ارسال رایگان برای سفارش بالای 5,000,000 تومان
شاهی
نام علمی : Lepidium sativum
خانواده : Cruciferae (صلیبیان)
شاهی یا تره تیزک گیاهی علفی و یکسالۀ کم عمر می باشدکه دارای برگ های بیضی شکل ، بدون کرک و دندانه ، رنگ سبز مایل به آبی و مزه تند و تیز است. ارتفاع بوته های شاهی به 50 – 30 سانتیمتر می رسد که شاخه های فرعی از بالای ساقه اصلی جدا می شوند. شاهی دارای گل هایی به رنگ سفید است.
بهتر است که برای شاهی خاک هایی از ببافت متوسط، غنی و با زهکشی خوب فراهم آورید.
شای بیشتر در فصل خنک می روید و نسبت به گرما کمی حساس است، این گیاه بسیار سریع الرشد است.
بهتر است که این گیاه را از اوایل بهار تا اوایل پاییز در نقاط خنک ولی آفتابگیر بکارید. اگر در مناطق سرد زندگی می کنید بهتر است که شاهی را پس از دوران یخبندان بکارید. در مناطق گرمسیری فصل پاییز بهترین زمان برای کاشت شاهی می باشد.
مقدار بذور مصرفی 12 – 8 کیلوگرم در هکتار است.جوانه زنی بذور شاهی طی 2 – 1 روز صورت می پذیرد.
بهتر است کاشت بذور شاهی را در تاریخ هایی با فواصل زمانی 15 – 10 روز انجام داد زیرا عمر آن کوتاه است و سریعا به پایان مرحله بهره برداری می رسد.
باگرم شدن محیط کاشت شاهی گلدهی آن آغاز می شود و از میزان مرغوبیت آن کاسته می شود.
توصیه های کودی گیاه شاهی عبارتند از :
کود آلی پوسیده 40 – 20 تن در هکتار قبل از کاشت
کود شیمیایی ازته 100 کیلوگرم در هکتار در طی دو مرحله
کود شیمیایی فسفره 80 کیلوگرم در هکتار در زمان کاشت
کود شیمیایی پتاسه 80 کیلوگرم در هکتار در زمان کاشت
برداشت شاهی 6 – 4 هفته پس از کاشت امکان پذیر می باشد و بالاترین کیفیت محصول در چین اول حاصل می شود.
برداشت شاهی بهتر اسست که قطع ساقه گیاه از 2 سانتی متری سظح خاک انجام شود و با کوددهی و آبیاری مجدد برای برداشت بعدی آماده می شود.
شاهی معمولاً 2 ماه پس از کاشت به گلدهی می نشیند.
شاهی گیاهی است که با طیف وسیعی از انواع آب و هوا و شرایط خاک سازگاری دارد ولی چناچه بخواهیم گیاه شاهی کاشته شده به طور بهینه رشد و نمو داشته باشد.
لازم است که شرایطی را رعایت کنیم تا محصول مورد نظر ما با حداکثر کمیت کیفیت برداشت شود. در این خصوص باید گفت که شاهی زمین های مرطوب را بهتر ترجیح می دهد و زمینی با خاک خشک برای این گیاه مناسب نیست. پس در اینجا لزوم آبیاری منظم و برنامه ریز شده گیاه شاهی آشکار می گردد.
همچنین خاک مناسب برای رشد حداکثری گیاه شاهی خاکی است که بتواند رطوبت را در خود نگاه دارد و احتیاجات آبی گیاه را تامین نماید در این راستا زمین های رسی و شنی مناسب تر هستند. روش کاشت بذر شاهی بدین نحو می باشد که بذر را در عمق مناسب (15-6سانتی متری ) خاک کاشته و روی آن را با خاک مناسب پوشانده و مرتب آبیاری میکنیم.
زمان کاشت :
زمان کاشت بذر شاهی برگ پهن اهمیت دارد چرا که در فصول سردو مناطق با زمستان معتدل گیاه زود به برگ مینشیند و در مناطق و فصول گرم گیاه سریع به بذر می نشیند و قابل مصرف نیست. بهترین زمان برداشت شاهی در کل بهتر است که در فصول بهار و یا پاییز باشد.پس می بایست حداکثر دقت را در زمان و مکان کشت داشته باشیم.
زمان برداشت :
شاهی برگ پهن گیاهی است که زود سبز شده و قابل برداشت می شود.پس از اینکه بذرها در زمین قرار گرفتند یکی دو روز بعد جوانه ها سبز می شوند.معمولا 10 تا 20 روز طول می کشد که گیاه آماده برداشت شود.پس از اینکه گیاه آماده برداشت شد لازم استکه برداشت رو شروع کنیم چرا که اگر تاخیر در برداشت شاهی رخ دهد گیاه به گل می نشیندو در نتیجه برگ های گیاه سفت و تلخ می شوند و دیگر قابل استفاده نیستند.
پرداخت با کلیه کارتهای بانکی کشور
توضیحات
شاهی یا تره تیزک یا تره تندک یک نوع سبزی خوردن است که به صورت خام و گاهی پخته مصرف میشود. به بذر آن سپندان گویند. در زبان مازندرانی به آن ترتیزک و به زبان سیستانی به آن دسوزک (Da soozak) می گویند.[۱] شاهی گیاهی است علفی و یک ساله که در طب قدیم ایران به نام هی جرجیزبستانی و رشاد نیز معروف است. این نوع سبزی به داشتن مقادیر زیادی ویتامین ث معروف است و از دیرباز برای مداوای سرماخوردگی کاربرد داشتهاست.
برگهای آن سبزو روشن، گلهایش کوچک و به رنگ سفید یا قرمز ارغوانی و با عطر ملایم بهطور گروهی در انتهای شاخه ظاهر میشود. میوه آن بیضوی به طول تقریبی۵۰ میلیمتر و عرض چهار میلیمتر است.
تخم تره یا همان شاهی دارای آلکالوئیدی به نام اسید سناپینیک و کولین اتر choline ether و یک اسانس روغنی که خاصیت ساخت استروژن را در بدن دارد میباشد.
تخم تره یا شاهی را اگر در آب خیس کنید لیزاب و لعابی ایجاد میکند که میتوان به جای صمغ عربی و کتیرا از آن استفاده کرد.
تره یا شاهی گیاهی است یک ساله و خودرو که طول آن به ۲۰ تا ۳۰ سانتیمتر میرسد و به شکل نپخته، به عنوان طعم دهنده به غذا و دمکرده مورد استفاده قرار میگیرد. برگ، گل، میوه و دانه تره یا شاهی از مهمترین قسمتهای این گیاه بهاری هستند و به عنوان گیاه دارویی مورد استفاده قرار میگیرند.
بیماری
وجود لکههای سفید روی گیاه تره تیزک که نوعی قارچ است عامل بیماری این گیاه میباشد و توصیه میشود از خوردن این نوع تره تیزکها خودداری کنند.
برداشت
ماههای اردیبهشت و خرداد زمان برداشت این گیاه هستند که به صورت وحشی سبز میشود.
ارزش غذایی شاهی
شاهی به عنوان یک رژیم اصلی سربازان رومی باستان شناخته می شد. ساندویچ های شاهی جزء اصلی غذای طبقه کارگر در انگلستان بود. این گیاه حاوی ویتامین C بیشتری نسبت به پرتقال، کلسیم بیشتر از شیر، آهن بیشتر از اسفناج و فولات بیشتر از موز است. شاهی حاوی ویتامین B12، ویتامین A، ویتامین B6، آهن، منیزیم، کلسیم و فسفر است که همگی برای یک بدن و ذهن سالم مورد نیاز هستند.
طبع و مزاج شاهی
طبع شاهی گرم و خشک است و مصلح آن کاسنی، خرفه، سرکه می باشد.
فواید و مزایای سلامتی شاهی
تقویت سیستم ایمنی
اگر می خواهید ایمنی بدن را بهبود ببخشید، شاهی یک انتخاب عالی است. مقادیر زیاد ویتامین C که در آن وجود دارد، می تواند یک سلاح مناسب برای محافظت از بدن شما در برابر هرگونه بیماری ناشی از قارچ ها، باکتری ها و ویروس ها باشد. مقدار زیاد ویتامین C به معنای آزاد کردن آنتی اکسیدان است که با رادیکال های آزاد و هرگونه علائم التهابی مبارزه می کند و در نتیجه، ایمنی شما بهبود می یابد.
جلوگیری از آب مروارید
مقدار بسیار زیاد ویتامین C موجود در شاهی برای حفظ سلامتی چشم نیز مفید است. یک مطالعه انجام شده در اروپا حاکی از آن است که ویتامین C موجود در شاهی می تواند برای محافظت از شما در برابر بیماری های چشمی مانند آب مروارید مفید باشد، بنابراین سلامت چشم شما را حفظ می کند.
کاهش علائم آسم
به نظر می رسد که ویتامین C موجود در شاهی، داروی مناسبی برای آسم کودکان است. مطالعه ای که در کودکان انجام شده است، نشان می دهد کودکانی که روزانه ویتامین C را حداقل 2/0 میلی گرم مصرف می کنند، نشان دهنده افزایش حجم تنفسی جاری (FEV) است. این مطالعه ثابت کرد که ویتامین C می تواند برای کاهش علائم آسم در کودکان بسیار مفید باشد.
تقویت جذب آهن
از آنجا که شاهی حاوی مقدار زیادی ویتامین C است، این گیاه برای تقویت جذب آهن در بدن بسیار مفید است. آهن یک ماده مغذی بسیار مهم برای انتقال اکسیژن از ریه ها به اندام های دیگر بدن شما است. ویتامین C باعث جذب آهن به ویژه آهن غیر هِم می شود که جذب آن بدون کمک ویتامین C سخت است.
کاهش آسیب اکسیداتیو
ویتامین C موجود در شاهی اگر در ترکیب با ویتامین E موجود در آن باشد، برای کاهش آسیب اکسیداتیو به گلبول های قرمز بسیار مؤثر است. یک مطالعه تحقیقاتی قبلاً ثابت کرده است که شاهی می تواند برای حفظ سلامتی در خون شما مفید باشد، بنابراین اندام های بدن به درستی کار می کنند.
مغز سالم تر
مصرف مواد غذایی سرشار از ویتامین C، از جمله شاهی، برای محافظت از خود در برابر بیماری هایی که می توانند مانند آلزایمر یا هرگونه آسیب مغزی دیگر و همچنین پیامدهای آسیب دیدگی مغز بسیار خطرناک باشند، بسیار مناسب است. طبق این مطالع، افرادی که سطح ویتامین C کمتری دارند، بیشتر مستعد ابتلا به آسیب دیدگی ناشی از ضربه مغزی هستند. در حقیقت، برخی مطالعات همچنین نشان می دهد که ویتامین C در فعالیت نورون نقش اساسی دارد.
سلامت قلب و عروق
برخی از مطالعات همچنین نشان می دهد که برای جلوگیری از بروز هرگونه بیماری در ارتباط با قلب و عروق، شاهی می تواند بسیار قدرتمند باشد. شاهی منبع مناسبی از ویتامین C است که می تواند آنتی اکسیدان را آزاد کند و شما را از آسیب بافتی ناشی از استرس اکسیداتیو محافظت کند. ویتامین C موجود در شاهی نیز در فرآیند رشد سلول های بنیادین بسیار فعال خواهد بود، بنابراین باعث می شود قلب شما سالم بماند و کلسترول LDL شما کمتر تر از قبل باشد.
منبع برتر فولات
گذشته از ویتامین C، شاهی همچنین حاوی مقادیر زیادی فولات است که یک ماده مغذی مهم به ویژه برای زنان باردار است. فولات به عنوان محافظ در برابر خطر ابتلا به نقص هنگام تولد و نقص لوله عصبی در نوزادان زنان باردار شناخته شده است. همچنین، فولات برای خانم های شیرده بسیار مفید است. گذشته از آن، فولات برای جلوگیری از بروز هرگونه بیماری مانند سکته مغزی، سرطان سینه، سرطان روده بزرگ و پوکی استخوان بسیار مؤثر است.
منبع ایده آل ضد افسردگی
شاهی همچنین به دلیل ترکیب فولات موجود در آن، می تواند افسردگی را کاهش دهد. در حقیقت، فولات می تواند همراه با انتقال دهنده عصبی در سیستم عصبی مرکزی برای تحریک تولید هورمون سروتونین، که یک هورمون ضد افسردگی است، همکاری کند.
مطالعه ای که 15315 شرکت کننده در آن شرکت داشته اند، نشان می دهد که افراد با سطح پایین فولات احتمال خطر ابتلا به افسردگی را دارند. سطح پایین فولات در بدن ممکن است ناشی از مقدار زیاد مصرف الکل باشد. بنابراین، شما بهتر است که مصرف الکل را کاهش دهید و سعی کنید این گیاه سالم را مصرف کنید.
تثبیت عملکرد شناختی
ترکیب فولات موجود در شاهی برای حفظ عملکرد مناسب توانایی شناختی در مغز بسیار مفید است. مطالعه ای وجود دارد که شامل مشارکت کنندگان مرد در سنین بین 50 تا 70 سال است و به طور منظم 80 میلی گرم فولات به آنها داده می شود. نتیجه این مطالعه این است که شرکت کنندگان از افت شناختی رنج نمی برند و همچنین می توانند تسلط کلامی را حفظ کنند. بنابراین، مصرف شاهی برای افراد مسن یک افزودنی عالی خواهد بود.
جلوگیری از سکته مغزی
مطالعه ای روی 662 شرکت کننده انجام شده است که نشان می دهد مقدار کافی فولات در بدن می تواند شرکت کنندگان را از بیماری سکته مغزی محافظت کند. مصرف شاهی می تواند به شما در جایگزینی مواد غذایی غنی شده کمک کند، که برای جلوگیری از سکته مغزی مفید است زیرا شاهی حاوی مقدار زیادی فولات است.
بارداری سالم تر
فولات موجود در شاهی برای خانم هایی که امیدوارند بارداری سالم داشته باشند نیز بسیار مفید خواهد بود. مقدار کافی فولات در دوران بارداری برای رشد جنین مهم خواهد بود. همچنین طبق برخی مطالعات، مصرف حداقل 400 میلی گرم فولات به صورت روزمره باعث کاهش احتمال نقص لوله عصبی در دوره بارداری خواهد شد.
منبع عالی ضد سرطان
شاهی به دلیل داشتن خاصیت ضد سرطان در درمان بسیاری از انواع سرطان ها بسیار مشهور است زیرا این ماده حاوی ترکیبات ضد سرطان زا است، و مطالعات بسیاری وجود دارد که اثر بخشی شاهی را برای غلبه بر بسیاری از بیماری ها که می توانند فعالیت سلول سرطانی در بدن را تحریک کنند، اثبات کرده است.
طبق برخی مطالعات، شاهی توانایی معکوس کردن آسیب DNA به گلبول های سفید را دارد. سلول های افرادی که به طور مرتب از شاهی استفاده می کنند، قادر به محافظت از خود در برابر پراکسید هیدروژن بودند که ممکن است باعث ایجاد مشکل جدی تر مانند سرطان شود.
جلوگیری از سرطان پستان
شاهی حاوی ترکیبی به نام فیتون است که برای محافظت از شما در برابر سرطان بسیار مؤثر است. این ماده مغذی میزان تولید گلبول ها را در سیستم گردش خون بدن افزایش می دهد و از این رو از رشد سرطان پستان جلوگیری می کند. برخی از متخصصان پیشنهاد می کنند اگر می خواهید به طور کامل از سرطان سینه در امان باشید، حداقل به مصرف 80 گرم شاهی به طور روزانه نیاز دارید.
جلوگیری از سرطان روده بزرگ
اگرچه این خاصیت به مطالعات علمی بیشتری نیاز دارد زیرا در حال حاضر نتایج مختلف زیادی به دست می آید، اما برخی از مطالعات نشان می دهند که خوردن شاهی می تواند شما را از سرطان روده بزرگ و همچنین سرطان سینه محافظت کند. فولات موجود در شاهی ممکن است ترکیب اصلی باشد که به عنوان محافظ بدن در برابر این سرطان کشنده مسئولیت دارد. با این وجود، معمولاً این خاصیت در صورت استفاده از شاهی به مدت 15 سال یا بیشتر به طور مرتب دیده می شود.
منبع عالی کلسیم
بسیاری از محققان بر این باورند که شاهی حاوی مقدار زیادی کلسیم است، که برای محافظت از شما در برابر انواع بسیاری از بیماری ها مانند قلب و عروق، دیابت و فشار خون بالا بسیار مؤثر است. همچنین دیافت کلسیم از طریق شاهی در برابر عوارض قلبی که می تواند در افرادی که مقدار زیادی مکمل مصرف می کنند، بی خطر است.
کاهش پوکی استخوان
کلسیم موجود در شاهی برای محافظت از شما در برابر هر نوع بیماری استخوانی، به ویژه پوکی استخوان، بسیار مفید خواهد بود. این کلسیم با تحریک تولید استئوبلاست نقش مهمی در تقویت استخوان های شما خواهد داشت. در کنار فولات موجود در شاهی، مواد مغذی کلسیم از چگالی استخوان افراد، از جوان تا پیر محافظت می کند.
دندان های قوی تر
از آنجا که شاهی منبع عالی کلسیم است، تأثیرات خوبی بر روی دندان های شما خواهد گذاشت. هنگام مصرف این گیاه دارویی، دندان های شما از گذشته قوی تر و محکم تر می شوند. در حقیقت، جویدن شاهی روشی مناسب برای قوی تر کردن دندان های شما نسبت به قبل است. با جویدن شاهی، خونریزی لثه را نیز درمان می کنید.
تنظیم تیروئید
شاهی حاوی ید زیادی نیز هست، که برای تنظیم میزان هورمون تیروئید بسیار مفید است. اگر بدن کنترل هورمون تیروئید را کنترل نکند، شما به احتمال زیاد از بیماری هایی مانند گواتر و کم کاری تیروئید رنج می برید، که می تواند شما را به سمت بسیاری از مشکلات مانند سرماخوردگی، یبوست، افسردگی و افزایش وزن سوق دهد. بنابراین، برای تثبیت تولید هورمون تیروئید در بدن، استفاده از شاهی بسیار مناسب است.
تثبیت سطح قند خون
فیبر محلول در آب موجود در شاهی بسیار مفید است به عنوان اثر کاهنده قند خون، که باعث کاهش جذب کربوهیدرات ها از روده شما می شود؛ عمل می کند. بنابراین، جای تعجب نیست که شاهی می تواند سطح قند خون را حفظ کرده یا قند خون بالا را درمان کند که برای مبتلایان به دیابت بسیار مفید است. اما، این مزیت به تحقیقات بیشتری نیاز دارد، زیرا هنوز شواهد علمی در مورد آن وجود ندارد.
پیشگیری از کم خونی
شاهی همچنین حاوی مقدار زیادی آهن است. آهن موجود در بدن می تواند هموگلوبین بدن را تأمین کند. این هموگلوبین مطمئنا گلبول های قرمز خون را در بدن افزایش می دهد، که برای افرادی که بسیار مستعد از دست دادن مقدار زیادی خون به دلیل آسیب یا در دوران قاعدگی و بارداری هستند بسیار مفید است. بنابراین، افزودن شاهی که حاوی آهن است شما را از ابتلا به بیماری کم خونی دور نگه می دارد.
درمان سرفه
شاهی حاوی ترکیبی بنام گلیکوزیدهای گوگرد است که برای درمان هرگونه بیماری همراه با برونشیت طولانی مدت به ویژه سرفه ها بسیار قدرتمند است. برخی از متخصصان می گویند، گلیکوزیدهای گوگرد دارای اثرات محرکی هستند که یک سلاح بسیار قدرتمند برای غلبه بر بیماری های مربوط به برونشیت مزمن محسوب می شوند.
موهای سالم تر
شاهی حاوی مواد مغذی زیادی مانند مواد معدنی، روی و ویتامین ها است که برای سلامتی موهای شما نیز مفید است. روی موجود در آن باعث نابودی عفونت های باکتریایی در موهای شما می شود و ویتامین A موهای شما را برای رشد مجدد تحریک می کند. به هر معنی، شاهی گیاه مناسبی برای عمل به عنوان ضد شوره است، که موهای بسیار بهتری را مهیا می کند.
اثرات محرک
شاهی معمولاً به علت داشتن اثرات محرک شناخته شده است. در حقیقت، رومیان و پارسیان باستان از این گیاه به عنوان محرک استفاده می نمودند، به طوری که بعد از مصرف آن میل جنسی به میزان قابل توجهی افزایش می یابد. شاهی به دلیل کارآیی آن در افزایش تولید هورمون های جنسی مانند تستوسترون، عمدتاً به دلیل داشتن مقدار زیاد روی و آهن شناخته شده است.
جلوگیری از اسهال
همانطور که قبلاً نیز گفته شد، شاهی به عنوان یک ماده پاک کننده عمل می کند، که در نتیجه میزان باکتری های سالم در روده را حفظ کرده و از رشد باکتری های بد که باعث ایجاد مشکل گوارشی مانند یبوست یا اسهال می شوند جلوگیری می کند. علاوه بر این، شاهی همچنین حاوی فیبر محلول و مقدار کافی آب است که به عنوان یک ادرارآور برجسته، به هضم غذاها کمک می کند.
جلوگیری از بیماری های قلبی
شاهی حاوی 1961 میکروگرم از یک ترکیب مفید به نام لوتئین است. این ترکیب لوتئین یک مزیت برای جلوگیری از ایجاد بیماری عروق کرونر و حمله قلبی خواهد بود. این ماده با جلوگیری از رشد رسوب خطرناک شریانی، بدن شما را از هرگونه بیماری قلبی محافظت می کند. شاهی همچنین حاوی ترکیبی به نام زاکسانتین است که همچنین برای حفظ سلامت قلب شما ضروری است.
کاهش وزن
از آنجایی که شاهی بسیار کم کالری (حدود 18 کالری در هر وعده)، این گیاه برای همه شما که می خواهید وزن کم کنید بسیار مفید است. شاهی بدون افزودن کالری زیاد در بدن، مواد مغذی مفیدی را به شما ارائه می دهد. همچنین، شاهی حاوی فیبر و اسیدهای آمینه رژیم غذایی است که باعث می شود شما گرسنه نشوید و اطمینان حاصل کنید که معده شما پر تر از گذشته می شود.
کنترل عملکرد کیسه صفرا
مصرف شاهی نیز می تواند بسیار مفید باشد تا بتواند عملکرد کیسه صفرا را کنترل کند. با داشتن مقادیر آب، شاهی به کاهش سموم مضر موجود در کیسه صفرا کمک می کند. اما همیشه بخاطر داشته باشید که سنگ های کوچکتر از شاهی تولید می شوند، در بعضی موارد جدی هنوز نیاز به مشورت با پزشک خود یا انجام جراحی دارید.
اثرات تصفیه
عمل پاکسازی کننده ی شاهی نیز برای تصفیه بدن بسیار مفید است. شاهی دفع ادرار را افزایش می دهد، که به طور مؤثر سموم را از طریق کل بدن از بین می برد.
مفید برای دستگاه گوارش
مانند سایر سبزیجات، برگ های شاهی حاوی مقادیر زیادی کلروفیل نیز هستند، که دارای آنزیم های مختلفی می باشند که می توانند از عملکرد دستگاه گوارش در بدن ما پشتیبانی کنند. این آنزیم ها از کلروفیل شاهی برای کمک به بدن برای جذب مواد مغذی از مواد غذایی که خوردیم، استفاده می کنند، بنابراین این نشانه سلامتی دستگاه گوارش بدن است. اما، لازم است که آن را بدون پخت و پز مصرف کنید زیرا جوشاندن شاهی قبل از آن باعث از بین رفتن آنزیم های موجود در کلروفیل شاهی می شود.
هشدارها و عوارض جانبی شاهی
اگرچه شاهی برای سلامتی شما فواید زیادی را به همراه خواهد داشت، اما عوارض و هشدارهای کمی در مورد آن وجود دارد که باید در مورد این گیاه آب دار در نظر بگیرید. در اینجا عوارض و هشدارهای جانبی در مورد شاهی ذکر شده است.
- افرادی که از پرکاری تیروئید رنج می برند، باید از مصرف شاهی پرهیز خودداری کنند زیرا شاهی مقادیر زیادی ید دارد. اما در صورت اصرار بر مصرف آن، ابتدا باید با پزشک خود صحبت کنید.
- همچنین به افرادی که از التهاب مثانه رنج می برند، توصیه می شود از مصرف شاهی پرهیز کنند، زیرا شاهی می تواند اثرات درد مثانه را القا کند.
- مصرف بیش از حد شاهی نیز توصیه نمی شود زیرا مصرف زیاد این گیاه به دلیل دارا بودن خاصیت ادرار آور قوی، باعث ایجاد سیستیت می شود.
- برای افرادی که مصرف کننده داروهای رقیق کننده خون هستند، مهم است که به طور ناگهانی غذاهای کم و بیش غذاهای حاوی ویتامین K را شروع نکنند، که در لخته شدن خون نقش مهمی دارد.
- در صورت نگهداری، آب سبزیجات حاوی نیترات ممکن است باکتری هایی را که نیترات را به نیتریت تبدیل کرده و آب آن را آلوده می کنند، جمع کند. مقادیر بالای نیتریت در صورت مصرف می تواند بالقوه مضر باشد.
- دریافت بسیار زیاد از سبزیجات صلیبی مشخص شده است که باعث کاهش عملکرد هورمون تیروئید در حیوانات می شود. بهتر است رژیم غذایی متنوع و مختلف بخورید به جای اینکه روی غذاهای فردی متمرکز شوید زیرا مهم سلامتی است.
مقایسۀ سریع
| شاهی پاککردن | بذر جعفری پاککردن | گوجه پاککردن | بذر اسفناج پاککردن | بذر مرزه پاککردن | بذر بادرنجبویه پاککردن | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| نام | شاهی پاککردن | بذر جعفری پاککردن | گوجه پاککردن | بذر اسفناج پاککردن | بذر مرزه پاککردن | بذر بادرنجبویه پاککردن |
| تصویر |  | | | | | |
| شناسۀ محصول | ||||||
| امتیاز | ||||||
| قيمت | ||||||
| موجودی | ||||||
| وزن | نامعلوم | نامعلوم | نامعلوم | نامعلوم | نامعلوم | نامعلوم |
| اندازه | نامعلوم | نامعلوم | نامعلوم | نامعلوم | نامعلوم | نامعلوم |
| اطلاعات اضافی | ||||||
| توضیح | نام علمی : Lepidium sativum خانواده : Cruciferae (صلیبیان) شاهی یا تره تیزک گیاهی علفی و یکسالۀ کم عمر می باشدکه دارای برگ های بیضی شکل ، بدون کرک و دندانه ، رنگ سبز مایل به آبی و مزه تند و تیز است. ارتفاع بوته های شاهی به 50 – 30 سانتیمتر می رسد که شاخه های فرعی از بالای ساقه اصلی جدا می شوند. شاهی دارای گل هایی به رنگ سفید است. بهتر است که برای شاهی خاک هایی از ببافت متوسط، غنی و با زهکشی خوب فراهم آورید. شای بیشتر در فصل خنک می روید و نسبت به گرما کمی حساس است، این گیاه بسیار سریع الرشد است. بهتر است که این گیاه را از اوایل بهار تا اوایل پاییز در نقاط خنک ولی آفتابگیر بکارید. اگر در مناطق سرد زندگی می کنید بهتر است که شاهی را پس از دوران یخبندان بکارید. در مناطق گرمسیری فصل پاییز بهترین زمان برای کاشت شاهی می باشد. مقدار بذور مصرفی 12 – 8 کیلوگرم در هکتار است.جوانه زنی بذور شاهی طی 2 – 1 روز صورت می پذیرد. بهتر است کاشت بذور شاهی را در تاریخ هایی با فواصل زمانی 15 – 10 روز انجام داد زیرا عمر آن کوتاه است و سریعا به پایان مرحله بهره برداری می رسد. باگرم شدن محیط کاشت شاهی گلدهی آن آغاز می شود و از میزان مرغوبیت آن کاسته می شود. توصیه های کودی گیاه شاهی عبارتند از : کود آلی پوسیده 40 – 20 تن در هکتار قبل از کاشت کود شیمیایی ازته 100 کیلوگرم در هکتار در طی دو مرحله کود شیمیایی فسفره 80 کیلوگرم در هکتار در زمان کاشت کود شیمیایی پتاسه 80 کیلوگرم در هکتار در زمان کاشت برداشت شاهی 6 – 4 هفته پس از کاشت امکان پذیر می باشد و بالاترین کیفیت محصول در چین اول حاصل می شود. برداشت شاهی بهتر اسست که قطع ساقه گیاه از 2 سانتی متری سظح خاک انجام شود و با کوددهی و آبیاری مجدد برای برداشت بعدی آماده می شود. شاهی معمولاً 2 ماه پس از کاشت به گلدهی می نشیند. شاهی گیاهی است که با طیف وسیعی از انواع آب و هوا و شرایط خاک سازگاری دارد ولی چناچه بخواهیم گیاه شاهی کاشته شده به طور بهینه رشد و نمو داشته باشد. لازم است که شرایطی را رعایت کنیم تا محصول مورد نظر ما با حداکثر کمیت کیفیت برداشت شود. در این خصوص باید گفت که شاهی زمین های مرطوب را بهتر ترجیح می دهد و زمینی با خاک خشک برای این گیاه مناسب نیست. پس در اینجا لزوم آبیاری منظم و برنامه ریز شده گیاه شاهی آشکار می گردد. همچنین خاک مناسب برای رشد حداکثری گیاه شاهی خاکی است که بتواند رطوبت را در خود نگاه دارد و احتیاجات آبی گیاه را تامین نماید در این راستا زمین های رسی و شنی مناسب تر هستند. روش کاشت بذر شاهی بدین نحو می باشد که بذر را در عمق مناسب (15-6سانتی متری ) خاک کاشته و روی آن را با خاک مناسب پوشانده و مرتب آبیاری میکنیم. زمان کاشت : زمان کاشت بذر شاهی برگ پهن اهمیت دارد چرا که در فصول سردو مناطق با زمستان معتدل گیاه زود به برگ مینشیند و در مناطق و فصول گرم گیاه سریع به بذر می نشیند و قابل مصرف نیست. بهترین زمان برداشت شاهی در کل بهتر است که در فصول بهار و یا پاییز باشد.پس می بایست حداکثر دقت را در زمان و مکان کشت داشته باشیم. زمان برداشت : شاهی برگ پهن گیاهی است که زود سبز شده و قابل برداشت می شود.پس از اینکه بذرها در زمین قرار گرفتند یکی دو روز بعد جوانه ها سبز می شوند.معمولا 10 تا 20 روز طول می کشد که گیاه آماده برداشت شود.پس از اینکه گیاه آماده برداشت شد لازم استکه برداشت رو شروع کنیم چرا که اگر تاخیر در برداشت شاهی رخ دهد گیاه به گل می نشیندو در نتیجه برگ های گیاه سفت و تلخ می شوند و دیگر قابل استفاده نیستند. | کاشت سبزی جعفری در خانهزمان کاشت جعفری : در سبزیکاریهای بزرگ و در مناطق معتدل در بهار و گاهی نیز در پائیز است.1- کاشت مستقیم بذر جعفریمیتوانید بذر جعفری را مستقیم در بستر اصلی (باغ و یا گلدان) کشت کنید. برای این منظور، شرایط آب و هوایی باید مناسب باشد و اگر آب و هوا بسیار سرد باشد، نتیجه نخواهید گرفت. بنابراین کشت مستقیم جعفری باید بعد از آخرین یخبندان انجام شود.2- نشاءگیری جعفری
| تاریخچهاین گیاه بومی ارتفاعات آمریکای جنوبی است که به صورت خودرو و آلبالویی شکل در آن نقاط می رویید. قسمت شرقی ارتفاعات آند در آمریکای جنوبی مرکز ثانویه گوجه فرنگی به حساب می آید .این گیاه بعدا توسط سرخپوستان به آمریکای مرکزی و مکزیک برده شد ودر آنجا اقدام به کشت و پرورش ودر بعضی مواقع نیز اقدامات اولیه اصلاح نژاد در آن صورت گرفت .مهاجرین اسپانیایی که به این نقاط وارد می شدند توانستند بذر این گیاه را با خود به اسپانیا برده وبه سایر نقاط اروپا توسعه دهند. سال های زیادی این گیاه به صورت زینتی در اروپا کشت می شد و تا حدود سال 1820 میلادی در اروپا تنها برای گیاه شناسان و داروسازان جالب توجه بود. بذر گوجه فرنگی نخست در اواسط قرن هجده به صورت سبزی کشت شد. هر چند کشت آن با تردید انجام گرفت و همانند سایرگیاهان سمی دیگر خانواده سولاناسه به تدریج کشت آن رو نق گرفت.فرانسوی ها به آن لقب سیب عشق نام نهادند زیرا تصور می کردند که در گوجه فرنگی قدرت ویژه جنسی نهفته است.مشخصات گیاه شناسیگوجه فرنگی گیاهی است علفی و یکساله از خانواده بادمجانیان( Solanaceae) با کشت مستقیم تولید ریشه عمیق می کند و در زمین های نرم تا عمق بیشتر از 2 متر نیز فرو میرود.70 درصد ریشه های فرعی تا عمق 25 سانتیمتری (سطح الارض)قرار می گیرد.ریشه اصلی در کاشت نشایی از رشدش کاسته می شود .هرچند که تشخیص ان به خوبی امکان پذیر است ولی از نظر رشد ونمو نسبت به ریشه های فرعی دارای اختلاف کمی است. ریشه های فرعی ابتدا به صورت افقی رشد کرده و در درازمدت نگهداری گیاه را به عهده می گیرند .ساقه گوجه فرنگی به صورت سیمپودیال (Sympodial)رشد می کند . یعنی اینکه رشد ساقه پس از تشکیل گل آذین ویا جوانه برگ در راس آن از رشد بازمانده و پس از آن کمی متمایل تر نسبت به حالت قبلی به رشدش ادامه می دهد.ارزش غذایی و اهمیت اقتصادیگوجه فرنگی یکی از سبزیهای مهمی است که به علت داشتن انواع ویتامین ها ،کاروتن ،اسیدهای مفید ،قند و املاح معدنی نقش مهمی را در سلامت انسان ایفا می کند. این گیاه به صورت مختلف در تغذیه مورد مصرف قرار می گیرد .مصرف خام آن به تنهایی و یا همراه با سایر سبزیها در سالاد وبه صورت پخته در غذاهای مختلف معمول است .علاوه بر آن به صورت کنسرو شور ،رب ،سس و کچاپ نیز مورد استفاده قرار می گیرد. در بعضی نقاط آن را خشک کرده و در انواع غذاها مورد استفاده قرار می دهند .مقدار کالری گوجه فرنگی زیاد نیست و به همین علت مصرف آن در رژیم غذایی های لاغری توصیه می شود.شرایط آب و هوایینور و دما مناسب برای گوجه فرنگیگوجه فرنگی براساس مبدا خود یک محصول فصل گرم است و برای عملکرد بیشتر احتیاج به یک دوره گرمای طولانی دارد. دمای اپتیمم در مجاورت نور کافی بیش از 20 کیلو لوکس بین 27 تا 30 درجه سانتیگراد است. این گیاه در مقابل سرما حساس بوده ویخبندان به شدت به آن صدمه می زند .نور کافی برای رشد بذر گوجه فرنگی ضروری است .حداقل نور برای فاز زایشی 10 کیلو لوکس است. کمبود نور و دما که در فصل پاییز و زمستان برای کشت های گلخانه ای به وجود می آید اختلال رشد ونمو گیاه را به دنبال دارد. از علائم مشخصه آن رشد ناقص گیاه به وجود آمدن دیروقت گل آذین ،بدشکل شدن گلها و یا تمامی گل آذین و افتادن گلهاست . نور و دما بلافاصله پس از ظاهرشدن کوتیلدونها می تواند تاثیر زیادی در دوره زایشی داشته باشد. نیاز زیاد به گرما و حساسیت گیاه در مقابل دمای پایین کشت وزرع آن را در مناطق مختلف محدود کرده ونیز تنها در فصول معینی از سال می توان اقدام به پرورش گوجه فرنگی نمود. گوجه فرنگی نمی تواند شب های سرد را به خوبی تحمل کند و رطوبت زیاد در تابستان باعث بروز بیماری های قارچی می شود.از طرف دیگر بادهای خشک ممکن است موجب ریزش گلها و بارور نشدن آنها بشود ،آفتاب شدید در بسیاری از ارقام حساس به ویژه آنهایی که برگ کمتری دارند موجب آفتاب سوختگی میوه ها می گردد .رشد ونمو گوجه فرنگی در دمای بالاتراز 37 درجه سانتیگراد متوقف می شود.خاک گوجه فرنگیگوجه فرنگی را میتوان در کلیه خاک ها کاشت ولی خاک های حاصلخیز با هوموس کافی برای افزایش عملکرد در واحد سطح موثر است . چنانچه زودرسی مورد توجه باشد ،خاک های سبک ترجیح داده میشوند .به طور کلی زمینی برا ی کشت گوجه فرنگی مناسب است که دارای زهکش خوب باشد. از کشت گوجه فرنگی در خاک های شور و قلیایی باید اجتناب نمود.در خاک های خیلی سنگین (رسی) ویا خیلی سبک (شنی )نیز میزان محصول پایین می آید.مناسب ترین PH برای رشد این گیاه بین 5/5 تا 7 است .رطوبتدرمجاورت دما و تابش زیاد ،فاکتور رطوبت به ویژه پراکندگی صحیح آن برای تولید و بهره برداری این گیاه بسیار موثر است .خشکی طولانی که بارش ناگهانی به دنبال داشته باشد . اغلب ترکیدگی میوه ها را را در پی خواهد داشت . مضافا این که رطوبت نسبی دردرازمدت (زمان طولانی )اغلب باعث چسبیدن گرده ها به یکدیگر شده وبدین ترتیب تاثیر منفی روی عمل لقاح داشته ونهایتا کاهش عملکرد را به دنبال خواهد داشت.کود:از نظر کودهای شیمیایی نیاز گوجه فرنگی بیشتر به ازت ،فسفر وپتاس است و چون دراکثر خا کهای ایران پتاس به حد کافی موجود است ، از کودهای فسفره وازته بیشتر استفاده می شود. وجود این عناصر در خاک لاوه براین که باعث افزایش عملکرد می شود ،مقاومت گیاه رانیزدر مقابل آفات و امراض افزایش می دهد.بذر گوجه فرنگی و نشاء آندوره رشد گیاه در انواع مختلف بذر گوجه فرنگی فرق دارد و در درجه اول بسته به نوع واریته ،مقدار دما طی دوره رشد و اندازه ساقه اصلی بین 4 تا 11 ماه متفاوت است. بذر گوجه فرنگی را معمولا به منظور تهیه نشای مرغوب ابتدا در خزانه پرورش داده و سپس به زمین اصلی منتقل می کنند. روش بذرپاشی مستقیم نیز امکانپذیر است .میزان بذر مورد نیاز در خزانه برای یک تر مربع حدود3 گرم بوده مقدار 4 گرم بذر مرغوب برای 1000نشای گوجه فرنگی کافی است. نشاء گوجه فرنگیمراقبت های زراعیمراقبت های زراعی پس از کاشت عبارتند از آبیاری ،مبارزه با علف های هرز و آفات وامراض. آبیاری گوجه فرنگی در ایران اکثرا به صورت جوی پشته صورت می گیرد. در صورتی که آبیاری بارانی بهترین روش آبیاری برای زراعت این گیاه در فضای آزاد توصیه شده است.آفات و بیماری هااز آفات مهم گوجه فرنگی در این منطقه می توان آگروتیس وشته رانام برد که در بعضی مواقع خسارات زیادی را به این گیاه وارد می کنند. مگس سفید گوجه(Aleurodidae)در گلخانه ها عملکرد فتوسنتز را کاهش می دهد. بیماری های مهم گوجه فرنگی عبارتند از کپک خاکستری (Botrytis) پوسیدگی برگ (Phytoph thora infestans) پوسیدگی ساقه (Didymellalycopersici) و پژمردگی باکتریایی(Cormebacterium michigamense) علاوه بر آن گوجه فرنگی در بعضی اوقات دچار بیماری های فیزیولوژیکی می گردد که به شکلهای مختلفی در گیاه ظاهر می شود .برداشت و نگهداریمیوه گوجه فرنگی را ممکن است بسته به نوع استفاده و مسافتی که باید میوه تا بازار طی کند ،در مراحل مختلف برداشت نمود .برای مصرف خانگی و رب سازی معمولا از گوجه فرنگی رسیده و قرمز استفاده می کنند. چنانچه فاصله بین مزرعه تا محل مصرف دورباشد،گوجه فرنگی را در حالت نیمه رسیده و یا رسیده سبز برداشت می کنند و آنها را در اتاقهایی که دارای دمای بین 13 تا 21 درجه سانتیگراد است به طور مصنوعی رسیده می کنند .در دمای 20 درجه و بالاتر ،رسیدن مصنوعی میوه سرعت یافته ولی احتمال پوسیدگی آن نیز زیاد تر است. میزان رطوبت مورد نیاز بین 90 تا 95 درصد است.میزان برداشت گوجه فرنگی در هکتارمیزان تناژ مزارع گوجه فرنگی به عواملی همچون عرض جغرافیایی، رقم انتخابی، نوع تغذیه، آفات و بیماریهای منطقه و دوره رسیدگی بستگی دارد. بنابراین نباید انتظار داشت که در دو منطقه میزان برداشت گوجه فرنگی در هکتار یکسان باشد. بنابراین میزان باردهی گوجه 8320 با میزان برداشت گوجه متین در هکتار و میزان باردهی گوجه بریویو در هکتار با یکدیگر تفاوت دارند.ارقام مختلف گوجه فرنگیارقام مختلف ازنظر طول دوره رسیدن ، مقاومت به آفات وبیماریها ،مقاومت به تنشهای محیطی ،تولیددرواحدسطح،سازگاری به شرایط محیط کشت (فضای آزاد یاگلخانه ) ،خصوصیات ظاهری نظیررنگ ،اندازه ،شکل ،وزن ،بافت و… باهم فرق دارند . ازجمله عواملی که درانتخاب رقم نقش دارند می توان روش کاشت ،طول فصل رشد ،تراکم بوته درواحدسطح (هکتار)،بافت وحاصلخیزی خاک ،وهدف تولیدرانام برد . لذا کشاورزان برای تولیدمحصولی باکیفیت وکمیت بالاباید مواردزیررارعایت کنند : 1- طول دوره رسیدن رقم را مدنظر قراردهند. به طورمثال ارقام زودرس برای مناطقی مناسب هستند که فصل رشدآنها کوتاه باشد. این وضعیت درمناطق جنوبی که کشت خارج ازفصل انجام می دهند بسیارحائزاهمیت است . باتوجه به شرایط خاص بازارفروش گوجه فرنگی درکشور درفصل زمستان کشت ارقام زودرس دراین مناطق می توانددرآمدمناسبی رابرای کشاورزان به همراه داشته باشد . 2- سازگاری رقم باشرایط محیطی : انتخاب رقمی که بتواند دربرابرتنشهای ناشی ازگرما ،سرما ورطوبت مقاومت کند . 3- انتخاب بذر گوجه فرنگی مقاوم به آفات وبیماریها : براساس شرایط اقلیمی منطقه وتجربیات کشت وکارارقام مختلف درهرمنطقه ،بایدارقامی انتخاب شوندکه نسبت به آفات وبیماریهای رایج درسطح مزارع منطقه مقاوم باشند تاضمن تولیدمحصول سالم وبهداشتی هزینه های تولیدنیزکاهش یابد .یکی ازبیماریهایی که درمناطق جنوب کشورشایع بوده وهرساله خسارات زیادی را به بارمی آوردبیماری ویروسی پیچیدگی برگ گوجه فرنگی است . قطعادراین مناطق بایدازارقام مقاوم به بیماریهای ویروسی استفاده کرد. بعضی ارقام به این بیماری مقاوم وبرخی دیگرمتحمل هستند . 4- عملکردبالا : رقم مورداستفاده بایدازنظرعملکردکیفی وکمی وضعیت مطلوبی داشته باشد . 5- میوه باید از خصوصیات ظاهری مناسب برخوردار باشد تا بر بازارپسندی آن افزوده شود . از جمله این خصوصیات می توان شکل واندازه مناسب ،خوش رنگ بودن ، خوش طعم بودن و…. رانام برد . 6- رقم مورد استفاده از همرسی ویکنواختی بالا درتولید میوه برخوردار باشد. 7- رقم باید به صدمات مکانیکی ناشی از برداشت وحمل و انتقال به بازارهای دوردست مقاوم باشد. چنین ارقامی می توانند قابلیت انبارداری ونگهداری بیشتری داشته باشند . ارقام متعددی درمناطق مختلف کشت می شوند که درذیل به تعدادی از آنها پرداخته می شود .مقدار بذر مورد نیاز برای تولید نشا گوجهفرنگی برای هر هکتار (ارقام محدود و نامحدود رشد) 100-150 گرم است، که هر گرم حاوی ۲۵۰-300 بذر بوده و تعداد نشا در هر هکتار در زمان انتقال به زمین اصلی 26000-30000 برآورد میشود. در رقم گوجهفرنگی گیلاسی (محدود و نامحدود رشد) در هر هکتار 25-35 گرم بذر لازم است که تعداد بذر معادل با ۴۵۰-550 بذر در یک گرم میباشد. ممکن است نشا در حین انتقال به مزرعه، آسیب دیده و یا بعد از کاشت خشک شود، بنابراین ۱۵ درصد از بذر را اضافه کاشته تا نشا برای واکاری داشته باشیم. | انواع بذر اسفناجاسفناج ها از نظر تاریخ کاشت به دو دسته اسفناج های بهاره و پاییزه تقسیم می شوند. اسفناج های بهاره از مقاومت خوبی به گرما برخوردار می باشند. البته باید به این نکته توجه داشت گرمای زیاد و طول روزهای بلند سبب کاهش کیفیت محصول و گلدهی زودهنگام آن می گردد. اسفناج های پاییزه متحمل به سرما بوده و البته باید تاریخ کاشت طوری تنظیم گردد که دماهای پایین سبب از بین رفتن محصول نشود. به طور مثال بذر اسفناج اورینتال گرین پروسید در مناطق مرکزی و جنوبی کشور بیشتر به صورت پاییزه مورد کاشت قرار می گیرد. اسفناج ها از نظر ارتفاع بوته نیز به دو دسته اسفناج پا کوتاه و اسفناج پا بلند تقسیم می شوند. اسفناج ها از نظر شکل نیز به دو دسته اسفناج معمولی و بی بی اسفناج تقسیم می شوند.بهترین بذر اسفناجتعیین بهترین نوع بذر اسفناج بستگی به فصل کاشت و خصوصیات رقم دارد. از بهترین بذر اسفناج می توان به بذر اسفناج هاشور بروسید، بذر اسفناج هارپ ناریتا پروسید و بذر اسفناج نعل اسبی ویکیما اشاره نماییم. البته ارقامی مانند بذر اسفناج استرانگ روزن سید، بذر اسفناج اورینتال گرین پروسید و بذر اسفناج ماتادور پوپ نیز از سطح زیر کشت خوبی برخوردار می باشند.بذر اسفناج تیغ دار (خاردار)بذر اسفناج تیغ دار (خاردار) گونه ای از اسفناج می باشد که دارای برگ های پهن و بذر تیغ دار می باشد. عموما برای کاشت راحت تر بذرهای تیغ دار، آنها را پوشش دار می کنند. این ارقام نسبت به ارقام بذر صاف از مقاومت بهتری به سرما برخوردار می باشند.مقدار بذر اسفناج در هکتارمقدار بذر مصرفی در هکتار بسته به بذرپاشی آن با دست و یا کاشت به صورت ردیفی با ماشین های کاشت دارد. مقدار بذر مصرفی اسفناج در هکتار در روش بذرپاشی با دست بین 25 تا 30 کیلوگرم و با ماشین بین 20 تا 25 کیلوگرم در هکتار می باشد.بذر اسفناج مقاوم به گرمااگرچه برخی از ارقام اسفناج جزء ارقام مقاوم به گرما محسوب می شوند و این مقاومت به صورت نسبی می باشد. ولی باید به این نکته توجه داشت که اسفناج گیاهی سرمادوست بوده و کاشت آن در فصول گرم سال در فضای باز توصیه نمی گردد و این موضوع سبب گلدهی زودهنگام و افت کیفیت محصول می گردد. بذر اسفناج، به طور معمول در دمای مناسب 21 درجه سانتی گراد و در طی زمان 7 الی 14 روز جوانه می زند، اما برخی مواقع ممکن است جوانه زدن در خاک¬های سرد، تا سه هفته طول بکشد. | میزان بذر مورد نیاز برای کاشت مرزه حدود 10 کیلو در هکتار می باشد. نیاز آبی مرزه متوسط بوده و هر 7 الی 8 روز یکبار آبیاری گردد کفایت می کند.
مرزه (نام انگلیسی: savory) یکی از سبزیجات محبوب بومی مدیترانه میباشد. این گیاه با استفاده از بذر کاشته میشود و کاشت آسانی دارد. گیاه مرزه یکی از افزودنیهای عالی در آشپزی است. علاوه بر استفاده در آشپزی و یا مصرف به صورت تازه، این گیاه کاربرد دارویی نیز دارد. کاشت مرزه بسیار آسان و با ارزش است. با کاشت این گیاه، عطر و بویی عالی به باغ و باغچه خود ببخشید. دو نوع مرزه وجود دارد. مرزه زمستانی (Satureja montana) که چندساله است و عطر و طعم قوی تری دارد و مرزه تابستانی (Satureja hortensis) که یک ساله میباشد و عطر و طعم لطیف تری نسبت به مرزه زمستانی دارد. مرزه یکی از سبزیجات پر کاربرد در درست کردن ترشی نیز میباشد و طعم بسیار خوبی به ترشی میدهد. گیاه مرزه در زمین و یا گلدان قابل کاشت است. در صورت کاشت گیاه در گلدان، از یک گلدان با قطر و عمق حداقل 15 سانتی متر استفاده کنید.مرزه تابستانی باید هر ساله کاشته شود. بذر مرزه را در بهار بعد از اتمام سرما به طور مستقیم در زمین بکارید. بذرها را با فاصله 10 تا 15 سانتیمتر از یکدیگر بکارید. بذر مرزه را به عمق سه تا پنج سانتیمتر در خاک قرار دهید. بعد از کاشت خاک را مرطوب کنید. بذر مرزه زمستانی را میتوانید ابتدا نشا کنید و سپس نهال را به زمین انتقال دهید یا میتوانید بذرها را به صورت مستقیم در زمین بکارید. بذر یا نهال را در بهار بعد از رفع سرما در زمین بکارید.
شرایط کاشت بذر مرزه:مرزه از جمله گیاهانی به شمار می رود که برای رشد بهتر نیاز به نور کامل خورشید دارد هر چند در برابر سایه مقاوم است و به رشد خود ادامه میدهد؛ علاوه بر این خاک مورد کشت باید غنی، حاصلخیز و از زهکشی مناسبی برخوردار است، بین دو آبیاری سطح خاک را مرطوب نگهدارید و نگذارید سطح خاک خشک شود. در کشت بذری پس از آماده نمودن بستر مورد کشت بذر گیاه را در عمق مناسبی بکارید و سپس روی آن را با مقداری خاک بپوشانید و در نهایت گیاه را آبیاری کنید که پس از گذشت یک تا دو هفته بذر گیاه جوانه می زند و رشد خود را آغاز میکند.دمای مناسب برای کاشت مرزه
گیاه مرزه در همه مناطق قابل کاشت است. این گیاه در مناطق سرد، باید در بهار بعد از اتمام سرما کاشته شود. در مناطق گرم میتوان اواخر زمستان اقدام به کاشت نمود. بذر مرزه در دمای 20 تا 30 درجه سانتیگراد جوانه میزند. بهترین دما برای جوانه زنی بذر مرزه 20 تا 22 درجه سانتیگراد است. زمان کاشت بذر مرزه اطمینان حاصل کنید دمای خاک بالای 18 درجه سانتیگراد باشد. در دمای زیر 18 درجه و بالای 30 درجه، مرزه مرزه یا جوانه نمیزند و یا روند جوانه زنی خیلی طول میکشد.
آبیاری گیاه مرزهخواص مرزه:
| روش کاشت گیاه بادرنجبویهبادرنجبویه یکی از مهم ترین گیاهان دارویی با ارزش اقتصادی و مصارف بالا در دنیا میباشد که زمین های زیادی را به کشت این محصول اختصاص داده اند. بذر بادرنجبویه را می توان به صورت مستقیم در زمین اصلی کاشت نمود و هم ابتدا اقدام به تولید نشاء کرد و سپس آنها را به زمین منتقل کرد. بذرهای بادرنجبویه سبک بوده در نتیجه برای کاشت نیاز به خاک سبک دارد، کاشت بذر در خاکهای رسی و سنگین ممکن است به نتیجه نرسد. برای هر هکتار زمین به 0/5 کیلوگرم بذر با کیفیت مطلوب نیاز است. از هر متر مربع محیط خزانه می توان 250 تا 300 نشاء بدست آورد. اواخر تابستان (شهریور) زمان مناسبی برای انتقال نشاء از خزانه هوای آزاد و اواسط اردیبهشت ماه نیز زمان مناسبی برای انتقال نشاء از خزانه زیر پلاستیک به زمین اصلی است. برای کاشت خانگی و به صورت محدود در تمامی طول بهار و تابستان میتوان اقدام به کاشت در باغ (باغچه) و گلدان نمود. برای کاشت بذر در گلدان ابتدا بذر ها را ۲۴ ساعت در آب خیس کنید تا آب به زیر پوسته آن برود و جوانه زنی زودتر اتفاق بیفتد. گلدان را با خاک مناسب پر کنید و به عمق نیم سانتیمتر بکارید. خاک توصیه شده برای کاشت گلدانی ترکیب کمپوست و پیت ماس یا کوکوپیت میباشد، البته استفاده از هر ترکیب خاکی بلامانع است. تا قبل از جوانه زنی بذر، بستر کشت همیشه باید مرطوب باشد، ولی غرق آبی نه، برای تسریع در جوانه زنی بذرها میتوانید بر روی بستر کشت یک مشما شفاف بیاندازید. توجه کنید که با این کار دما زیر مشما بالا می رود و در صورتی که هوا خیلی گرم باشد از انجام این کار پرهیز کنید و تنها مراقب باشید که خاک خشک نشود.نیازهای اکولوژیکی بادرنجبویهبادرنجبویه در طول رویش به هوای گرم و نور کافی نیاز دارد. بذرها در دمای 10 تا 12 درجه سانتی گراد جوانه میزنند، ولی دمای مناسب برای جوانه زنی 18 تا 20 درجه سانتی گراد است. درجه حرارت مطلوب در طول رویش این گیاه 20 تا 22 درجه سانتی گراد است. بادرنجبویه برای مدتی قادر به تحمل درجه حرارتهای پایین (20- تا 25- درجه سانتی گراد) میباشد. برای گیاهان مسن درجه حرارتهای پایین برای مدت طولانی مضر بوده و تاثیر نامطلوبی بر رشد و نمو و همچنین مواد موثره آنها بر جای میگذارد. ریشه بادرنجبویه نسبتا" طویل است. این ریشه به جذب رطوبت از اعماق زمین قادر بوده و برای مدتی خشکی را تحمل مینماید. رویش گیاه در سایه نه تنها سبب کند شدن رشد و نمو گیاه میشود، بلکه در کاهش کمیت و کیفیت اسانس آن نیز موثر است. بادرنجبویه در هر نوع خاکی قادر به رویش میباشد، و خاکهایی با بافت متوسط و غنی از ترکیبات کلسیم و مواد و عناصر غذایی ، برای رویش این گیاه بسیار مناسب است. بادرنجبویه قادر است خشکی را برای مدتی تحمل کند. ولی کم آبی و خشکیهای طولانی سبب خشک شدن آن میشود. در هر دوره آبیاری گیاهان 30 تا 40 میلی متر باید آبیاری شوند. «پی اچ» خاک برای بادرنجبویه 8/4 تا 8 مناسب است.تناوب کاشت بادرنجبویهچون بادرنجبویه چها تا پنج سال در یک منطقه باقی میماند، لذا انتخاب زمین مناسب و همچنین تناوب کشت مناسب با سایر گیاهان ضرورت دارد. اگر چه بادرنجبویه را با هر گیاهی میتوان به تناوب کشت کرد ولی بهتر است با آن دسته از گیاهانی کشت شوند که نتنها سبب گسترش علفهای هرز نشوند بلکه دوره رویشی کوتاهی نیز داشته باشند تا پس از برداشت فرصت کافی برای آماده سازی زمین وجود داشته باشد. بادرنجبویه را میتوان چهار تا پنج سال متوالی در یک زمین کشت کرد. پس از این مدت باید با گیاهان مناسب به تناوب کشت شود. مواد و عناصر غذایی مورد نیاز به منظور افزایش عملکرد برگ و پیکر رویشی و همچنین برای افزایش مواد موثره با کیفیت مناسب وجود مواد و عناصر غذایی کافی در خاکهایی که بادرنجبویه کشت میشود ضروری است. فصل پاییز قبل از کاشت و هنگام آماده ساختن زمین افزودن کودهای حیوانی کاملا"پوسیده به مقدار 25 تا 30 تن در هکتار نقش عمدهای در افزایش عملکرد دارد. پس از افزودن این مقدار کود با انجام شخم مناسبی باید آن را به عمق 25 تا 30 سانتی متری فرو برد. افزودن کودهای شیمیایی به خاکهای مختلف متفاوت است و به شرایط اقلیمی و بافت خاک بستگی دارد. 50 تا 70 کیلوگرم در هکتار ازت، 50 تا 60 کیلوگرم در هکتار اکسید فسفر و 80 تا 100کیلوگرم در هکتار اکسید پتاس در فصل پاییز یا زمستان قبل از کشت گیاهان به عنوان مقادیر پایه ، باید اضافه شود. همچنین افزودن 20 تا 30 کیلوگرم در هکتار ازت در فواصل بین ردیفها در فصل بهار پس از رویش گیاهان نتایج مطلوبی در افزلیش عملکرد دارد. کاربرد محلولهای غذایی مانند واکسال و یا میکرامید به مقدار چهار تا شش لیتر در هکتار ، دو تا سه هفته قبل از برداشت به طور چشمگیری سبب افزایش عملکرد پیکر رویشی میشود.آماده سازی خاک برای کاشت بادرنجبویهفصل پاییز قبل از کاشت گیاه افزودن کودهای حیوانی و یا شیمیایی مناسب و انجام شخم عمیق در خاکهایی که بادرنجبویه کشت میشود توصیه میشود. در صورتی که با کاشت مستقیم بذر در زمین اصلی اقدام میشود، کار زیادی باید روی این زمینها انجام داد. به طوری که این زمینها فاقد هرگونه علف هرز و یا بذر آنها باشد. از این رو قبل از کاشت باید مبارزه شیمیایی و مکانیکی با علفهای هرز انجام گیرد. در صورتی که تکثیر به روش غیر مستقیم صورت گیرد(انتقال نشا از خزانه به زمین اصلی) زمین باید فاقد هرگونه پستی و بلندی و سنگ و کلوخ باشد. مدت کوتاهی قبل از کشت و در فصل بهار باید به وجین علفهای هرز اقدام نمود.تاریخ و فواصل کاشت بادرنجبویهاواخر پاییز (آذر) زمان مناسبی برای کشت مستقیم بذر در زمین اصلی است. در این صورت 60 سانتی متر فاصله ردیفهای کاشت از یکدیگر مناسب میباشد. عمق بذر موقع کاشت باید 5/0 تا 1 سانتی متر باشد. در کشت مستقیم بذر مورد نیاز برای هر هکتار زمین 8 تا 10 کیلوگرم است. در کشت غیر مستقیم ، زمان مناسب برای کشت بذر در خزانه هوای آزاد اواسط بهار (اواخرفروردین، اوایل اردیبهشت) میباشد. ولی زمان مناسب برای کشت بذر در خزانه زیر پلاستیک اواخر زمستان(اواخر بهمن) خواهد بود. در کشت غیر مستقیم (اعم از خزانه هوای آزاد یا زیرپلاستیک) فاصله ردیفها از یکدیگر 25 تا 30 سانتی متر وعمق بذر 5/0 سانتی متر مناسب است. برای هر هکتار زمین به 5/0کیلوگرم بذر با کیفیت مطلوب نیاز است. از هر متر مربع محیط خزانه میتوان 250 تا 300 نشا به دست آورد. اواخر تابستان (شهریور) زمان مناسبی برای انتقال نشا از خزانه هوای آزاد و اواسط اردیبهشت ماه نیز زمان مناسبی برای انتقال نشا از خزانه زیر پلاستیک به زمین اصلی است. در کشت غیر مستقیم نشاها در ردیفهایی به فاصله 50 تا 60 سانتی متر به زمین اصلی منتقل میشوند. فاصله دو بوته در طول ردیف 30 تا 40 سانتی متر مناسب است.برای هر هکتار زمین به 50 تا 65 هزار نشا نیاز است. زمان مناسب برای تکثیر رویشی بادرنجبویه اواخر تابستان(اواسط شهریور) میباشد.روش کاشت بادرنجبویهبادرنجبویه را میتوان توسط بذر یا از طریق رویشی تکثیر کرد. بذر گیاه بادرنجبویه دارای قوه رویشی کمی است. از این رو برای افزایش قوه رویشی ، بذرها را باید به مدت 16 تا 20 ساعت در آب و در دمای محیط خیساند یا این که آنها را 48 ساعت در دمای صفر درجه سانتی گراد قرار داد. تکثیر توسط بذر به دو روش مستقیم و غیرمستقیم انجام میگیرد. کشت مستقیم: بادرنجبویه را در زمان مناسب (اواخر پاییز) به صورت ردیفی در فواصل ذکر شده کشت میکنند. بذرهایی که اواخر پاییز میشوند پس از طی دوره سرمای زمستان در اوایل بهار سبز میشوند. رشد اولیه بادرنجبویه بسیار کند و بطئی است و علفهای هرز میتوانند بدون رقابت و به سرعت توسعه یابند و رویش گیاهان مورد نظر را تحت تاثیر قرار دهند. از این رو کشت مستقیم مناسب نیست و تنها کشت در سطوح کوچک توصیه میشود. کشت غیر مستقیم: در زمانهای یاد شده بذرها را در خزانه (اعم از خزانه هوای آزاد یا خزانه زیر پلاستیک) که بستر آن به همین منظور تهیه شده کشت میکنند. پس از کاشت به منظور ایجاد تراکم در بستر سطحی خاک، غلتک مناسبی زده میشود. آبیاری منظم و مبارزه با علفهای هرز در طول رویش گیاهان نقش عمدهای در سرعت رشد بادرنجبویه دارد. در زمان مناسب نشاها را به زمین مورد نظر باید منتقل کرد. تکثیر رویشی: تکثیر رویشی از طریق تقسیم بوته انجام میگیرد. گیاهان دو تا سه ساله را باید از خاک خارج کرد. پس از تمیز کردن ریشه از علفهای هرز و جدا کردن قسمتهای پوسیده و آلوده بر حسب اندازه پایه مادری آن را به سه تا چهار قطعه تقسیم میکنند. هر بوته باید شامل ریشه، ساقه و چند برگ باشد. از آن جا که تکثیر رویشی کار و هزینه زیادی را تحمل میکند. لذا از این روش تکثیر در شرایط خاص استفاده میشود. |
| افزودن به سبد خرید |
دیدگاهها
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.