداری بیشتری داشته باشند .
ارقام متعددی درمناطق مختلف کشت می شوند که درذیل به تعدادی از آنها پرداخته می شود .
مقدار بذر مورد نیاز برای تولید نشا گوجهفرنگی برای هر هکتار (ارقام محدود و نامحدود رشد) 100-150 گرم است، که هر گرم حاوی ۲۵۰-300 بذر بوده و تعداد نشا در هر هکتار در زمان انتقال به زمین اصلی 26000-30000 برآورد میشود.
در رقم گوجهفرنگی گیلاسی (محدود و نامحدود رشد) در هر هکتار 25-35 گرم بذر لازم است که تعداد بذر معادل با ۴۵۰-550 بذر در یک گرم میباشد.
ممکن است نشا در حین انتقال به مزرعه، آسیب دیده و یا بعد از کاشت خشک شود، بنابراین ۱۵ درصد از بذر را اضافه کاشته تا نشا برای واکاری داشته باشیم.
پرداخت با کلیه کارتهای بانکی کشور
توضیحات
خواص گوجه برای مردان
گوجه فرنگی، نه تنها به دلیل طعم لذیذش بلکه به دلیل خواص درمانی فراوانی که دارد، در سبد غذایی بسیاری از افراد جای دارد. فواید گوجه فرنگی برای مردان به ویژه در زمینه سلامت پروستات و بهبود عملکرد جنسی، بسیار مورد توجه قرار گرفته است. در ادامه به بررسی دقیقتر این فواید خواهیم پرداخت.
خواص گوجه فرنگی برای پروستات
یکی از مهمترین فواید گوجه فرنگی برای مردان، تاثیر مثبت آن بر سلامت پروستات است. پروستات غدهای است که در سیستم تولید مثل مردان نقش دارد و با افزایش سن، احتمال بزرگ شدن یا ابتلا به بیماریهای آن افزایش مییابد. لیکوپن، ماده قرمز رنگی که به گوجه فرنگی رنگ میدهد، خاصیت آنتیاکسیدانی قوی دارد و به عنوان یک محافظ قدرتمند در برابر آسیبهای رادیکالهای آزاد عمل میکند. مطالعات نشان دادهاند که مصرف منظم گوجه فرنگی و محصولات حاوی لیکوپن، خطر ابتلا به سرطان پروستات را کاهش میدهد و به بهبود عملکرد این غده کمک میکند.
خواص گوجه فرنگی برای نعوظ
برخی از ترکیبات موجود در گوجه فرنگی به طور غیرمستقیم به بهبود عملکرد جنسی کمک میکنند. لیکوپن با بهبود جریان خون و کاهش التهاب، میتواند به حفظ سلامت رگهای خونی کمک کند. همچنین، ویتامینهای گروه B موجود در گوجه فرنگی، نقش مهمی در تولید انرژی و بهبود عملکرد کلی بدن دارند.
خواص گوجه برای زنان
گوجه فرنگی سرشار از ویتامینها، مواد معدنی و آنتیاکسیدانهایی است که برای سلامتی زنان بسیار مفیدند. گوجه فرنگی به دلیل داشتن ویتامین C فراوان، سیستم ایمنی بدن را تقویت کرده و در پیشگیری از بیماریها نقش مهمی ایفا میکند. همچنین، پتاسیم موجود در گوجه به تنظیم فشار خون کمک کرده و از بروز بیماریهای قلبی عروقی جلوگیری میکند. علاوه بر این، گوجه سرشار از لیکوپن است که یک آنتیاکسیدان قوی بوده و در پیشگیری از سرطان نقش دارد.
خواص گوجه در بارداری
بارداری دورهای حساس و مهم در زندگی زنان است. در این دوران، نیاز بدن به مواد مغذی افزایش مییابد. گوجه فرنگی به دلیل داشتن فولات فراوان، برای زنان باردار بسیار مفید است. فولات به رشد سلولهای جدید، از جمله سلولهای عصبی جنین، کمک میکند و از بروز نقص لوله عصبی در نوزاد جلوگیری میکند. همچنین، ویتامین C موجود در گوجه به جذب آهن بهتر کمک کرده و از بروز کمخونی در مادر باردار پیشگیری میکند. لیکوپن موجود در گوجه نیز به تقویت سیستم ایمنی بدن مادر و جنین کمک کرده و از آنها در برابر عفونتها محافظت میکند.
خواص گوجه فرنگی برای رحم
گوجه فرنگی به دلیل داشتن ویتامین C و آنتیاکسیدانها، به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک کرده و از بروز عفونتهای لگنی جلوگیری میکند. همچنین، برخی مطالعات نشان دادهاند که مصرف غذاهای حاوی لیکوپن، مانند گوجه فرنگی، ممکن است خطر ابتلا به برخی از انواع سرطانهای زنان از جمله سرطان رحم را کاهش دهد.
خواص گوجه برای کبد چرب
لیکوپن به عنوان یک آنتیاکسیدان قوی، رادیکالهای آزاد مضر را که به کبد آسیب میرسانند، خنثی میکند. علاوه بر این، گوجه فرنگی خواص ضدالتهابی دارد و میتواند به کاهش التهاب در کبد کمک کند. ویتامین C موجود در گوجه فرنگی نیز به تقویت سیستم ایمنی بدن و بهبود عملکرد کلی کبد کمک میکند. بنابراین مصرف منظم گوجه فرنگی به صورت خام، پخته یا به شکل رب، میتواند در پیشگیری و بهبود کبد چرب موثر باشد.
خواص گوجه برای پوست
گوجه سرشار از ویتامین C، بتاکاروتن و لیکوپن است که همگی آنتیاکسیدانهای قوی هستند. این آنتیاکسیدانها به محافظت از پوست در برابر آسیبهای رادیکالهای آزاد، کاهش لکهای تیره، روشن شدن پوست و بهبود بافت آن کمک میکنند. همچنین، گوجه دارای خواص ضدالتهابی است که میتواند به کاهش قرمزی و التهاب پوست کمک کند. استفاده موضعی از گوجه یا ماسکهای حاوی گوجه میتواند به عنوان یک لایهبردار طبیعی عمل کرده و پوست را نرم و شاداب کند.
خواص گوجه فرنگی برای کم خونی
گوجه فرنگی منبع غنی از ویتامین C است که به جذب بهتر آهن در بدن کمک میکند. آهن عنصری ضروری برای تولید هموگلوبین است که وظیفه انتقال اکسیژن به سلولهای بدن را بر عهده دارد. همچنین لیکوپن موجود در گوجه فرنگی، یک آنتیاکسیدان قوی است که به کاهش التهاب و بهبود عملکرد سلولها کمک میکند. ویتامینهای گروه B موجود در گوجه فرنگی نیز در تولید هموگلوبین و DNA نقش مهمی دارند. بنابراین، مصرف منظم گوجه فرنگی میتواند به پیشگیری و درمان کمخونی کمک شایانی کند.
خواص گوجه از نظر طب سنتی
گوجه فرنگی از نظر طب سنتی دارای طبعی سرد و تر است. به همین دلیل برای افرادی با مزاج گرم و خشک (صفراوی) بسیار مفید بوده و به تعادل مزاج کمک میکند. این میوه سرشار از ویتامینها و آنتیاکسیدانها است و به تقویت سیستم ایمنی بدن، بهبود هضم غذا و کاهش التهاب کمک میکند. همچنین، گوجه فرنگی برای سلامت قلب، پوست و مو نیز مفید بوده و در پیشگیری از برخی بیماریها نقش دارد. با این حال، افرادی با مزاج سرد و تر (بلغمی) باید در مصرف گوجه فرنگی احتیاط کنند.
بهترین زمان مصرف گوجه فرنگی
گوجه فرنگی، این میوه خوش رنگ و پرخاصیت، نه تنها به غذاهای ما طعم میدهد بلکه سرشار از ویتامینها، مواد معدنی و آنتیاکسیدانهایی است که برای سلامتی بدن بسیار مفیدند. اما آیا زمان خاصی برای مصرف گوجه فرنگی وجود دارد که بتوانیم بیشترین بهره را از خواص آن ببریم؟ در ادامه به بررسی این موضوع و خواص گوجه فرنگی در زمانهای مختلف روز میپردازیم.
خواص گوجه در صبحانه
شروع روز با یک صبحانه مقوی و سالم، انرژی مورد نیاز بدن را تامین کرده و به بهبود عملکرد مغز کمک میکند. افزودن گوجه فرنگی به صبحانه، میتواند این وعده غذایی را مغذیتر کند.
- انرژیزا: گوجه فرنگی حاوی کربوهیدراتهای سادهای است که به سرعت جذب بدن شده و انرژی لازم برای شروع روز را فراهم میکند.
- بهبود هضم: فیبر موجود در گوجه فرنگی به بهبود عملکرد دستگاه گوارش و جلوگیری از یبوست کمک میکند.
- تقویت سیستم ایمنی: ویتامین C موجود در گوجه فرنگی، سیستم ایمنی بدن را تقویت کرده و از بدن در برابر بیماریها محافظت میکند.
-
خواص گوجه قبل از خواب
ممکن است این سوال برایتان پیش بیاید که آیا خوردن گوجه فرنگی قبل از خواب مناسب است؟ پاسخ این سوال به عوامل مختلفی مانند میزان حساسیت معده، نوع گوجه فرنگی مصرفی و سایر عادتهای غذایی بستگی دارد.
- مشکلات گوارشی: افرادی که به اسیدیته معده حساس هستند، بهتر است از مصرف گوجه فرنگی قبل از خواب خودداری کنند، زیرا ممکن است باعث سوزش سر دل شود.
- کاهش وزن: برخی افراد معتقدند که مصرف گوجه فرنگی قبل از خواب به کاهش وزن کمک میکند. اگرچه گوجه فرنگی کالری کمی دارد، اما تحقیقات علمی کافی در این زمینه وجود ندارد.
خواص گوجه فرنگی بعد از ورزش
بعد از انجام تمرینات ورزشی، بدن به مواد مغذی و آب نیاز دارد تا بتواند بهبود یابد. گوجه فرنگی میتواند یک میانوعده سالم و مفید بعد از ورزش باشد.
- جبران آب از دست رفته: گوجه فرنگی حاوی مقادیر زیادی آب است که به جبران آب از دست رفته بدن در حین ورزش کمک میکند.
- تامین مواد معدنی: پتاسیم موجود در گوجه فرنگی به تنظیم فشار خون و عملکرد ماهیچهها کمک میکند.
- کاهش التهاب: آنتیاکسیدانهای موجود در گوجه فرنگی به کاهش التهاب در عضلات کمک کرده و روند بهبودی را تسریع میکنند.
مقایسۀ سریع
| گوجه پاککردن | بذر بادرنجبویه پاککردن | شاهی پاککردن | پیازچه پاککردن | تره فرنگی پاککردن | بذر ریحان سبز پاککردن | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| نام | گوجه پاککردن | بذر بادرنجبویه پاککردن | شاهی پاککردن | پیازچه پاککردن | تره فرنگی پاککردن | بذر ریحان سبز پاککردن |
| تصویر |  | | | | | |
| شناسۀ محصول | ||||||
| امتیاز | ||||||
| قيمت | ||||||
| موجودی | ||||||
| وزن | نامعلوم | نامعلوم | نامعلوم | نامعلوم | نامعلوم | نامعلوم |
| اندازه | نامعلوم | نامعلوم | نامعلوم | نامعلوم | نامعلوم | نامعلوم |
| اطلاعات اضافی | ||||||
| توضیح | تاریخچهاین گیاه بومی ارتفاعات آمریکای جنوبی است که به صورت خودرو و آلبالویی شکل در آن نقاط می رویید. قسمت شرقی ارتفاعات آند در آمریکای جنوبی مرکز ثانویه گوجه فرنگی به حساب می آید .این گیاه بعدا توسط سرخپوستان به آمریکای مرکزی و مکزیک برده شد ودر آنجا اقدام به کشت و پرورش ودر بعضی مواقع نیز اقدامات اولیه اصلاح نژاد در آن صورت گرفت .مهاجرین اسپانیایی که به این نقاط وارد می شدند توانستند بذر این گیاه را با خود به اسپانیا برده وبه سایر نقاط اروپا توسعه دهند. سال های زیادی این گیاه به صورت زینتی در اروپا کشت می شد و تا حدود سال 1820 میلادی در اروپا تنها برای گیاه شناسان و داروسازان جالب توجه بود. بذر گوجه فرنگی نخست در اواسط قرن هجده به صورت سبزی کشت شد. هر چند کشت آن با تردید انجام گرفت و همانند سایرگیاهان سمی دیگر خانواده سولاناسه به تدریج کشت آن رو نق گرفت.فرانسوی ها به آن لقب سیب عشق نام نهادند زیرا تصور می کردند که در گوجه فرنگی قدرت ویژه جنسی نهفته است.مشخصات گیاه شناسیگوجه فرنگی گیاهی است علفی و یکساله از خانواده بادمجانیان( Solanaceae) با کشت مستقیم تولید ریشه عمیق می کند و در زمین های نرم تا عمق بیشتر از 2 متر نیز فرو میرود.70 درصد ریشه های فرعی تا عمق 25 سانتیمتری (سطح الارض)قرار می گیرد.ریشه اصلی در کاشت نشایی از رشدش کاسته می شود .هرچند که تشخیص ان به خوبی امکان پذیر است ولی از نظر رشد ونمو نسبت به ریشه های فرعی دارای اختلاف کمی است. ریشه های فرعی ابتدا به صورت افقی رشد کرده و در درازمدت نگهداری گیاه را به عهده می گیرند .ساقه گوجه فرنگی به صورت سیمپودیال (Sympodial)رشد می کند . یعنی اینکه رشد ساقه پس از تشکیل گل آذین ویا جوانه برگ در راس آن از رشد بازمانده و پس از آن کمی متمایل تر نسبت به حالت قبلی به رشدش ادامه می دهد.ارزش غذایی و اهمیت اقتصادیگوجه فرنگی یکی از سبزیهای مهمی است که به علت داشتن انواع ویتامین ها ،کاروتن ،اسیدهای مفید ،قند و املاح معدنی نقش مهمی را در سلامت انسان ایفا می کند. این گیاه به صورت مختلف در تغذیه مورد مصرف قرار می گیرد .مصرف خام آن به تنهایی و یا همراه با سایر سبزیها در سالاد وبه صورت پخته در غذاهای مختلف معمول است .علاوه بر آن به صورت کنسرو شور ،رب ،سس و کچاپ نیز مورد استفاده قرار می گیرد. در بعضی نقاط آن را خشک کرده و در انواع غذاها مورد استفاده قرار می دهند .مقدار کالری گوجه فرنگی زیاد نیست و به همین علت مصرف آن در رژیم غذایی های لاغری توصیه می شود.شرایط آب و هوایینور و دما مناسب برای گوجه فرنگیگوجه فرنگی براساس مبدا خود یک محصول فصل گرم است و برای عملکرد بیشتر احتیاج به یک دوره گرمای طولانی دارد. دمای اپتیمم در مجاورت نور کافی بیش از 20 کیلو لوکس بین 27 تا 30 درجه سانتیگراد است. این گیاه در مقابل سرما حساس بوده ویخبندان به شدت به آن صدمه می زند .نور کافی برای رشد بذر گوجه فرنگی ضروری است .حداقل نور برای فاز زایشی 10 کیلو لوکس است. کمبود نور و دما که در فصل پاییز و زمستان برای کشت های گلخانه ای به وجود می آید اختلال رشد ونمو گیاه را به دنبال دارد. از علائم مشخصه آن رشد ناقص گیاه به وجود آمدن دیروقت گل آذین ،بدشکل شدن گلها و یا تمامی گل آذین و افتادن گلهاست . نور و دما بلافاصله پس از ظاهرشدن کوتیلدونها می تواند تاثیر زیادی در دوره زایشی داشته باشد. نیاز زیاد به گرما و حساسیت گیاه در مقابل دمای پایین کشت وزرع آن را در مناطق مختلف محدود کرده ونیز تنها در فصول معینی از سال می توان اقدام به پرورش گوجه فرنگی نمود. گوجه فرنگی نمی تواند شب های سرد را به خوبی تحمل کند و رطوبت زیاد در تابستان باعث بروز بیماری های قارچی می شود.از طرف دیگر بادهای خشک ممکن است موجب ریزش گلها و بارور نشدن آنها بشود ،آفتاب شدید در بسیاری از ارقام حساس به ویژه آنهایی که برگ کمتری دارند موجب آفتاب سوختگی میوه ها می گردد .رشد ونمو گوجه فرنگی در دمای بالاتراز 37 درجه سانتیگراد متوقف می شود.خاک گوجه فرنگیگوجه فرنگی را میتوان در کلیه خاک ها کاشت ولی خاک های حاصلخیز با هوموس کافی برای افزایش عملکرد در واحد سطح موثر است . چنانچه زودرسی مورد توجه باشد ،خاک های سبک ترجیح داده میشوند .به طور کلی زمینی برا ی کشت گوجه فرنگی مناسب است که دارای زهکش خوب باشد. از کشت گوجه فرنگی در خاک های شور و قلیایی باید اجتناب نمود.در خاک های خیلی سنگین (رسی) ویا خیلی سبک (شنی )نیز میزان محصول پایین می آید.مناسب ترین PH برای رشد این گیاه بین 5/5 تا 7 است .رطوبتدرمجاورت دما و تابش زیاد ،فاکتور رطوبت به ویژه پراکندگی صحیح آن برای تولید و بهره برداری این گیاه بسیار موثر است .خشکی طولانی که بارش ناگهانی به دنبال داشته باشد . اغلب ترکیدگی میوه ها را را در پی خواهد داشت . مضافا این که رطوبت نسبی دردرازمدت (زمان طولانی )اغلب باعث چسبیدن گرده ها به یکدیگر شده وبدین ترتیب تاثیر منفی روی عمل لقاح داشته ونهایتا کاهش عملکرد را به دنبال خواهد داشت.کود:از نظر کودهای شیمیایی نیاز گوجه فرنگی بیشتر به ازت ،فسفر وپتاس است و چون دراکثر خا کهای ایران پتاس به حد کافی موجود است ، از کودهای فسفره وازته بیشتر استفاده می شود. وجود این عناصر در خاک لاوه براین که باعث افزایش عملکرد می شود ،مقاومت گیاه رانیزدر مقابل آفات و امراض افزایش می دهد.بذر گوجه فرنگی و نشاء آندوره رشد گیاه در انواع مختلف بذر گوجه فرنگی فرق دارد و در درجه اول بسته به نوع واریته ،مقدار دما طی دوره رشد و اندازه ساقه اصلی بین 4 تا 11 ماه متفاوت است. بذر گوجه فرنگی را معمولا به منظور تهیه نشای مرغوب ابتدا در خزانه پرورش داده و سپس به زمین اصلی منتقل می کنند. روش بذرپاشی مستقیم نیز امکانپذیر است .میزان بذر مورد نیاز در خزانه برای یک تر مربع حدود3 گرم بوده مقدار 4 گرم بذر مرغوب برای 1000نشای گوجه فرنگی کافی است. نشاء گوجه فرنگیمراقبت های زراعیمراقبت های زراعی پس از کاشت عبارتند از آبیاری ،مبارزه با علف های هرز و آفات وامراض. آبیاری گوجه فرنگی در ایران اکثرا به صورت جوی پشته صورت می گیرد. در صورتی که آبیاری بارانی بهترین روش آبیاری برای زراعت این گیاه در فضای آزاد توصیه شده است.آفات و بیماری هااز آفات مهم گوجه فرنگی در این منطقه می توان آگروتیس وشته رانام برد که در بعضی مواقع خسارات زیادی را به این گیاه وارد می کنند. مگس سفید گوجه(Aleurodidae)در گلخانه ها عملکرد فتوسنتز را کاهش می دهد. بیماری های مهم گوجه فرنگی عبارتند از کپک خاکستری (Botrytis) پوسیدگی برگ (Phytoph thora infestans) پوسیدگی ساقه (Didymellalycopersici) و پژمردگی باکتریایی(Cormebacterium michigamense) علاوه بر آن گوجه فرنگی در بعضی اوقات دچار بیماری های فیزیولوژیکی می گردد که به شکلهای مختلفی در گیاه ظاهر می شود .برداشت و نگهداریمیوه گوجه فرنگی را ممکن است بسته به نوع استفاده و مسافتی که باید میوه تا بازار طی کند ،در مراحل مختلف برداشت نمود .برای مصرف خانگی و رب سازی معمولا از گوجه فرنگی رسیده و قرمز استفاده می کنند. چنانچه فاصله بین مزرعه تا محل مصرف دورباشد،گوجه فرنگی را در حالت نیمه رسیده و یا رسیده سبز برداشت می کنند و آنها را در اتاقهایی که دارای دمای بین 13 تا 21 درجه سانتیگراد است به طور مصنوعی رسیده می کنند .در دمای 20 درجه و بالاتر ،رسیدن مصنوعی میوه سرعت یافته ولی احتمال پوسیدگی آن نیز زیاد تر است. میزان رطوبت مورد نیاز بین 90 تا 95 درصد است.میزان برداشت گوجه فرنگی در هکتارمیزان تناژ مزارع گوجه فرنگی به عواملی همچون عرض جغرافیایی، رقم انتخابی، نوع تغذیه، آفات و بیماریهای منطقه و دوره رسیدگی بستگی دارد. بنابراین نباید انتظار داشت که در دو منطقه میزان برداشت گوجه فرنگی در هکتار یکسان باشد. بنابراین میزان باردهی گوجه 8320 با میزان برداشت گوجه متین در هکتار و میزان باردهی گوجه بریویو در هکتار با یکدیگر تفاوت دارند.ارقام مختلف گوجه فرنگیارقام مختلف ازنظر طول دوره رسیدن ، مقاومت به آفات وبیماریها ،مقاومت به تنشهای محیطی ،تولیددرواحدسطح،سازگاری به شرایط محیط کشت (فضای آزاد یاگلخانه ) ،خصوصیات ظاهری نظیررنگ ،اندازه ،شکل ،وزن ،بافت و… باهم فرق دارند . ازجمله عواملی که درانتخاب رقم نقش دارند می توان روش کاشت ،طول فصل رشد ،تراکم بوته درواحدسطح (هکتار)،بافت وحاصلخیزی خاک ،وهدف تولیدرانام برد . لذا کشاورزان برای تولیدمحصولی باکیفیت وکمیت بالاباید مواردزیررارعایت کنند : 1- طول دوره رسیدن رقم را مدنظر قراردهند. به طورمثال ارقام زودرس برای مناطقی مناسب هستند که فصل رشدآنها کوتاه باشد. این وضعیت درمناطق جنوبی که کشت خارج ازفصل انجام می دهند بسیارحائزاهمیت است . باتوجه به شرایط خاص بازارفروش گوجه فرنگی درکشور درفصل زمستان کشت ارقام زودرس دراین مناطق می توانددرآمدمناسبی رابرای کشاورزان به همراه داشته باشد . 2- سازگاری رقم باشرایط محیطی : انتخاب رقمی که بتواند دربرابرتنشهای ناشی ازگرما ،سرما ورطوبت مقاومت کند . 3- انتخاب بذر گوجه فرنگی مقاوم به آفات وبیماریها : براساس شرایط اقلیمی منطقه وتجربیات کشت وکارارقام مختلف درهرمنطقه ،بایدارقامی انتخاب شوندکه نسبت به آفات وبیماریهای رایج درسطح مزارع منطقه مقاوم باشند تاضمن تولیدمحصول سالم وبهداشتی هزینه های تولیدنیزکاهش یابد .یکی ازبیماریهایی که درمناطق جنوب کشورشایع بوده وهرساله خسارات زیادی را به بارمی آوردبیماری ویروسی پیچیدگی برگ گوجه فرنگی است . قطعادراین مناطق بایدازارقام مقاوم به بیماریهای ویروسی استفاده کرد. بعضی ارقام به این بیماری مقاوم وبرخی دیگرمتحمل هستند . 4- عملکردبالا : رقم مورداستفاده بایدازنظرعملکردکیفی وکمی وضعیت مطلوبی داشته باشد . 5- میوه باید از خصوصیات ظاهری مناسب برخوردار باشد تا بر بازارپسندی آن افزوده شود . از جمله این خصوصیات می توان شکل واندازه مناسب ،خوش رنگ بودن ، خوش طعم بودن و…. رانام برد . 6- رقم مورد استفاده از همرسی ویکنواختی بالا درتولید میوه برخوردار باشد. 7- رقم باید به صدمات مکانیکی ناشی از برداشت وحمل و انتقال به بازارهای دوردست مقاوم باشد. چنین ارقامی می توانند قابلیت انبارداری ونگهداری بیشتری داشته باشند . ارقام متعددی درمناطق مختلف کشت می شوند که درذیل به تعدادی از آنها پرداخته می شود .مقدار بذر مورد نیاز برای تولید نشا گوجهفرنگی برای هر هکتار (ارقام محدود و نامحدود رشد) 100-150 گرم است، که هر گرم حاوی ۲۵۰-300 بذر بوده و تعداد نشا در هر هکتار در زمان انتقال به زمین اصلی 26000-30000 برآورد میشود. در رقم گوجهفرنگی گیلاسی (محدود و نامحدود رشد) در هر هکتار 25-35 گرم بذر لازم است که تعداد بذر معادل با ۴۵۰-550 بذر در یک گرم میباشد. ممکن است نشا در حین انتقال به مزرعه، آسیب دیده و یا بعد از کاشت خشک شود، بنابراین ۱۵ درصد از بذر را اضافه کاشته تا نشا برای واکاری داشته باشیم. | روش کاشت گیاه بادرنجبویهبادرنجبویه یکی از مهم ترین گیاهان دارویی با ارزش اقتصادی و مصارف بالا در دنیا میباشد که زمین های زیادی را به کشت این محصول اختصاص داده اند. بذر بادرنجبویه را می توان به صورت مستقیم در زمین اصلی کاشت نمود و هم ابتدا اقدام به تولید نشاء کرد و سپس آنها را به زمین منتقل کرد. بذرهای بادرنجبویه سبک بوده در نتیجه برای کاشت نیاز به خاک سبک دارد، کاشت بذر در خاکهای رسی و سنگین ممکن است به نتیجه نرسد. برای هر هکتار زمین به 0/5 کیلوگرم بذر با کیفیت مطلوب نیاز است. از هر متر مربع محیط خزانه می توان 250 تا 300 نشاء بدست آورد. اواخر تابستان (شهریور) زمان مناسبی برای انتقال نشاء از خزانه هوای آزاد و اواسط اردیبهشت ماه نیز زمان مناسبی برای انتقال نشاء از خزانه زیر پلاستیک به زمین اصلی است. برای کاشت خانگی و به صورت محدود در تمامی طول بهار و تابستان میتوان اقدام به کاشت در باغ (باغچه) و گلدان نمود. برای کاشت بذر در گلدان ابتدا بذر ها را ۲۴ ساعت در آب خیس کنید تا آب به زیر پوسته آن برود و جوانه زنی زودتر اتفاق بیفتد. گلدان را با خاک مناسب پر کنید و به عمق نیم سانتیمتر بکارید. خاک توصیه شده برای کاشت گلدانی ترکیب کمپوست و پیت ماس یا کوکوپیت میباشد، البته استفاده از هر ترکیب خاکی بلامانع است. تا قبل از جوانه زنی بذر، بستر کشت همیشه باید مرطوب باشد، ولی غرق آبی نه، برای تسریع در جوانه زنی بذرها میتوانید بر روی بستر کشت یک مشما شفاف بیاندازید. توجه کنید که با این کار دما زیر مشما بالا می رود و در صورتی که هوا خیلی گرم باشد از انجام این کار پرهیز کنید و تنها مراقب باشید که خاک خشک نشود.نیازهای اکولوژیکی بادرنجبویهبادرنجبویه در طول رویش به هوای گرم و نور کافی نیاز دارد. بذرها در دمای 10 تا 12 درجه سانتی گراد جوانه میزنند، ولی دمای مناسب برای جوانه زنی 18 تا 20 درجه سانتی گراد است. درجه حرارت مطلوب در طول رویش این گیاه 20 تا 22 درجه سانتی گراد است. بادرنجبویه برای مدتی قادر به تحمل درجه حرارتهای پایین (20- تا 25- درجه سانتی گراد) میباشد. برای گیاهان مسن درجه حرارتهای پایین برای مدت طولانی مضر بوده و تاثیر نامطلوبی بر رشد و نمو و همچنین مواد موثره آنها بر جای میگذارد. ریشه بادرنجبویه نسبتا" طویل است. این ریشه به جذب رطوبت از اعماق زمین قادر بوده و برای مدتی خشکی را تحمل مینماید. رویش گیاه در سایه نه تنها سبب کند شدن رشد و نمو گیاه میشود، بلکه در کاهش کمیت و کیفیت اسانس آن نیز موثر است. بادرنجبویه در هر نوع خاکی قادر به رویش میباشد، و خاکهایی با بافت متوسط و غنی از ترکیبات کلسیم و مواد و عناصر غذایی ، برای رویش این گیاه بسیار مناسب است. بادرنجبویه قادر است خشکی را برای مدتی تحمل کند. ولی کم آبی و خشکیهای طولانی سبب خشک شدن آن میشود. در هر دوره آبیاری گیاهان 30 تا 40 میلی متر باید آبیاری شوند. «پی اچ» خاک برای بادرنجبویه 8/4 تا 8 مناسب است.تناوب کاشت بادرنجبویهچون بادرنجبویه چها تا پنج سال در یک منطقه باقی میماند، لذا انتخاب زمین مناسب و همچنین تناوب کشت مناسب با سایر گیاهان ضرورت دارد. اگر چه بادرنجبویه را با هر گیاهی میتوان به تناوب کشت کرد ولی بهتر است با آن دسته از گیاهانی کشت شوند که نتنها سبب گسترش علفهای هرز نشوند بلکه دوره رویشی کوتاهی نیز داشته باشند تا پس از برداشت فرصت کافی برای آماده سازی زمین وجود داشته باشد. بادرنجبویه را میتوان چهار تا پنج سال متوالی در یک زمین کشت کرد. پس از این مدت باید با گیاهان مناسب به تناوب کشت شود. مواد و عناصر غذایی مورد نیاز به منظور افزایش عملکرد برگ و پیکر رویشی و همچنین برای افزایش مواد موثره با کیفیت مناسب وجود مواد و عناصر غذایی کافی در خاکهایی که بادرنجبویه کشت میشود ضروری است. فصل پاییز قبل از کاشت و هنگام آماده ساختن زمین افزودن کودهای حیوانی کاملا"پوسیده به مقدار 25 تا 30 تن در هکتار نقش عمدهای در افزایش عملکرد دارد. پس از افزودن این مقدار کود با انجام شخم مناسبی باید آن را به عمق 25 تا 30 سانتی متری فرو برد. افزودن کودهای شیمیایی به خاکهای مختلف متفاوت است و به شرایط اقلیمی و بافت خاک بستگی دارد. 50 تا 70 کیلوگرم در هکتار ازت، 50 تا 60 کیلوگرم در هکتار اکسید فسفر و 80 تا 100کیلوگرم در هکتار اکسید پتاس در فصل پاییز یا زمستان قبل از کشت گیاهان به عنوان مقادیر پایه ، باید اضافه شود. همچنین افزودن 20 تا 30 کیلوگرم در هکتار ازت در فواصل بین ردیفها در فصل بهار پس از رویش گیاهان نتایج مطلوبی در افزلیش عملکرد دارد. کاربرد محلولهای غذایی مانند واکسال و یا میکرامید به مقدار چهار تا شش لیتر در هکتار ، دو تا سه هفته قبل از برداشت به طور چشمگیری سبب افزایش عملکرد پیکر رویشی میشود.آماده سازی خاک برای کاشت بادرنجبویهفصل پاییز قبل از کاشت گیاه افزودن کودهای حیوانی و یا شیمیایی مناسب و انجام شخم عمیق در خاکهایی که بادرنجبویه کشت میشود توصیه میشود. در صورتی که با کاشت مستقیم بذر در زمین اصلی اقدام میشود، کار زیادی باید روی این زمینها انجام داد. به طوری که این زمینها فاقد هرگونه علف هرز و یا بذر آنها باشد. از این رو قبل از کاشت باید مبارزه شیمیایی و مکانیکی با علفهای هرز انجام گیرد. در صورتی که تکثیر به روش غیر مستقیم صورت گیرد(انتقال نشا از خزانه به زمین اصلی) زمین باید فاقد هرگونه پستی و بلندی و سنگ و کلوخ باشد. مدت کوتاهی قبل از کشت و در فصل بهار باید به وجین علفهای هرز اقدام نمود.تاریخ و فواصل کاشت بادرنجبویهاواخر پاییز (آذر) زمان مناسبی برای کشت مستقیم بذر در زمین اصلی است. در این صورت 60 سانتی متر فاصله ردیفهای کاشت از یکدیگر مناسب میباشد. عمق بذر موقع کاشت باید 5/0 تا 1 سانتی متر باشد. در کشت مستقیم بذر مورد نیاز برای هر هکتار زمین 8 تا 10 کیلوگرم است. در کشت غیر مستقیم ، زمان مناسب برای کشت بذر در خزانه هوای آزاد اواسط بهار (اواخرفروردین، اوایل اردیبهشت) میباشد. ولی زمان مناسب برای کشت بذر در خزانه زیر پلاستیک اواخر زمستان(اواخر بهمن) خواهد بود. در کشت غیر مستقیم (اعم از خزانه هوای آزاد یا زیرپلاستیک) فاصله ردیفها از یکدیگر 25 تا 30 سانتی متر وعمق بذر 5/0 سانتی متر مناسب است. برای هر هکتار زمین به 5/0کیلوگرم بذر با کیفیت مطلوب نیاز است. از هر متر مربع محیط خزانه میتوان 250 تا 300 نشا به دست آورد. اواخر تابستان (شهریور) زمان مناسبی برای انتقال نشا از خزانه هوای آزاد و اواسط اردیبهشت ماه نیز زمان مناسبی برای انتقال نشا از خزانه زیر پلاستیک به زمین اصلی است. در کشت غیر مستقیم نشاها در ردیفهایی به فاصله 50 تا 60 سانتی متر به زمین اصلی منتقل میشوند. فاصله دو بوته در طول ردیف 30 تا 40 سانتی متر مناسب است.برای هر هکتار زمین به 50 تا 65 هزار نشا نیاز است. زمان مناسب برای تکثیر رویشی بادرنجبویه اواخر تابستان(اواسط شهریور) میباشد.روش کاشت بادرنجبویهبادرنجبویه را میتوان توسط بذر یا از طریق رویشی تکثیر کرد. بذر گیاه بادرنجبویه دارای قوه رویشی کمی است. از این رو برای افزایش قوه رویشی ، بذرها را باید به مدت 16 تا 20 ساعت در آب و در دمای محیط خیساند یا این که آنها را 48 ساعت در دمای صفر درجه سانتی گراد قرار داد. تکثیر توسط بذر به دو روش مستقیم و غیرمستقیم انجام میگیرد. کشت مستقیم: بادرنجبویه را در زمان مناسب (اواخر پاییز) به صورت ردیفی در فواصل ذکر شده کشت میکنند. بذرهایی که اواخر پاییز میشوند پس از طی دوره سرمای زمستان در اوایل بهار سبز میشوند. رشد اولیه بادرنجبویه بسیار کند و بطئی است و علفهای هرز میتوانند بدون رقابت و به سرعت توسعه یابند و رویش گیاهان مورد نظر را تحت تاثیر قرار دهند. از این رو کشت مستقیم مناسب نیست و تنها کشت در سطوح کوچک توصیه میشود. کشت غیر مستقیم: در زمانهای یاد شده بذرها را در خزانه (اعم از خزانه هوای آزاد یا خزانه زیر پلاستیک) که بستر آن به همین منظور تهیه شده کشت میکنند. پس از کاشت به منظور ایجاد تراکم در بستر سطحی خاک، غلتک مناسبی زده میشود. آبیاری منظم و مبارزه با علفهای هرز در طول رویش گیاهان نقش عمدهای در سرعت رشد بادرنجبویه دارد. در زمان مناسب نشاها را به زمین مورد نظر باید منتقل کرد. تکثیر رویشی: تکثیر رویشی از طریق تقسیم بوته انجام میگیرد. گیاهان دو تا سه ساله را باید از خاک خارج کرد. پس از تمیز کردن ریشه از علفهای هرز و جدا کردن قسمتهای پوسیده و آلوده بر حسب اندازه پایه مادری آن را به سه تا چهار قطعه تقسیم میکنند. هر بوته باید شامل ریشه، ساقه و چند برگ باشد. از آن جا که تکثیر رویشی کار و هزینه زیادی را تحمل میکند. لذا از این روش تکثیر در شرایط خاص استفاده میشود. | نام علمی : Lepidium sativum خانواده : Cruciferae (صلیبیان) شاهی یا تره تیزک گیاهی علفی و یکسالۀ کم عمر می باشدکه دارای برگ های بیضی شکل ، بدون کرک و دندانه ، رنگ سبز مایل به آبی و مزه تند و تیز است. ارتفاع بوته های شاهی به 50 – 30 سانتیمتر می رسد که شاخه های فرعی از بالای ساقه اصلی جدا می شوند. شاهی دارای گل هایی به رنگ سفید است. بهتر است که برای شاهی خاک هایی از ببافت متوسط، غنی و با زهکشی خوب فراهم آورید. شای بیشتر در فصل خنک می روید و نسبت به گرما کمی حساس است، این گیاه بسیار سریع الرشد است. بهتر است که این گیاه را از اوایل بهار تا اوایل پاییز در نقاط خنک ولی آفتابگیر بکارید. اگر در مناطق سرد زندگی می کنید بهتر است که شاهی را پس از دوران یخبندان بکارید. در مناطق گرمسیری فصل پاییز بهترین زمان برای کاشت شاهی می باشد. مقدار بذور مصرفی 12 – 8 کیلوگرم در هکتار است.جوانه زنی بذور شاهی طی 2 – 1 روز صورت می پذیرد. بهتر است کاشت بذور شاهی را در تاریخ هایی با فواصل زمانی 15 – 10 روز انجام داد زیرا عمر آن کوتاه است و سریعا به پایان مرحله بهره برداری می رسد. باگرم شدن محیط کاشت شاهی گلدهی آن آغاز می شود و از میزان مرغوبیت آن کاسته می شود. توصیه های کودی گیاه شاهی عبارتند از : کود آلی پوسیده 40 – 20 تن در هکتار قبل از کاشت کود شیمیایی ازته 100 کیلوگرم در هکتار در طی دو مرحله کود شیمیایی فسفره 80 کیلوگرم در هکتار در زمان کاشت کود شیمیایی پتاسه 80 کیلوگرم در هکتار در زمان کاشت برداشت شاهی 6 – 4 هفته پس از کاشت امکان پذیر می باشد و بالاترین کیفیت محصول در چین اول حاصل می شود. برداشت شاهی بهتر اسست که قطع ساقه گیاه از 2 سانتی متری سظح خاک انجام شود و با کوددهی و آبیاری مجدد برای برداشت بعدی آماده می شود. شاهی معمولاً 2 ماه پس از کاشت به گلدهی می نشیند. شاهی گیاهی است که با طیف وسیعی از انواع آب و هوا و شرایط خاک سازگاری دارد ولی چناچه بخواهیم گیاه شاهی کاشته شده به طور بهینه رشد و نمو داشته باشد. لازم است که شرایطی را رعایت کنیم تا محصول مورد نظر ما با حداکثر کمیت کیفیت برداشت شود. در این خصوص باید گفت که شاهی زمین های مرطوب را بهتر ترجیح می دهد و زمینی با خاک خشک برای این گیاه مناسب نیست. پس در اینجا لزوم آبیاری منظم و برنامه ریز شده گیاه شاهی آشکار می گردد. همچنین خاک مناسب برای رشد حداکثری گیاه شاهی خاکی است که بتواند رطوبت را در خود نگاه دارد و احتیاجات آبی گیاه را تامین نماید در این راستا زمین های رسی و شنی مناسب تر هستند. روش کاشت بذر شاهی بدین نحو می باشد که بذر را در عمق مناسب (15-6سانتی متری ) خاک کاشته و روی آن را با خاک مناسب پوشانده و مرتب آبیاری میکنیم. زمان کاشت : زمان کاشت بذر شاهی برگ پهن اهمیت دارد چرا که در فصول سردو مناطق با زمستان معتدل گیاه زود به برگ مینشیند و در مناطق و فصول گرم گیاه سریع به بذر می نشیند و قابل مصرف نیست. بهترین زمان برداشت شاهی در کل بهتر است که در فصول بهار و یا پاییز باشد.پس می بایست حداکثر دقت را در زمان و مکان کشت داشته باشیم. زمان برداشت : شاهی برگ پهن گیاهی است که زود سبز شده و قابل برداشت می شود.پس از اینکه بذرها در زمین قرار گرفتند یکی دو روز بعد جوانه ها سبز می شوند.معمولا 10 تا 20 روز طول می کشد که گیاه آماده برداشت شود.پس از اینکه گیاه آماده برداشت شد لازم استکه برداشت رو شروع کنیم چرا که اگر تاخیر در برداشت شاهی رخ دهد گیاه به گل می نشیندو در نتیجه برگ های گیاه سفت و تلخ می شوند و دیگر قابل استفاده نیستند. | بذر پیازچهپیازچه یکی از سبزیجاتی که به راحتی می توانید در فضای داخلی خانه یا تراس خود پرورش دهید است. بخش خوراکی حاصل از بذر پیازچه به دو قسمت تقسیم میشود. قسمت اول که بخش سفید آن بوده که ریشههای متصل به آن در زیر خاک مدفون است و قسمت دوم هم قسمت سبز و برگهای آن است. هر دو قسمت آن قابل خوردن بوده و میتوان آنها را میتوان همراه با غذاهای دیگر استفاده کرد. برگهای باریک آن توخالی و معمولاً پر از آب میباشد. این برگها مانند استوانههای باریکی در بالای گیاه قرار گرفته و رشد مینماید. این بذر دارای گل نیز بوده و گل آن میتواند تا ارتفاع ۱۰۰ سانتیمتر بالا بیاید. گل چتری پیازچه به شکل لولهای بوده و به رنگهای سفید مایل به سبز یا ارغوانی و بنفش نیز دیده میشود.کاشت بذر پیازچه در باغچه
روش کاشت پیازچه در گلدان
شرایط نگهداریزمان کاشت: بهار و پائیز است. نورد هی: پیازچه نور کامل خورشید را ترجیح می دهد. آبیاری: این گیاه می بایست همیشه مرطوب نگه داشته شود، قبل از سبز شدن گیاه خاک باید دارای رطوبت باشد و بعد از سبز شدن سه روز یکبار آبیاری شود. دما: 13 تا 24 درجه سانتی گراد میباشد. مدت زمان جوانه زنی: بین 5 تا 10 روز می باشد. | ترهفرنگی یا گندنا یا نوش پیاز (نام علمی: Allium ampeloprasum) یک سبزی از سرده والک و از خانواده نرگسیان است. این سبزی که مصارف گوناگون خوراکی دارد معمولاً بدون طبخ مصرف نمیشود و لازم است که تفت داده شود.
یاز های آب و هوایی برای کاشت تره فرنگی
بهترین زمان کاشت تره فرنگی
به طورکلی می توان بیان نمود که گیاه تره فرنگی برای رشد، هوای خنک را بیشتر از هوای گرم می پسندد و گرمای زیاد باعث از بین رفتن تره می شود. در نتیجه می توان گفت که بهترین زمان کاشت تره فرنگی، فصل بهار و پاییز است.
نیاز نوری برای کاشت تره فرنگی
تره فرنگی از جمله گیاهانی می باشد که برای جوانه زنی و رشد ایده آل خود، نیازمند نور کافی است. تره فرنگی باید در جایی کاشته شود که حداقل 6 الی 8 ساعت نور مستقیم خورشید را دریافت نماید.
خاک مناسب برای کاشت تره فرنگی
برای رشد مناسب تره فرنگی بهتر است از خاک شنی و لومی استفاده شود. قبل از کاشت بذر تره فرنگی باید به غنی سازی خاک بستر پرداخت؛ برای این منظور پیشنهاد می شود از کودهای حیوانی یا کودهای ریز مغذی بهره ببرید. ترکیب کردن خاک با کمپوست نیز به کیفیت و کمیت گیاه تولیدی کمک شایان توجهی می نماید. زهکشی مناسب خاک بستر نیز از دیگر عوامل تاثیرگذار در کیفیت رشد گیاه تره می باشد.
میزان آبیاری موردنیاز برای تره فرنگی
تره فرنگی از جمله گیاهانی می باشد که نیازمند آبیاری منظم و مکرر تا زمان جوانه زنی بذرها هستند. به طوری که سطح بستر کشت آنها باید همواره مرطوب باشد. از این رو بهتر است گیاه را به صورت روزانه آبیاری نمایید. بعد از گذر از این مرحله هفته 2 بار آبیاری برای گیاه کافی می باشد. در صورت آبیاری کم، برگ های تره فرنگی پژمرده، چروکیده و سوخته خواهند شد. همچنین در صورت زیاده روی در آبیاری، شاهد کوتاهی قامت گیاهان خواهید بود.
روش کاشت بذر تره فرنگی در باغ و باغچه
قبل از کاشت ابتدا زمین را شخم زده و سپس خاک باغچه را به عمق 5 الی 7 سانتی متر با کودبرگ و کود دامی کهنه ترکیب کرده و زمین را صاف کنید. بذرها را روی بستر آماده شده بپاشید (دقت کنید بذرها به صورت فشرده در کنار هم قرار نگیرند). روی بذرها را با خاکی به عمق نیم سانت بپوشانید. سپس به آرامی و ترجیحا از طریق آبپاش زمین را آبیاری نمایید. حدود یک الی دو هفته طول می کشد تا بذرها سبز شوند.
پرورش و کاشت بذر تره فرنگی در خانه (گلدان)
میزان بذر موردنیاز:
میزان بذر مصرفی از تره فرنگی در هر یک مترمربع زمین حدود 3 الی 4 گرم می باشد.
| ریحان سبز گیاهی است یکساله، خوش بو، معطر و یکی از بهترین و پرطرفدارترین سبزی ها می باشد. ارتفاع بوته به حدود 30 تا 50 سانت می رسد. ریحان به خاکی حاصلخیز با مواد آلی زیاد نیاز دارد. این گیاه رشد خوبی در دامنه PH 3/4 تا 2/8 دارد اما بهترین رشد را در PH=6/5 دارد.
خواص ریحاندر رژیم غذایی، ریحان شیرین میتواند ویتامینها، مواد معدنی و طیف وسیعی از آنتی اکسیدانها را تامین کند. روغن اساسی آن نیز ممکن است فواید دارویی داشته باشد. خواص ریحان شیرین سبز یا بنفش در بسیاری از فروشگاههای مواد غذایی موجود است، در حالی که انواع دیگر طعم و رایحههای مختلفی دارند. نوع دیگر ریحان تولسی یا ریحان مقدس (Ocimum santum) است. این گیاه در داروهای تامیل و آیورودا، که عمدتا در جنوب شرقی آسیا انجام میشود، نقش درمانی دارد. ریحان شیرین با این ریحان مقدس کمی متفاوت است. در این مقاله، در مورد فواید سلامتی و محتوای تغذیهای ریحان بیشتر بیاموزید و نکاتی درباره نحوه قرار دادن آن در رژیم غذایی بیابید.خواص ریحان سبز و بنفش در سلامتیخواص ریحان ممکن است فواید سلامتی در رژیم غذایی، به عنوان داروی گیاهی و به عنوان یک روغن اساسی فراهم کند. طاستفادههای سنتی شامل درمان گزش مار، سرماخوردگی و التهاب در مجاری بینی است – به عنوان مثال یک اثر مشترک سرماخوردگی. خواص ریحان در کاهش سلامتی باعث میشود که طعم تند نعنا را نداشته باشد، اما همان تاثیر را تا حدی روی درمان سرماخوردگی بگذارد. خواص ریحان در برخی از عناصر مغذی درشت مانند کلسیم و ویتامین K و همچنین طیف وسیعی از آنتی اکسیدانها خودش را نشان میدهد. به عنوان مثال، ریحان شیرین دارای غلظت بالایی از ماده شیمیایی اوژنول است. این به آن رایحهای شبیه میخک میبخشد. خواص ریحان با داشتن آهک و لیمو دارای غلظت بالایی از لیمونن، باعث ایجاد رایحه در مرکبات میشود. اوژنول و لیمونن هر دو خاصیت آنتی اکسیدانی دارند.کاهش استرس اکسیداتیوآنتی اکسیدانها برای از بین بردن رادیکالهای آزاد بدن ضروری هستند. رادیکالهای آزاد مولکولهای ناپایداری هستند که در نتیجه متابولیسم و سایر فرایندهای طبیعی ایجاد میشوند. آنها همچنین میتوانند در نتیجه سیگار کشیدن و برخی از گزینههای رژیم غذایی شکل بگیرند. آنتی اکسیدانها ترکیباتی هستند که به حذف این مولکولها از بدن کمک میکنند. اگر در عوض تجمع یابند، استرس اکسیداتیو میتواند رخ دهد، در نتیجه باعث آسیب سلول و احتمالا بیماری میشود. دانشمندان ارتباط سرطان، بیماریهای قلبی، آرتریت روماتوئید، دیابت و سایر موارد بهداشتی را با استرس اکسیداتیو مرتبط دانسته اند. بدن مقداری آنتی اکسیدان تولید میکند، اما همچنین لازم است مقداری از رژیم غذایی جذب کند. از جمله آنتی اکسیدانهای زیادی که در ریحان وجود دارد، آنتوسیانینها و بتا کاروتن است. خواص ریحان در آنتی اکسیدان بودنش، کمک زیادی به بهبود بیماریها میکند.خواص ریحان برای کبدریحان یکی از گیاهان پرخاصیت است که در طب سنتی و تحقیقات جدید، نقش مهمی در تقویت عملکرد کبد و محافظت از آن شناخته شده است. مطالعات نشان میدهد که خواص ریحان برای کبد بیشتر به دلیل وجود آنتیاکسیدانها و ترکیبات ضدالتهابی این گیاه است. این ترکیبات میتوانند به کاهش استرس اکسیداتیو در سلولهای کبدی کمک کرده و روند بازسازی و پاکسازی کبد را سرعت ببخشند. در سال 2015، یک پژوهش علمی روی حیوانات نشان داد که مصرف پودر تهیهشده از گیاه تولسی (نوعی ریحان مقدس در طب سنتی هند) توانست آسیبهای ایجادشده در کبد را تا حد زیادی بهبود دهد. این موضوع نشان میدهد که مصرف منظم ریحان یا فرآوردههای طبیعی آن میتواند در بهبود سلامت کبد و افزایش توانایی آن در دفع سموم نقش مؤثری داشته باشد. اگر به دنبال روشهای طبیعی برای تقویت کبد هستید، میتوانید علاوه بر گنجاندن ریحان تازه در رژیم غذایی، از محصولات گیاهی تخصصی موجود در داروخانه گیاهی دکتر بانوکا برای پاکسازی کبد نیز استفاده کنید.ریحان بنفش برای سرطاندر مروری که در سال 2013 منتشر شد، بررسی شد که آیا تولسی یا ریحان مقدس می تواند از سرطان جلوگیری کند. نویسندگان نتیجه گرفتند که مواد شیمیایی موجود در ریحان مقدس ممکن است به جلوگیری از انواع خاصی از سرطانهای پوست، کبد، دهان و ریه کمک کند.به نظر میرسد که آنها این کار را با افزایش فعالیت آنتی اکسیدانی، تغییر بیان ژن، تحریک مرگ سلول و کاهش سرعت تقسیم سلولی انجام میدهند. با این حال، مطالعات در این بررسی بالینی بوده یا در حیوانات انجام شده است. تأیید اثرات به تحقیقات بیشتری نیاز دارد. خواص ریحان برای عفونتریحان برای فشار خون بالاریحان یکی از گیاهان ارزشمند در طب سنتی است که فواید متعددی برای سلامت قلب و عروق دارد. پژوهشها نشان میدهد که استفاده از ریحان برای فشار خون بالا میتواند نقش حمایتی داشته باشد. در یک بررسی در سال 2011، مشخص شد که عصاره ریحان شیرین به دلیل وجود ترکیبی به نام اوژنول، قادر است به طور موقت فشار خون بالا را کاهش دهد. اوژنول با مسدود کردن کانالهای کلسیم در بدن، سبب کاهش فشار خون میشود. هرچند این اثر کوتاهمدت بود و تنها چند دقیقه بعد فشار خون دوباره به سطح قبلی بازگشت. با این حال، نتایج تحقیقات دیگر نشان میدهد که مصرف منظم فرآوردههای گیاهی ریحان میتواند بر عوامل خطر بیماریهای قلبی و عروقی تأثیر بگذارد. به عنوان مثال، در یک مطالعه چهار هفتهای روی داوطلبان سالم، مصرف روزانه کپسول حاوی 300 میلیگرم عصاره برگ خشک تولسی (نوعی ریحان مقدس) باعث کاهش سطح کلسترول و تریگلیسیرید شد. این یافتهها نشان میدهد که ریحان میتواند در کنار سبک زندگی سالم، به بهبود سلامت قلب و کنترل فشار خون کمک کند. اگر به دنبال روشهای طبیعی و ایمن برای حمایت از سلامت قلب و کاهش فشار خون هستید، میتوانید از بهترین قرص گیاهی فشار خون بالا استفاده کنید. محافظت در برابر پیری پوست طبق تحقیق منتشر شده در سال 2011، ثابت شد که خواص ریحان میتواند به محافظت از پوست در برابر برخی از اثرات پیری کمک کند. در این مطالعه، دانشمندان از عصاره ریحان برای مدلهای آزمایشگاهی پوست استفاده کردند. نتایج حاکی از آن است که استفاده از عصارههای ریحان در کرمهای موضعی پوست میتواند باعث رطوبت رسانی به پوست و کاهش زبری و چین و چروک پوست شود. اگرچه عصارههای ریحان در دوزهای خاص ممکن است این تأثیر را داشته باشند، اما مصرف ریحان لزوما به نفع پوست نخواهد بود. اگرچه، آنتی اکسیدانهای موجود در ریحان و سایر غذاهای گیاهی ممکن است اثر محافظتی داشته باشند در صورتی که فرد آنها را به عنوان بخشی از یک رژیم غذایی متنوع مصرف کند.کاهش قند خون بالابعضی از پزشکان طب سنتی از خواص ریحان برای کمک به مدیریت سطح قند خون توصیه میشود. مطالعه سال 2019 روی موشها نشان داد که عصاره برگهای شیرین ریحان به کاهش سطح قند خون بالا کمک میکند. همچنین نتایج نشان داد که برگ ریحان ممکن است به درمان اثرات طولانی مدت قند خون بالا کمک کند. اگر تحقیقات بیشتر این یافتهها را تأیید کند، عصاره ریحان میتواند برای افراد دیابتی مفید باشد. کاهش قند خون که از خواص ریحان سبز و بنفش به حساب میاید، در داروهای گیاهی زیادی استفاده میشود.تقویت سلامت رواناسترس ذهنی میتواند باعث تولید رادیکالهای آزاد در بدن شود. طبق یک بررسی در سال 2014 که به نقش تولیس در داروی آیورودا پرداخته شده است، این گیاه حاوی خواصی است که می تواند به شما کمک کند.
داروهای گیاهی مناسب برای تقویت حافظه به گفته نویسندگان، برخی مطالعات نتایج قابل مقایسهای با داروهای دیازپام و داروهای ضد افسردگی داشته اند. با این حال، تایید این یافتهها نیاز به تحقیقات بیشتری دارد. همچنین، بعید است مصرف آن – به عنوان مثال در چای – مانند دریافت دوز یک عصاره همان اثر را داشته باشد.کاهش التهاب و تورماسترس اکسیداتیو میتواند منجر به التهاب، عاملی در بیماریهای مختلف، از جمله سرطان، دیابت نوع 2 و آرتریت روماتوئید شود. در سال 2017، محققان خواص ضد التهابی روغن ریحان شیرین را تجزیه و تحلیل کردند. طبق نتایج آنها، روغن ریحان ممکن است به درمان بیماریهای مختلفی که شامل التهاب ناشی از استرس اکسیداتیو هستند، کمک کند. مشخص نیست که آیا خوردن ریحان میتواند همان تاثیر را داشته باشد. خواص ریحان و روغن ریحان که به طور صنعتی گرفته میشود به طور کامل در کاهش التهاب اثبات نشده است. اما وجود آنتی اکسیدان در خواص ریحان، به کاهش التهاب و تورم دستگاه های داخلی کمک میکند.مبارزه با عفونتپزشکان مختلفی از طب سنتی از این گیاه به عنوان یک ماده ضد میکروبی استفاده کرده اند و برخی تحقیقات علمی از این کاربرد پشتیبانی میکنند. در سال 2013 ، محققان از روغن ریحان شیرین به سویههای مختلف اشریشیا کلی یا E. coli استفاده کردند. این باکتریها از افراد مبتلا به عفونتهای تنفسی، شکمی، ادراری یا پوستی و همچنین از تجهیزات بیمارستان ناشی میشود. نتایج نشان داد که روغن در برابر این باکتریها فعال است. محققان نتیجه گرفتند که روغن ریحان میتواند به درمان یا جلوگیری از برخی انواع عفونت کمک کند. |
| افزودن به سبد خرید |
دیدگاهها
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.