ارسال رایگان برای سفارش بالای 5,000,000 تومان
گوجه
تاریخچه
این گیاه بومی ارتفاعات آمریکای جنوبی است که به صورت خودرو و آلبالویی شکل در آن نقاط می رویید. قسمت شرقی ارتفاعات آند در آمریکای جنوبی مرکز ثانویه گوجه فرنگی به حساب می آید .این گیاه بعدا توسط سرخپوستان به آمریکای مرکزی و مکزیک برده شد ودر آنجا اقدام به کشت و پرورش ودر بعضی مواقع نیز اقدامات اولیه اصلاح نژاد در آن صورت گرفت .مهاجرین اسپانیایی که به این نقاط وارد می شدند توانستند بذر این گیاه را با خود به اسپانیا برده وبه سایر نقاط اروپا توسعه دهند.
سال های زیادی این گیاه به صورت زینتی در اروپا کشت می شد و تا حدود سال 1820 میلادی در اروپا تنها برای گیاه شناسان و داروسازان جالب توجه بود. بذر گوجه فرنگی نخست در اواسط قرن هجده به صورت سبزی کشت شد. هر چند کشت آن با تردید انجام گرفت و همانند سایرگیاهان سمی دیگر خانواده سولاناسه به تدریج کشت آن رو نق گرفت.فرانسوی ها به آن لقب سیب عشق نام نهادند زیرا تصور می کردند که در گوجه فرنگی قدرت ویژه جنسی نهفته است.
مشخصات گیاه شناسی
گوجه فرنگی گیاهی است علفی و یکساله از خانواده بادمجانیان( Solanaceae) با کشت مستقیم تولید ریشه عمیق می کند و در زمین های نرم تا عمق بیشتر از 2 متر نیز فرو میرود.70 درصد ریشه های فرعی تا عمق 25 سانتیمتری (سطح الارض)قرار می گیرد.ریشه اصلی در کاشت نشایی از رشدش کاسته می شود .هرچند که تشخیص ان به خوبی امکان پذیر است ولی از نظر رشد ونمو نسبت به ریشه های فرعی دارای اختلاف کمی است.
ریشه های فرعی ابتدا به صورت افقی رشد کرده و در درازمدت نگهداری گیاه را به عهده می گیرند .ساقه گوجه فرنگی به صورت سیمپودیال (Sympodial)رشد می کند . یعنی اینکه رشد ساقه پس از تشکیل گل آذین ویا جوانه برگ در راس آن از رشد بازمانده و پس از آن کمی متمایل تر نسبت به حالت قبلی به رشدش ادامه می دهد.
ارزش غذایی و اهمیت اقتصادی
گوجه فرنگی یکی از سبزیهای مهمی است که به علت داشتن انواع ویتامین ها ،کاروتن ،اسیدهای مفید ،قند و املاح معدنی نقش مهمی را در سلامت انسان ایفا می کند.
این گیاه به صورت مختلف در تغذیه مورد مصرف قرار می گیرد .مصرف خام آن به تنهایی و یا همراه با سایر سبزیها در سالاد وبه صورت پخته در غذاهای مختلف معمول است .علاوه بر آن به صورت کنسرو شور ،رب ،سس و کچاپ نیز مورد استفاده قرار می گیرد. در بعضی نقاط آن را خشک کرده و در انواع غذاها مورد استفاده قرار می دهند .مقدار کالری گوجه فرنگی زیاد نیست و به همین علت مصرف آن در رژیم غذایی های لاغری توصیه می شود.
شرایط آب و هوایی
نور و دما مناسب برای گوجه فرنگی
گوجه فرنگی براساس مبدا خود یک محصول فصل گرم است و برای عملکرد بیشتر احتیاج به یک دوره گرمای طولانی دارد.
دمای اپتیمم در مجاورت نور کافی بیش از 20 کیلو لوکس بین 27 تا 30 درجه سانتیگراد است. این گیاه در مقابل سرما حساس بوده ویخبندان به شدت به آن صدمه می زند .نور کافی برای رشد بذر گوجه فرنگی ضروری است .حداقل نور برای فاز زایشی 10 کیلو لوکس است. کمبود نور و دما که در فصل پاییز و زمستان برای کشت های گلخانه ای به وجود می آید اختلال رشد ونمو گیاه را به دنبال دارد. از علائم مشخصه آن رشد ناقص گیاه به وجود آمدن دیروقت گل آذین ،بدشکل شدن گلها و یا تمامی گل آذین و افتادن گلهاست .
نور و دما بلافاصله پس از ظاهرشدن کوتیلدونها می تواند تاثیر زیادی در دوره زایشی داشته باشد.
نیاز زیاد به گرما و حساسیت گیاه در مقابل دمای پایین کشت وزرع آن را در مناطق مختلف محدود کرده ونیز تنها در فصول معینی از سال می توان اقدام به پرورش گوجه فرنگی نمود.
گوجه فرنگی نمی تواند شب های سرد را به خوبی تحمل کند و رطوبت زیاد در تابستان باعث بروز بیماری های قارچی می شود.از طرف دیگر بادهای خشک ممکن است موجب ریزش گلها و بارور نشدن آنها بشود ،آفتاب شدید در بسیاری از ارقام حساس به ویژه آنهایی که برگ کمتری دارند موجب آفتاب سوختگی میوه ها می گردد .رشد ونمو گوجه فرنگی در دمای بالاتراز 37 درجه سانتیگراد متوقف می شود.
خاک گوجه فرنگی
گوجه فرنگی را میتوان در کلیه خاک ها کاشت ولی خاک های حاصلخیز با هوموس کافی برای افزایش عملکرد در واحد سطح موثر است . چنانچه زودرسی مورد توجه باشد ،خاک های سبک ترجیح داده میشوند .به طور کلی زمینی برا ی کشت گوجه فرنگی مناسب است که دارای زهکش خوب باشد. از کشت گوجه فرنگی در خاک های شور و قلیایی باید اجتناب نمود.در خاک های خیلی سنگین (رسی) ویا خیلی سبک (شنی )نیز میزان محصول پایین می آید.مناسب ترین PH برای رشد این گیاه بین 5/5 تا 7 است .
رطوبت
درمجاورت دما و تابش زیاد ،فاکتور رطوبت به ویژه پراکندگی صحیح آن برای تولید و بهره برداری این گیاه بسیار موثر است .خشکی طولانی که بارش ناگهانی به دنبال داشته باشد . اغلب ترکیدگی میوه ها را را در پی خواهد داشت .
مضافا این که رطوبت نسبی دردرازمدت (زمان طولانی )اغلب باعث چسبیدن گرده ها به یکدیگر شده وبدین ترتیب تاثیر منفی روی عمل لقاح داشته ونهایتا کاهش عملکرد را به دنبال خواهد داشت.کود:از نظر کودهای شیمیایی نیاز گوجه فرنگی بیشتر به ازت ،فسفر وپتاس است و چون دراکثر خا کهای ایران پتاس به حد کافی موجود است ، از کودهای فسفره وازته بیشتر استفاده می شود.
وجود این عناصر در خاک لاوه براین که باعث افزایش عملکرد می شود ،مقاومت گیاه رانیزدر مقابل آفات و امراض افزایش می دهد.
بذر گوجه فرنگی و نشاء آن
دوره رشد گیاه در انواع مختلف بذر گوجه فرنگی فرق دارد و در درجه اول بسته به نوع واریته ،مقدار دما طی دوره رشد و اندازه ساقه اصلی بین 4 تا 11 ماه متفاوت است.
بذر گوجه فرنگی را معمولا به منظور تهیه نشای مرغوب ابتدا در خزانه پرورش داده و سپس به زمین اصلی منتقل می کنند. روش بذرپاشی مستقیم نیز امکانپذیر است .میزان بذر مورد نیاز در خزانه برای یک تر مربع حدود3 گرم بوده مقدار 4 گرم بذر مرغوب برای 1000نشای گوجه فرنگی کافی است. نشاء گوجه فرنگی
مراقبت های زراعی
مراقبت های زراعی پس از کاشت عبارتند از آبیاری ،مبارزه با علف های هرز و آفات وامراض.
آبیاری گوجه فرنگی در ایران اکثرا به صورت جوی پشته صورت می گیرد. در صورتی که آبیاری بارانی بهترین روش آبیاری برای زراعت این گیاه در فضای آزاد توصیه شده است.
آفات و بیماری ها
از آفات مهم گوجه فرنگی در این منطقه می توان آگروتیس وشته رانام برد که در بعضی مواقع خسارات زیادی را به این گیاه وارد می کنند. مگس سفید گوجه(Aleurodidae)در گلخانه ها عملکرد فتوسنتز را کاهش می دهد. بیماری های مهم گوجه فرنگی عبارتند از کپک خاکستری (Botrytis) پوسیدگی برگ (Phytoph thora infestans) پوسیدگی ساقه (Didymellalycopersici) و پژمردگی باکتریایی(Cormebacterium michigamense) علاوه بر آن گوجه فرنگی در بعضی اوقات دچار بیماری های فیزیولوژیکی می گردد که به شکلهای مختلفی در گیاه ظاهر می شود .
برداشت و نگهداری
میوه گوجه فرنگی را ممکن است بسته به نوع استفاده و مسافتی که باید میوه تا بازار طی کند ،در مراحل مختلف برداشت نمود .برای مصرف خانگی و رب سازی معمولا از گوجه فرنگی رسیده و قرمز استفاده می کنند. چنانچه فاصله بین مزرعه تا محل مصرف دورباشد،گوجه فرنگی را در حالت نیمه رسیده و یا رسیده سبز برداشت می کنند و آنها را در اتاقهایی که دارای دمای بین 13 تا 21 درجه سانتیگراد است به طور مصنوعی رسیده می کنند .در دمای 20 درجه و بالاتر ،رسیدن مصنوعی میوه سرعت یافته ولی احتمال پوسیدگی آن نیز زیاد تر است.
میزان رطوبت مورد نیاز بین 90 تا 95 درصد است.
میزان برداشت گوجه فرنگی در هکتار
میزان تناژ مزارع گوجه فرنگی به عواملی همچون عرض جغرافیایی، رقم انتخابی، نوع تغذیه، آفات و بیماریهای منطقه و دوره رسیدگی بستگی دارد. بنابراین نباید انتظار داشت که در دو منطقه میزان برداشت گوجه فرنگی در هکتار یکسان باشد. بنابراین میزان باردهی گوجه 8320 با میزان برداشت گوجه متین در هکتار و میزان باردهی گوجه بریویو در هکتار با یکدیگر تفاوت دارند.
ارقام مختلف گوجه فرنگی
ارقام مختلف ازنظر طول دوره رسیدن ، مقاومت به آفات وبیماریها ،مقاومت به تنشهای محیطی ،تولیددرواحدسطح،سازگاری به شرایط محیط کشت (فضای آزاد یاگلخانه ) ،خصوصیات ظاهری نظیررنگ ،اندازه ،شکل ،وزن ،بافت و… باهم فرق دارند . ازجمله عواملی که درانتخاب رقم نقش دارند می توان روش کاشت ،طول فصل رشد ،تراکم بوته درواحدسطح (هکتار)،بافت وحاصلخیزی خاک ،وهدف تولیدرانام برد . لذا کشاورزان برای تولیدمحصولی باکیفیت وکمیت بالاباید مواردزیررارعایت کنند :
1- طول دوره رسیدن رقم را مدنظر قراردهند. به طورمثال ارقام زودرس برای مناطقی مناسب هستند که فصل رشدآنها کوتاه باشد. این وضعیت درمناطق جنوبی که کشت خارج ازفصل انجام می دهند بسیارحائزاهمیت است . باتوجه به شرایط خاص بازارفروش گوجه فرنگی درکشور درفصل زمستان کشت ارقام زودرس دراین مناطق می توانددرآمدمناسبی رابرای کشاورزان به همراه داشته باشد .
2- سازگاری رقم باشرایط محیطی : انتخاب رقمی که بتواند دربرابرتنشهای ناشی ازگرما ،سرما ورطوبت مقاومت کند .
3- انتخاب بذر گوجه فرنگی مقاوم به آفات وبیماریها : براساس شرایط اقلیمی منطقه وتجربیات کشت وکارارقام مختلف درهرمنطقه ،بایدارقامی انتخاب شوندکه نسبت به آفات وبیماریهای رایج درسطح مزارع منطقه مقاوم باشند تاضمن تولیدمحصول سالم وبهداشتی هزینه های تولیدنیزکاهش یابد .یکی ازبیماریهایی که درمناطق جنوب کشورشایع بوده وهرساله خسارات زیادی را به بارمی آوردبیماری ویروسی پیچیدگی برگ گوجه فرنگی است . قطعادراین مناطق بایدازارقام مقاوم به بیماریهای ویروسی استفاده کرد. بعضی ارقام به این بیماری مقاوم وبرخی دیگرمتحمل هستند .
4- عملکردبالا : رقم مورداستفاده بایدازنظرعملکردکیفی وکمی وضعیت مطلوبی داشته باشد .
5- میوه باید از خصوصیات ظاهری مناسب برخوردار باشد تا بر بازارپسندی آن افزوده شود . از جمله این خصوصیات می توان شکل واندازه مناسب ،خوش رنگ بودن ، خوش طعم بودن و…. رانام برد .
6- رقم مورد استفاده از همرسی ویکنواختی بالا درتولید میوه برخوردار باشد.
7- رقم باید به صدمات مکانیکی ناشی از برداشت وحمل و انتقال به بازارهای دوردست مقاوم باشد. چنین ارقامی می توانند قابلیت انبارداری ونگهداری بیشتری داشته باشند .
ارقام متعددی درمناطق مختلف کشت می شوند که درذیل به تعدادی از آنها پرداخته می شود .
مقدار بذر مورد نیاز برای تولید نشا گوجهفرنگی برای هر هکتار (ارقام محدود و نامحدود رشد) 100-150 گرم است، که هر گرم حاوی ۲۵۰-300 بذر بوده و تعداد نشا در هر هکتار در زمان انتقال به زمین اصلی 26000-30000 برآورد میشود.
در رقم گوجهفرنگی گیلاسی (محدود و نامحدود رشد) در هر هکتار 25-35 گرم بذر لازم است که تعداد بذر معادل با ۴۵۰-550 بذر در یک گرم میباشد.
ممکن است نشا در حین انتقال به مزرعه، آسیب دیده و یا بعد از کاشت خشک شود، بنابراین ۱۵ درصد از بذر را اضافه کاشته تا نشا برای واکاری داشته باشیم.
پرداخت با کلیه کارتهای بانکی کشور
توضیحات
خواص گوجه برای مردان
گوجه فرنگی، نه تنها به دلیل طعم لذیذش بلکه به دلیل خواص درمانی فراوانی که دارد، در سبد غذایی بسیاری از افراد جای دارد. فواید گوجه فرنگی برای مردان به ویژه در زمینه سلامت پروستات و بهبود عملکرد جنسی، بسیار مورد توجه قرار گرفته است. در ادامه به بررسی دقیقتر این فواید خواهیم پرداخت.
خواص گوجه فرنگی برای پروستات
یکی از مهمترین فواید گوجه فرنگی برای مردان، تاثیر مثبت آن بر سلامت پروستات است. پروستات غدهای است که در سیستم تولید مثل مردان نقش دارد و با افزایش سن، احتمال بزرگ شدن یا ابتلا به بیماریهای آن افزایش مییابد. لیکوپن، ماده قرمز رنگی که به گوجه فرنگی رنگ میدهد، خاصیت آنتیاکسیدانی قوی دارد و به عنوان یک محافظ قدرتمند در برابر آسیبهای رادیکالهای آزاد عمل میکند. مطالعات نشان دادهاند که مصرف منظم گوجه فرنگی و محصولات حاوی لیکوپن، خطر ابتلا به سرطان پروستات را کاهش میدهد و به بهبود عملکرد این غده کمک میکند.
خواص گوجه فرنگی برای نعوظ
برخی از ترکیبات موجود در گوجه فرنگی به طور غیرمستقیم به بهبود عملکرد جنسی کمک میکنند. لیکوپن با بهبود جریان خون و کاهش التهاب، میتواند به حفظ سلامت رگهای خونی کمک کند. همچنین، ویتامینهای گروه B موجود در گوجه فرنگی، نقش مهمی در تولید انرژی و بهبود عملکرد کلی بدن دارند.
خواص گوجه برای زنان
گوجه فرنگی سرشار از ویتامینها، مواد معدنی و آنتیاکسیدانهایی است که برای سلامتی زنان بسیار مفیدند. گوجه فرنگی به دلیل داشتن ویتامین C فراوان، سیستم ایمنی بدن را تقویت کرده و در پیشگیری از بیماریها نقش مهمی ایفا میکند. همچنین، پتاسیم موجود در گوجه به تنظیم فشار خون کمک کرده و از بروز بیماریهای قلبی عروقی جلوگیری میکند. علاوه بر این، گوجه سرشار از لیکوپن است که یک آنتیاکسیدان قوی بوده و در پیشگیری از سرطان نقش دارد.
خواص گوجه در بارداری
بارداری دورهای حساس و مهم در زندگی زنان است. در این دوران، نیاز بدن به مواد مغذی افزایش مییابد. گوجه فرنگی به دلیل داشتن فولات فراوان، برای زنان باردار بسیار مفید است. فولات به رشد سلولهای جدید، از جمله سلولهای عصبی جنین، کمک میکند و از بروز نقص لوله عصبی در نوزاد جلوگیری میکند. همچنین، ویتامین C موجود در گوجه به جذب آهن بهتر کمک کرده و از بروز کمخونی در مادر باردار پیشگیری میکند. لیکوپن موجود در گوجه نیز به تقویت سیستم ایمنی بدن مادر و جنین کمک کرده و از آنها در برابر عفونتها محافظت میکند.
خواص گوجه فرنگی برای رحم
گوجه فرنگی به دلیل داشتن ویتامین C و آنتیاکسیدانها، به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک کرده و از بروز عفونتهای لگنی جلوگیری میکند. همچنین، برخی مطالعات نشان دادهاند که مصرف غذاهای حاوی لیکوپن، مانند گوجه فرنگی، ممکن است خطر ابتلا به برخی از انواع سرطانهای زنان از جمله سرطان رحم را کاهش دهد.
خواص گوجه برای کبد چرب
لیکوپن به عنوان یک آنتیاکسیدان قوی، رادیکالهای آزاد مضر را که به کبد آسیب میرسانند، خنثی میکند. علاوه بر این، گوجه فرنگی خواص ضدالتهابی دارد و میتواند به کاهش التهاب در کبد کمک کند. ویتامین C موجود در گوجه فرنگی نیز به تقویت سیستم ایمنی بدن و بهبود عملکرد کلی کبد کمک میکند. بنابراین مصرف منظم گوجه فرنگی به صورت خام، پخته یا به شکل رب، میتواند در پیشگیری و بهبود کبد چرب موثر باشد.
خواص گوجه برای پوست
گوجه سرشار از ویتامین C، بتاکاروتن و لیکوپن است که همگی آنتیاکسیدانهای قوی هستند. این آنتیاکسیدانها به محافظت از پوست در برابر آسیبهای رادیکالهای آزاد، کاهش لکهای تیره، روشن شدن پوست و بهبود بافت آن کمک میکنند. همچنین، گوجه دارای خواص ضدالتهابی است که میتواند به کاهش قرمزی و التهاب پوست کمک کند. استفاده موضعی از گوجه یا ماسکهای حاوی گوجه میتواند به عنوان یک لایهبردار طبیعی عمل کرده و پوست را نرم و شاداب کند.
خواص گوجه فرنگی برای کم خونی
گوجه فرنگی منبع غنی از ویتامین C است که به جذب بهتر آهن در بدن کمک میکند. آهن عنصری ضروری برای تولید هموگلوبین است که وظیفه انتقال اکسیژن به سلولهای بدن را بر عهده دارد. همچنین لیکوپن موجود در گوجه فرنگی، یک آنتیاکسیدان قوی است که به کاهش التهاب و بهبود عملکرد سلولها کمک میکند. ویتامینهای گروه B موجود در گوجه فرنگی نیز در تولید هموگلوبین و DNA نقش مهمی دارند. بنابراین، مصرف منظم گوجه فرنگی میتواند به پیشگیری و درمان کمخونی کمک شایانی کند.
خواص گوجه از نظر طب سنتی
گوجه فرنگی از نظر طب سنتی دارای طبعی سرد و تر است. به همین دلیل برای افرادی با مزاج گرم و خشک (صفراوی) بسیار مفید بوده و به تعادل مزاج کمک میکند. این میوه سرشار از ویتامینها و آنتیاکسیدانها است و به تقویت سیستم ایمنی بدن، بهبود هضم غذا و کاهش التهاب کمک میکند. همچنین، گوجه فرنگی برای سلامت قلب، پوست و مو نیز مفید بوده و در پیشگیری از برخی بیماریها نقش دارد. با این حال، افرادی با مزاج سرد و تر (بلغمی) باید در مصرف گوجه فرنگی احتیاط کنند.
بهترین زمان مصرف گوجه فرنگی
گوجه فرنگی، این میوه خوش رنگ و پرخاصیت، نه تنها به غذاهای ما طعم میدهد بلکه سرشار از ویتامینها، مواد معدنی و آنتیاکسیدانهایی است که برای سلامتی بدن بسیار مفیدند. اما آیا زمان خاصی برای مصرف گوجه فرنگی وجود دارد که بتوانیم بیشترین بهره را از خواص آن ببریم؟ در ادامه به بررسی این موضوع و خواص گوجه فرنگی در زمانهای مختلف روز میپردازیم.
خواص گوجه در صبحانه
شروع روز با یک صبحانه مقوی و سالم، انرژی مورد نیاز بدن را تامین کرده و به بهبود عملکرد مغز کمک میکند. افزودن گوجه فرنگی به صبحانه، میتواند این وعده غذایی را مغذیتر کند.
- انرژیزا: گوجه فرنگی حاوی کربوهیدراتهای سادهای است که به سرعت جذب بدن شده و انرژی لازم برای شروع روز را فراهم میکند.
- بهبود هضم: فیبر موجود در گوجه فرنگی به بهبود عملکرد دستگاه گوارش و جلوگیری از یبوست کمک میکند.
- تقویت سیستم ایمنی: ویتامین C موجود در گوجه فرنگی، سیستم ایمنی بدن را تقویت کرده و از بدن در برابر بیماریها محافظت میکند.
-
خواص گوجه قبل از خواب
ممکن است این سوال برایتان پیش بیاید که آیا خوردن گوجه فرنگی قبل از خواب مناسب است؟ پاسخ این سوال به عوامل مختلفی مانند میزان حساسیت معده، نوع گوجه فرنگی مصرفی و سایر عادتهای غذایی بستگی دارد.
- مشکلات گوارشی: افرادی که به اسیدیته معده حساس هستند، بهتر است از مصرف گوجه فرنگی قبل از خواب خودداری کنند، زیرا ممکن است باعث سوزش سر دل شود.
- کاهش وزن: برخی افراد معتقدند که مصرف گوجه فرنگی قبل از خواب به کاهش وزن کمک میکند. اگرچه گوجه فرنگی کالری کمی دارد، اما تحقیقات علمی کافی در این زمینه وجود ندارد.
خواص گوجه فرنگی بعد از ورزش
بعد از انجام تمرینات ورزشی، بدن به مواد مغذی و آب نیاز دارد تا بتواند بهبود یابد. گوجه فرنگی میتواند یک میانوعده سالم و مفید بعد از ورزش باشد.
- جبران آب از دست رفته: گوجه فرنگی حاوی مقادیر زیادی آب است که به جبران آب از دست رفته بدن در حین ورزش کمک میکند.
- تامین مواد معدنی: پتاسیم موجود در گوجه فرنگی به تنظیم فشار خون و عملکرد ماهیچهها کمک میکند.
- کاهش التهاب: آنتیاکسیدانهای موجود در گوجه فرنگی به کاهش التهاب در عضلات کمک کرده و روند بهبودی را تسریع میکنند.
مقایسۀ سریع
| گوجه پاککردن | پیاز پاککردن | شاهی پاککردن | ذرت(پاپ کورن) پاککردن | بذر بادرنجبویه پاککردن | بذر شوید پاککردن | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| نام | گوجه پاککردن | پیاز پاککردن | شاهی پاککردن | ذرت(پاپ کورن) پاککردن | بذر بادرنجبویه پاککردن | بذر شوید پاککردن |
| تصویر |  | | | | | |
| شناسۀ محصول | ||||||
| امتیاز | ||||||
| قيمت | ||||||
| موجودی | ||||||
| وزن | نامعلوم | نامعلوم | نامعلوم | نامعلوم | نامعلوم | نامعلوم |
| اندازه | نامعلوم | نامعلوم | نامعلوم | نامعلوم | نامعلوم | نامعلوم |
| اطلاعات اضافی | ||||||
| توضیح | تاریخچهاین گیاه بومی ارتفاعات آمریکای جنوبی است که به صورت خودرو و آلبالویی شکل در آن نقاط می رویید. قسمت شرقی ارتفاعات آند در آمریکای جنوبی مرکز ثانویه گوجه فرنگی به حساب می آید .این گیاه بعدا توسط سرخپوستان به آمریکای مرکزی و مکزیک برده شد ودر آنجا اقدام به کشت و پرورش ودر بعضی مواقع نیز اقدامات اولیه اصلاح نژاد در آن صورت گرفت .مهاجرین اسپانیایی که به این نقاط وارد می شدند توانستند بذر این گیاه را با خود به اسپانیا برده وبه سایر نقاط اروپا توسعه دهند. سال های زیادی این گیاه به صورت زینتی در اروپا کشت می شد و تا حدود سال 1820 میلادی در اروپا تنها برای گیاه شناسان و داروسازان جالب توجه بود. بذر گوجه فرنگی نخست در اواسط قرن هجده به صورت سبزی کشت شد. هر چند کشت آن با تردید انجام گرفت و همانند سایرگیاهان سمی دیگر خانواده سولاناسه به تدریج کشت آن رو نق گرفت.فرانسوی ها به آن لقب سیب عشق نام نهادند زیرا تصور می کردند که در گوجه فرنگی قدرت ویژه جنسی نهفته است.مشخصات گیاه شناسیگوجه فرنگی گیاهی است علفی و یکساله از خانواده بادمجانیان( Solanaceae) با کشت مستقیم تولید ریشه عمیق می کند و در زمین های نرم تا عمق بیشتر از 2 متر نیز فرو میرود.70 درصد ریشه های فرعی تا عمق 25 سانتیمتری (سطح الارض)قرار می گیرد.ریشه اصلی در کاشت نشایی از رشدش کاسته می شود .هرچند که تشخیص ان به خوبی امکان پذیر است ولی از نظر رشد ونمو نسبت به ریشه های فرعی دارای اختلاف کمی است. ریشه های فرعی ابتدا به صورت افقی رشد کرده و در درازمدت نگهداری گیاه را به عهده می گیرند .ساقه گوجه فرنگی به صورت سیمپودیال (Sympodial)رشد می کند . یعنی اینکه رشد ساقه پس از تشکیل گل آذین ویا جوانه برگ در راس آن از رشد بازمانده و پس از آن کمی متمایل تر نسبت به حالت قبلی به رشدش ادامه می دهد.ارزش غذایی و اهمیت اقتصادیگوجه فرنگی یکی از سبزیهای مهمی است که به علت داشتن انواع ویتامین ها ،کاروتن ،اسیدهای مفید ،قند و املاح معدنی نقش مهمی را در سلامت انسان ایفا می کند. این گیاه به صورت مختلف در تغذیه مورد مصرف قرار می گیرد .مصرف خام آن به تنهایی و یا همراه با سایر سبزیها در سالاد وبه صورت پخته در غذاهای مختلف معمول است .علاوه بر آن به صورت کنسرو شور ،رب ،سس و کچاپ نیز مورد استفاده قرار می گیرد. در بعضی نقاط آن را خشک کرده و در انواع غذاها مورد استفاده قرار می دهند .مقدار کالری گوجه فرنگی زیاد نیست و به همین علت مصرف آن در رژیم غذایی های لاغری توصیه می شود.شرایط آب و هوایینور و دما مناسب برای گوجه فرنگیگوجه فرنگی براساس مبدا خود یک محصول فصل گرم است و برای عملکرد بیشتر احتیاج به یک دوره گرمای طولانی دارد. دمای اپتیمم در مجاورت نور کافی بیش از 20 کیلو لوکس بین 27 تا 30 درجه سانتیگراد است. این گیاه در مقابل سرما حساس بوده ویخبندان به شدت به آن صدمه می زند .نور کافی برای رشد بذر گوجه فرنگی ضروری است .حداقل نور برای فاز زایشی 10 کیلو لوکس است. کمبود نور و دما که در فصل پاییز و زمستان برای کشت های گلخانه ای به وجود می آید اختلال رشد ونمو گیاه را به دنبال دارد. از علائم مشخصه آن رشد ناقص گیاه به وجود آمدن دیروقت گل آذین ،بدشکل شدن گلها و یا تمامی گل آذین و افتادن گلهاست . نور و دما بلافاصله پس از ظاهرشدن کوتیلدونها می تواند تاثیر زیادی در دوره زایشی داشته باشد. نیاز زیاد به گرما و حساسیت گیاه در مقابل دمای پایین کشت وزرع آن را در مناطق مختلف محدود کرده ونیز تنها در فصول معینی از سال می توان اقدام به پرورش گوجه فرنگی نمود. گوجه فرنگی نمی تواند شب های سرد را به خوبی تحمل کند و رطوبت زیاد در تابستان باعث بروز بیماری های قارچی می شود.از طرف دیگر بادهای خشک ممکن است موجب ریزش گلها و بارور نشدن آنها بشود ،آفتاب شدید در بسیاری از ارقام حساس به ویژه آنهایی که برگ کمتری دارند موجب آفتاب سوختگی میوه ها می گردد .رشد ونمو گوجه فرنگی در دمای بالاتراز 37 درجه سانتیگراد متوقف می شود.خاک گوجه فرنگیگوجه فرنگی را میتوان در کلیه خاک ها کاشت ولی خاک های حاصلخیز با هوموس کافی برای افزایش عملکرد در واحد سطح موثر است . چنانچه زودرسی مورد توجه باشد ،خاک های سبک ترجیح داده میشوند .به طور کلی زمینی برا ی کشت گوجه فرنگی مناسب است که دارای زهکش خوب باشد. از کشت گوجه فرنگی در خاک های شور و قلیایی باید اجتناب نمود.در خاک های خیلی سنگین (رسی) ویا خیلی سبک (شنی )نیز میزان محصول پایین می آید.مناسب ترین PH برای رشد این گیاه بین 5/5 تا 7 است .رطوبتدرمجاورت دما و تابش زیاد ،فاکتور رطوبت به ویژه پراکندگی صحیح آن برای تولید و بهره برداری این گیاه بسیار موثر است .خشکی طولانی که بارش ناگهانی به دنبال داشته باشد . اغلب ترکیدگی میوه ها را را در پی خواهد داشت . مضافا این که رطوبت نسبی دردرازمدت (زمان طولانی )اغلب باعث چسبیدن گرده ها به یکدیگر شده وبدین ترتیب تاثیر منفی روی عمل لقاح داشته ونهایتا کاهش عملکرد را به دنبال خواهد داشت.کود:از نظر کودهای شیمیایی نیاز گوجه فرنگی بیشتر به ازت ،فسفر وپتاس است و چون دراکثر خا کهای ایران پتاس به حد کافی موجود است ، از کودهای فسفره وازته بیشتر استفاده می شود. وجود این عناصر در خاک لاوه براین که باعث افزایش عملکرد می شود ،مقاومت گیاه رانیزدر مقابل آفات و امراض افزایش می دهد.بذر گوجه فرنگی و نشاء آندوره رشد گیاه در انواع مختلف بذر گوجه فرنگی فرق دارد و در درجه اول بسته به نوع واریته ،مقدار دما طی دوره رشد و اندازه ساقه اصلی بین 4 تا 11 ماه متفاوت است. بذر گوجه فرنگی را معمولا به منظور تهیه نشای مرغوب ابتدا در خزانه پرورش داده و سپس به زمین اصلی منتقل می کنند. روش بذرپاشی مستقیم نیز امکانپذیر است .میزان بذر مورد نیاز در خزانه برای یک تر مربع حدود3 گرم بوده مقدار 4 گرم بذر مرغوب برای 1000نشای گوجه فرنگی کافی است. نشاء گوجه فرنگیمراقبت های زراعیمراقبت های زراعی پس از کاشت عبارتند از آبیاری ،مبارزه با علف های هرز و آفات وامراض. آبیاری گوجه فرنگی در ایران اکثرا به صورت جوی پشته صورت می گیرد. در صورتی که آبیاری بارانی بهترین روش آبیاری برای زراعت این گیاه در فضای آزاد توصیه شده است.آفات و بیماری هااز آفات مهم گوجه فرنگی در این منطقه می توان آگروتیس وشته رانام برد که در بعضی مواقع خسارات زیادی را به این گیاه وارد می کنند. مگس سفید گوجه(Aleurodidae)در گلخانه ها عملکرد فتوسنتز را کاهش می دهد. بیماری های مهم گوجه فرنگی عبارتند از کپک خاکستری (Botrytis) پوسیدگی برگ (Phytoph thora infestans) پوسیدگی ساقه (Didymellalycopersici) و پژمردگی باکتریایی(Cormebacterium michigamense) علاوه بر آن گوجه فرنگی در بعضی اوقات دچار بیماری های فیزیولوژیکی می گردد که به شکلهای مختلفی در گیاه ظاهر می شود .برداشت و نگهداریمیوه گوجه فرنگی را ممکن است بسته به نوع استفاده و مسافتی که باید میوه تا بازار طی کند ،در مراحل مختلف برداشت نمود .برای مصرف خانگی و رب سازی معمولا از گوجه فرنگی رسیده و قرمز استفاده می کنند. چنانچه فاصله بین مزرعه تا محل مصرف دورباشد،گوجه فرنگی را در حالت نیمه رسیده و یا رسیده سبز برداشت می کنند و آنها را در اتاقهایی که دارای دمای بین 13 تا 21 درجه سانتیگراد است به طور مصنوعی رسیده می کنند .در دمای 20 درجه و بالاتر ،رسیدن مصنوعی میوه سرعت یافته ولی احتمال پوسیدگی آن نیز زیاد تر است. میزان رطوبت مورد نیاز بین 90 تا 95 درصد است.میزان برداشت گوجه فرنگی در هکتارمیزان تناژ مزارع گوجه فرنگی به عواملی همچون عرض جغرافیایی، رقم انتخابی، نوع تغذیه، آفات و بیماریهای منطقه و دوره رسیدگی بستگی دارد. بنابراین نباید انتظار داشت که در دو منطقه میزان برداشت گوجه فرنگی در هکتار یکسان باشد. بنابراین میزان باردهی گوجه 8320 با میزان برداشت گوجه متین در هکتار و میزان باردهی گوجه بریویو در هکتار با یکدیگر تفاوت دارند.ارقام مختلف گوجه فرنگیارقام مختلف ازنظر طول دوره رسیدن ، مقاومت به آفات وبیماریها ،مقاومت به تنشهای محیطی ،تولیددرواحدسطح،سازگاری به شرایط محیط کشت (فضای آزاد یاگلخانه ) ،خصوصیات ظاهری نظیررنگ ،اندازه ،شکل ،وزن ،بافت و… باهم فرق دارند . ازجمله عواملی که درانتخاب رقم نقش دارند می توان روش کاشت ،طول فصل رشد ،تراکم بوته درواحدسطح (هکتار)،بافت وحاصلخیزی خاک ،وهدف تولیدرانام برد . لذا کشاورزان برای تولیدمحصولی باکیفیت وکمیت بالاباید مواردزیررارعایت کنند : 1- طول دوره رسیدن رقم را مدنظر قراردهند. به طورمثال ارقام زودرس برای مناطقی مناسب هستند که فصل رشدآنها کوتاه باشد. این وضعیت درمناطق جنوبی که کشت خارج ازفصل انجام می دهند بسیارحائزاهمیت است . باتوجه به شرایط خاص بازارفروش گوجه فرنگی درکشور درفصل زمستان کشت ارقام زودرس دراین مناطق می توانددرآمدمناسبی رابرای کشاورزان به همراه داشته باشد . 2- سازگاری رقم باشرایط محیطی : انتخاب رقمی که بتواند دربرابرتنشهای ناشی ازگرما ،سرما ورطوبت مقاومت کند . 3- انتخاب بذر گوجه فرنگی مقاوم به آفات وبیماریها : براساس شرایط اقلیمی منطقه وتجربیات کشت وکارارقام مختلف درهرمنطقه ،بایدارقامی انتخاب شوندکه نسبت به آفات وبیماریهای رایج درسطح مزارع منطقه مقاوم باشند تاضمن تولیدمحصول سالم وبهداشتی هزینه های تولیدنیزکاهش یابد .یکی ازبیماریهایی که درمناطق جنوب کشورشایع بوده وهرساله خسارات زیادی را به بارمی آوردبیماری ویروسی پیچیدگی برگ گوجه فرنگی است . قطعادراین مناطق بایدازارقام مقاوم به بیماریهای ویروسی استفاده کرد. بعضی ارقام به این بیماری مقاوم وبرخی دیگرمتحمل هستند . 4- عملکردبالا : رقم مورداستفاده بایدازنظرعملکردکیفی وکمی وضعیت مطلوبی داشته باشد . 5- میوه باید از خصوصیات ظاهری مناسب برخوردار باشد تا بر بازارپسندی آن افزوده شود . از جمله این خصوصیات می توان شکل واندازه مناسب ،خوش رنگ بودن ، خوش طعم بودن و…. رانام برد . 6- رقم مورد استفاده از همرسی ویکنواختی بالا درتولید میوه برخوردار باشد. 7- رقم باید به صدمات مکانیکی ناشی از برداشت وحمل و انتقال به بازارهای دوردست مقاوم باشد. چنین ارقامی می توانند قابلیت انبارداری ونگهداری بیشتری داشته باشند . ارقام متعددی درمناطق مختلف کشت می شوند که درذیل به تعدادی از آنها پرداخته می شود .مقدار بذر مورد نیاز برای تولید نشا گوجهفرنگی برای هر هکتار (ارقام محدود و نامحدود رشد) 100-150 گرم است، که هر گرم حاوی ۲۵۰-300 بذر بوده و تعداد نشا در هر هکتار در زمان انتقال به زمین اصلی 26000-30000 برآورد میشود. در رقم گوجهفرنگی گیلاسی (محدود و نامحدود رشد) در هر هکتار 25-35 گرم بذر لازم است که تعداد بذر معادل با ۴۵۰-550 بذر در یک گرم میباشد. ممکن است نشا در حین انتقال به مزرعه، آسیب دیده و یا بعد از کاشت خشک شود، بنابراین ۱۵ درصد از بذر را اضافه کاشته تا نشا برای واکاری داشته باشیم. | تعریف پیاز پیاز گیاه دو ساله علفی از خانواده آماریلیس (Amaryllidaceae) است که برای مصرف خوراکی استفاده می شود. پیاز به احتمال زیاد بومی جنوب غربی آسیا است، اما در حال حاضر در سراسر جهان، عمدتاً در مناطق معتدل رشد می کند.زمین کاشت پیاز ( آماده سازی ): تهیه خاک مناسب برای کاشت پیاز: وجود خاک مناسب و زهکشی شده از اولین شروط لازم برای کاشت بذر پیاز می باشد. بدین منظور باید دقت داشت که با توجه به نوع ریشه دهی و رشد پیاز، زمین مورد کشت می بایست مسطح و بدون هرگونه سنگ و کلوخ باشد. زیرا وجود سنگلاخ در خاک مانع از رشد غده پیاز شده و باعث بد فرم گرفتن محصول می شود.کاشت مستقیم بذر پیاز: کاشت بذر به عوامل زیادی همچون شرایط اقلیمی، شراایط آب و هوایی، نوع رقم و واریته بذر، نحوه کاشت و فصل مورد کشت دارد. فاصله بین هر ردیف ۳۰ تا ۴۰ سانتی متر و هر دانه بذر به فاصله ۲ سانتی متر کاشته می شود. برای کاشت بذر پیاز نیاز به حداقل ۸ کیلوگرم بذر در هر هکتار می باشد و در صورتی که زمین مورد کشت خطر بروز آفات وجود دارد تا ۱۸ کیلوگرم در هر هکتار توصیه می گردد. همچنین برای کاشت بذر به صورت دست پاش نیازمند ۱۲ کیلوگرم بذر در هکتار لازم است. کاشت نشاء بذر پیاز: منظور از کاشت نشاء، کاشت پیازچه هایی است که از کشت متراکم سال قبل بدست آمده اند. به همین منظور در اوایل شروع فصل پاییز بذرها به صورت متراکم در محلی سرپوشیده کشت شده و پس از مساعد شدن شرایط آب و هوایی به محل کشت منتقل می گردند. مقدار بذر لازم برای نشاء حدوداً ۳ الی ۴ کیلوگرم می باشد. برای نشاء پیاز آن ها را در ردیف ها با فاصله ۳۰ الی ۴۰ سانتی متری و فاصله ۱۰ سانتی متری از یک دیگر نشاء می کنند. یکی از عوال مهم در نشاء پیاز قطر و طول آن می باشد و در صورت نامناسب بودن اندازه، باعث به وجود آمدن ساقه های بذر زودرس شده و ریشه ها متورم و بد فرم می شوند.کاشت مخلوط پیاز با سایر بذرها: با توجه به تراکم بذرهای کاشته شده در واحد سطح، بعد از جوانه زدن و سبز شدن نیاز به تنک کردن محصول بوده که علاوه بر صرف وقت و هزینه زیاد، ممکن است باعث بهم ریختگی در کشت صورت گرفته شود. از همین روی توصیه می شود تا از تنک کردن خودداری شود. بدین منظور برای برای ردگیری خطوط کاشت می توان بذر پیاز را با بذر گیاهان دیگیری همچون اسفنجاج، جعفری و یا تره فرنگی که زود رس بوده و همچنین با توجه به دیر جوانه زدن بذر پیاز (حدود ۱ الی ۲ ماه) ، مخلوطی از این بذرها مورد کشت قرار می گیرند. با این کار می توان یک الی دو هفته پس از کاشت زمین را وجین و سله کشی کرد.کاشت پیازچه: به منظور کاشت پیاز سبز از پیازچه استفاده می شود. برای کشت می بایست پیازچه ها را با فاصله ۱۰ سانتی متری از هم و فاصله بین خطوط حداقل ۲۰ سانتی متری از هم در عمق ۲ الی ۳ سانتی متر، به صورتی که با یکدیگر در تماس باشند، کاشت شود. برای کاشت پیاز نیز می بایست پیازچه ها به فاصله ۵۰ سانتی از هم و فاصله ۳۰ الی ۴۰ سانتی متری از هم با عمق ۱.۵ سانتی متر کاشته شوند. یکیا از موارد مهم در کاشت از طریق پیازچه عدم توانایی در انبار کردن پیاز می باشد و بهتر است برای انبار کردن از روش کاشت مستقیم بذر استفاده گردد.کاشت پیاز: در این نوع از کاشت از پیازهایی با قطر حدوداً ۲.۵ سانتی متری که از محصولات کشت سال قبل به دست آمده اند استفاده می شود.برداشت پیاز: زمان و نحوه برداشت پیاز به عواملی چون نوع خاک، دما، آب و هوا و نوع رقم و واریته بذر مورد استفاده دارد. از همین روی در ارقام ایرانی برداشت به صورت دستی میسر نبوده و باید از ابزار مکانیکی استفاده نمود اما در ارقام خارجی با توجه به تشکل غده بر روی سطح زمین، می توان به صورت دستی برداشت نمود. همچنین پیاز را می توان به صورت غده های پیازی و یا به صورت پیازچه برداشت کرد. شرط مهم در برداشت پیاز رسیده بودن آن است که با خم شدن، افتادن و زرد شدن قسمت های هوایی بوته می توان رسیده شدن پیاز را متوجه شد. مصرف بلافاصله پیاز بعد از برداشت در صورت نرسیده بودن مشکلی نداشته ولی اگر قصد انبار کردن پیاز را داریم، می بایست حداقل ۵۰ درصد پیازها رسیده شده و پس از آن برداشت آغاز می شود که در مناطق با شرایط اقلیمی سردتر توصیه می گردد برداشت پس از رسیده شدن ۹۰ درصد مزرعه شروع گردد. برای برداشت پیاز لازم است تا حداقل ۳ الی ۴ هفته قبل از آن آبیاری مزرعه متوقف گردد تا نگهداری بهتری صورت گیرد. پس از برداشت نیز قسمت هوایی بوته را با وسیله های مناسبی چون قیچی و یا ابزارالات مکانیکی قطع می کنند. جهت جلوگیری از بروز بیماری و آفات به داخل غده نیز مقداری ۱ الی ۲ سانتی متر از سر بوته را بر روی غده باقی می گذارند. در زمان برداشت سه نوع پیاز در اندازه های متفاوت دیده می شوند که شامل پیاز های درشت با قطر حدودی ۷ سانتی متر که ۳ الی ۵ درصد کل محصولات می باشد، پیاز با سایز متوسط با قطر حدودی ۳ سانتی متر که تقریبا ۱۰ درصد محصولات را تشکیل می دهد، پیازهای ریز با قطری حدوداً ۲ سانتی متری که حداقل ۸۵ درصد کل محصولات مزرعه را شامل می شود.بررسی بیماری ها و آفت های کاشت پیاز: آفت و بیماریهای پیاز انواع مختلفی مثل ریشه سرخی، آنتراکنوز، زنگ پیاز،نماتد ساقه و غده، پوسیدگی خاکستری، پوسیدگی ریشه و طبق، سفیدک داخلی یا دروغی، سیاهک پیاز، لهیدگی باکتریایی و از آفات آن نیز تریپس و مگس پیاز دارد که باید برای مقابله با آنها کشاورز تمهیدات لازم را در نظر بگیرد.انواع بذر پیاز برای کاشت: پیاز دارای ارقام گوناگون بوده که که هر رقم با توجه به نوع واریته خود از نظر طول روز مورد نیاز برای رشد به سه گروه روز کوتاه، روز متوسط و روز بلند تقسیم بندی می شوند. بر همین اساس و با توجه به طول روز و آب و هوای مورد نیاز برای کشت، پیازها دارای رنگ های سفید، قرمز، صورتی، بنفش، زرد می باشد.۱.بذر پياز روز كوتاه: این رقم از پیاز در طی دوره رشد خود نیازمند ۱۰ الی ۱۲ ساعت روشنایی بوده که معمولا حدود ۷ ماه تا زمان محصول دهی زمان می برد. لذا بهترین زمان کاشت برای این نوع از ارقام فصل پاییز بوده و زمان برداشت اواخر زمستان یا اوایل بهار می باشد.۲- بذر پیاز روز متوسط: این رقم از پیاز در طی دوره رشد نیازمند ۱۳ الی ۱۴ ساعت روشنایی بوده که حدوداً ۵ الی ۶ ماه تا محصول دهی نهایی زمان می برد. برای کاشت این نوع بذر نیازمند آب و هوای معتدل با طول روز متوسط بوده و بهترین زمان کاشت فصل زمستان و زمان برداشت نیز اواخر فصل بهتر و اوایل فصل تابستان می باشد.۳- بذر پیاز روز بلند: این رقم از پیاز در طی دوره رشد نیازمند ۱۶ الی ۱۷ ساعت روشنایی بوده که ۶ ماه زمان برای تولید محصول نهایی لازم است. همچنین این رقم از بذر پیاز نیازمند درجه حرارت بالا برای کاشت می باشند برای کاشت این نوع بذر نیازمند آب و هوای سرد و معتدل بوده که در اوایل فصل بهار مورد کاشت قرار گرفته و در اواخر تابستان و اوایل پاییز بداشت می شوند. | نام علمی : Lepidium sativum خانواده : Cruciferae (صلیبیان) شاهی یا تره تیزک گیاهی علفی و یکسالۀ کم عمر می باشدکه دارای برگ های بیضی شکل ، بدون کرک و دندانه ، رنگ سبز مایل به آبی و مزه تند و تیز است. ارتفاع بوته های شاهی به 50 – 30 سانتیمتر می رسد که شاخه های فرعی از بالای ساقه اصلی جدا می شوند. شاهی دارای گل هایی به رنگ سفید است. بهتر است که برای شاهی خاک هایی از ببافت متوسط، غنی و با زهکشی خوب فراهم آورید. شای بیشتر در فصل خنک می روید و نسبت به گرما کمی حساس است، این گیاه بسیار سریع الرشد است. بهتر است که این گیاه را از اوایل بهار تا اوایل پاییز در نقاط خنک ولی آفتابگیر بکارید. اگر در مناطق سرد زندگی می کنید بهتر است که شاهی را پس از دوران یخبندان بکارید. در مناطق گرمسیری فصل پاییز بهترین زمان برای کاشت شاهی می باشد. مقدار بذور مصرفی 12 – 8 کیلوگرم در هکتار است.جوانه زنی بذور شاهی طی 2 – 1 روز صورت می پذیرد. بهتر است کاشت بذور شاهی را در تاریخ هایی با فواصل زمانی 15 – 10 روز انجام داد زیرا عمر آن کوتاه است و سریعا به پایان مرحله بهره برداری می رسد. باگرم شدن محیط کاشت شاهی گلدهی آن آغاز می شود و از میزان مرغوبیت آن کاسته می شود. توصیه های کودی گیاه شاهی عبارتند از : کود آلی پوسیده 40 – 20 تن در هکتار قبل از کاشت کود شیمیایی ازته 100 کیلوگرم در هکتار در طی دو مرحله کود شیمیایی فسفره 80 کیلوگرم در هکتار در زمان کاشت کود شیمیایی پتاسه 80 کیلوگرم در هکتار در زمان کاشت برداشت شاهی 6 – 4 هفته پس از کاشت امکان پذیر می باشد و بالاترین کیفیت محصول در چین اول حاصل می شود. برداشت شاهی بهتر اسست که قطع ساقه گیاه از 2 سانتی متری سظح خاک انجام شود و با کوددهی و آبیاری مجدد برای برداشت بعدی آماده می شود. شاهی معمولاً 2 ماه پس از کاشت به گلدهی می نشیند. شاهی گیاهی است که با طیف وسیعی از انواع آب و هوا و شرایط خاک سازگاری دارد ولی چناچه بخواهیم گیاه شاهی کاشته شده به طور بهینه رشد و نمو داشته باشد. لازم است که شرایطی را رعایت کنیم تا محصول مورد نظر ما با حداکثر کمیت کیفیت برداشت شود. در این خصوص باید گفت که شاهی زمین های مرطوب را بهتر ترجیح می دهد و زمینی با خاک خشک برای این گیاه مناسب نیست. پس در اینجا لزوم آبیاری منظم و برنامه ریز شده گیاه شاهی آشکار می گردد. همچنین خاک مناسب برای رشد حداکثری گیاه شاهی خاکی است که بتواند رطوبت را در خود نگاه دارد و احتیاجات آبی گیاه را تامین نماید در این راستا زمین های رسی و شنی مناسب تر هستند. روش کاشت بذر شاهی بدین نحو می باشد که بذر را در عمق مناسب (15-6سانتی متری ) خاک کاشته و روی آن را با خاک مناسب پوشانده و مرتب آبیاری میکنیم. زمان کاشت : زمان کاشت بذر شاهی برگ پهن اهمیت دارد چرا که در فصول سردو مناطق با زمستان معتدل گیاه زود به برگ مینشیند و در مناطق و فصول گرم گیاه سریع به بذر می نشیند و قابل مصرف نیست. بهترین زمان برداشت شاهی در کل بهتر است که در فصول بهار و یا پاییز باشد.پس می بایست حداکثر دقت را در زمان و مکان کشت داشته باشیم. زمان برداشت : شاهی برگ پهن گیاهی است که زود سبز شده و قابل برداشت می شود.پس از اینکه بذرها در زمین قرار گرفتند یکی دو روز بعد جوانه ها سبز می شوند.معمولا 10 تا 20 روز طول می کشد که گیاه آماده برداشت شود.پس از اینکه گیاه آماده برداشت شد لازم استکه برداشت رو شروع کنیم چرا که اگر تاخیر در برداشت شاهی رخ دهد گیاه به گل می نشیندو در نتیجه برگ های گیاه سفت و تلخ می شوند و دیگر قابل استفاده نیستند. | تاریخچه ذرت از حدود ۱۰۰۰۰ سال پیش و در کشور مکزیک به صورت اهلی کشت شد. باستانشناسان کشف کردند که مردم از هزاران سال پیش پاپکورن را میشناختند. شواهد فسیلی از کشور پرو نشان میدهد که ذرت در ۴۷۰۰ سال پیش از میلاد بو داده و فرآوری میگردیده است. در طول قرن ۱۹، پختن و بو دادن هستهها با دست و روی اجاق انجام میشد. اصطلاح ذرت پختهشده برای اولین مرتبه توسط بروسلی روی شائوکان در فرهنگ لغت آمریکاییها اثر جان راسل بارتلت و در سال ۱۸۴۸ ثبت گردید. در دهه ۱۸۸۰، چارلز کریترز در شیکاگو ایالات متحده، نوعی گاریهای خیابانی را مجهز به پاپکورن سازهای بخارپز کرد و شروع به فروش ذرت بوداده نمود. در دوران رکود بزرگ، پاپ کورن نسبتاً ارزان بود و هر کیسه آن ۵ تا ۱۰ سنت بود و از این رو بسیار محبوب شد؛ بنابراین، در حالی که سایر مشاغل شکست خوردند، تجارت پاپ کورن رونق گرفت و به منبع درآمد بسیاری از کشاورزان و کارآفرینان در حال مبارزه، تبدیل شد از جمله خانواده ریدن بیکرز، که برند پاپ کورن Orville Redenbacher را ثبت کردند. | روش کاشت گیاه بادرنجبویهبادرنجبویه یکی از مهم ترین گیاهان دارویی با ارزش اقتصادی و مصارف بالا در دنیا میباشد که زمین های زیادی را به کشت این محصول اختصاص داده اند. بذر بادرنجبویه را می توان به صورت مستقیم در زمین اصلی کاشت نمود و هم ابتدا اقدام به تولید نشاء کرد و سپس آنها را به زمین منتقل کرد. بذرهای بادرنجبویه سبک بوده در نتیجه برای کاشت نیاز به خاک سبک دارد، کاشت بذر در خاکهای رسی و سنگین ممکن است به نتیجه نرسد. برای هر هکتار زمین به 0/5 کیلوگرم بذر با کیفیت مطلوب نیاز است. از هر متر مربع محیط خزانه می توان 250 تا 300 نشاء بدست آورد. اواخر تابستان (شهریور) زمان مناسبی برای انتقال نشاء از خزانه هوای آزاد و اواسط اردیبهشت ماه نیز زمان مناسبی برای انتقال نشاء از خزانه زیر پلاستیک به زمین اصلی است. برای کاشت خانگی و به صورت محدود در تمامی طول بهار و تابستان میتوان اقدام به کاشت در باغ (باغچه) و گلدان نمود. برای کاشت بذر در گلدان ابتدا بذر ها را ۲۴ ساعت در آب خیس کنید تا آب به زیر پوسته آن برود و جوانه زنی زودتر اتفاق بیفتد. گلدان را با خاک مناسب پر کنید و به عمق نیم سانتیمتر بکارید. خاک توصیه شده برای کاشت گلدانی ترکیب کمپوست و پیت ماس یا کوکوپیت میباشد، البته استفاده از هر ترکیب خاکی بلامانع است. تا قبل از جوانه زنی بذر، بستر کشت همیشه باید مرطوب باشد، ولی غرق آبی نه، برای تسریع در جوانه زنی بذرها میتوانید بر روی بستر کشت یک مشما شفاف بیاندازید. توجه کنید که با این کار دما زیر مشما بالا می رود و در صورتی که هوا خیلی گرم باشد از انجام این کار پرهیز کنید و تنها مراقب باشید که خاک خشک نشود.نیازهای اکولوژیکی بادرنجبویهبادرنجبویه در طول رویش به هوای گرم و نور کافی نیاز دارد. بذرها در دمای 10 تا 12 درجه سانتی گراد جوانه میزنند، ولی دمای مناسب برای جوانه زنی 18 تا 20 درجه سانتی گراد است. درجه حرارت مطلوب در طول رویش این گیاه 20 تا 22 درجه سانتی گراد است. بادرنجبویه برای مدتی قادر به تحمل درجه حرارتهای پایین (20- تا 25- درجه سانتی گراد) میباشد. برای گیاهان مسن درجه حرارتهای پایین برای مدت طولانی مضر بوده و تاثیر نامطلوبی بر رشد و نمو و همچنین مواد موثره آنها بر جای میگذارد. ریشه بادرنجبویه نسبتا" طویل است. این ریشه به جذب رطوبت از اعماق زمین قادر بوده و برای مدتی خشکی را تحمل مینماید. رویش گیاه در سایه نه تنها سبب کند شدن رشد و نمو گیاه میشود، بلکه در کاهش کمیت و کیفیت اسانس آن نیز موثر است. بادرنجبویه در هر نوع خاکی قادر به رویش میباشد، و خاکهایی با بافت متوسط و غنی از ترکیبات کلسیم و مواد و عناصر غذایی ، برای رویش این گیاه بسیار مناسب است. بادرنجبویه قادر است خشکی را برای مدتی تحمل کند. ولی کم آبی و خشکیهای طولانی سبب خشک شدن آن میشود. در هر دوره آبیاری گیاهان 30 تا 40 میلی متر باید آبیاری شوند. «پی اچ» خاک برای بادرنجبویه 8/4 تا 8 مناسب است.تناوب کاشت بادرنجبویهچون بادرنجبویه چها تا پنج سال در یک منطقه باقی میماند، لذا انتخاب زمین مناسب و همچنین تناوب کشت مناسب با سایر گیاهان ضرورت دارد. اگر چه بادرنجبویه را با هر گیاهی میتوان به تناوب کشت کرد ولی بهتر است با آن دسته از گیاهانی کشت شوند که نتنها سبب گسترش علفهای هرز نشوند بلکه دوره رویشی کوتاهی نیز داشته باشند تا پس از برداشت فرصت کافی برای آماده سازی زمین وجود داشته باشد. بادرنجبویه را میتوان چهار تا پنج سال متوالی در یک زمین کشت کرد. پس از این مدت باید با گیاهان مناسب به تناوب کشت شود. مواد و عناصر غذایی مورد نیاز به منظور افزایش عملکرد برگ و پیکر رویشی و همچنین برای افزایش مواد موثره با کیفیت مناسب وجود مواد و عناصر غذایی کافی در خاکهایی که بادرنجبویه کشت میشود ضروری است. فصل پاییز قبل از کاشت و هنگام آماده ساختن زمین افزودن کودهای حیوانی کاملا"پوسیده به مقدار 25 تا 30 تن در هکتار نقش عمدهای در افزایش عملکرد دارد. پس از افزودن این مقدار کود با انجام شخم مناسبی باید آن را به عمق 25 تا 30 سانتی متری فرو برد. افزودن کودهای شیمیایی به خاکهای مختلف متفاوت است و به شرایط اقلیمی و بافت خاک بستگی دارد. 50 تا 70 کیلوگرم در هکتار ازت، 50 تا 60 کیلوگرم در هکتار اکسید فسفر و 80 تا 100کیلوگرم در هکتار اکسید پتاس در فصل پاییز یا زمستان قبل از کشت گیاهان به عنوان مقادیر پایه ، باید اضافه شود. همچنین افزودن 20 تا 30 کیلوگرم در هکتار ازت در فواصل بین ردیفها در فصل بهار پس از رویش گیاهان نتایج مطلوبی در افزلیش عملکرد دارد. کاربرد محلولهای غذایی مانند واکسال و یا میکرامید به مقدار چهار تا شش لیتر در هکتار ، دو تا سه هفته قبل از برداشت به طور چشمگیری سبب افزایش عملکرد پیکر رویشی میشود.آماده سازی خاک برای کاشت بادرنجبویهفصل پاییز قبل از کاشت گیاه افزودن کودهای حیوانی و یا شیمیایی مناسب و انجام شخم عمیق در خاکهایی که بادرنجبویه کشت میشود توصیه میشود. در صورتی که با کاشت مستقیم بذر در زمین اصلی اقدام میشود، کار زیادی باید روی این زمینها انجام داد. به طوری که این زمینها فاقد هرگونه علف هرز و یا بذر آنها باشد. از این رو قبل از کاشت باید مبارزه شیمیایی و مکانیکی با علفهای هرز انجام گیرد. در صورتی که تکثیر به روش غیر مستقیم صورت گیرد(انتقال نشا از خزانه به زمین اصلی) زمین باید فاقد هرگونه پستی و بلندی و سنگ و کلوخ باشد. مدت کوتاهی قبل از کشت و در فصل بهار باید به وجین علفهای هرز اقدام نمود.تاریخ و فواصل کاشت بادرنجبویهاواخر پاییز (آذر) زمان مناسبی برای کشت مستقیم بذر در زمین اصلی است. در این صورت 60 سانتی متر فاصله ردیفهای کاشت از یکدیگر مناسب میباشد. عمق بذر موقع کاشت باید 5/0 تا 1 سانتی متر باشد. در کشت مستقیم بذر مورد نیاز برای هر هکتار زمین 8 تا 10 کیلوگرم است. در کشت غیر مستقیم ، زمان مناسب برای کشت بذر در خزانه هوای آزاد اواسط بهار (اواخرفروردین، اوایل اردیبهشت) میباشد. ولی زمان مناسب برای کشت بذر در خزانه زیر پلاستیک اواخر زمستان(اواخر بهمن) خواهد بود. در کشت غیر مستقیم (اعم از خزانه هوای آزاد یا زیرپلاستیک) فاصله ردیفها از یکدیگر 25 تا 30 سانتی متر وعمق بذر 5/0 سانتی متر مناسب است. برای هر هکتار زمین به 5/0کیلوگرم بذر با کیفیت مطلوب نیاز است. از هر متر مربع محیط خزانه میتوان 250 تا 300 نشا به دست آورد. اواخر تابستان (شهریور) زمان مناسبی برای انتقال نشا از خزانه هوای آزاد و اواسط اردیبهشت ماه نیز زمان مناسبی برای انتقال نشا از خزانه زیر پلاستیک به زمین اصلی است. در کشت غیر مستقیم نشاها در ردیفهایی به فاصله 50 تا 60 سانتی متر به زمین اصلی منتقل میشوند. فاصله دو بوته در طول ردیف 30 تا 40 سانتی متر مناسب است.برای هر هکتار زمین به 50 تا 65 هزار نشا نیاز است. زمان مناسب برای تکثیر رویشی بادرنجبویه اواخر تابستان(اواسط شهریور) میباشد.روش کاشت بادرنجبویهبادرنجبویه را میتوان توسط بذر یا از طریق رویشی تکثیر کرد. بذر گیاه بادرنجبویه دارای قوه رویشی کمی است. از این رو برای افزایش قوه رویشی ، بذرها را باید به مدت 16 تا 20 ساعت در آب و در دمای محیط خیساند یا این که آنها را 48 ساعت در دمای صفر درجه سانتی گراد قرار داد. تکثیر توسط بذر به دو روش مستقیم و غیرمستقیم انجام میگیرد. کشت مستقیم: بادرنجبویه را در زمان مناسب (اواخر پاییز) به صورت ردیفی در فواصل ذکر شده کشت میکنند. بذرهایی که اواخر پاییز میشوند پس از طی دوره سرمای زمستان در اوایل بهار سبز میشوند. رشد اولیه بادرنجبویه بسیار کند و بطئی است و علفهای هرز میتوانند بدون رقابت و به سرعت توسعه یابند و رویش گیاهان مورد نظر را تحت تاثیر قرار دهند. از این رو کشت مستقیم مناسب نیست و تنها کشت در سطوح کوچک توصیه میشود. کشت غیر مستقیم: در زمانهای یاد شده بذرها را در خزانه (اعم از خزانه هوای آزاد یا خزانه زیر پلاستیک) که بستر آن به همین منظور تهیه شده کشت میکنند. پس از کاشت به منظور ایجاد تراکم در بستر سطحی خاک، غلتک مناسبی زده میشود. آبیاری منظم و مبارزه با علفهای هرز در طول رویش گیاهان نقش عمدهای در سرعت رشد بادرنجبویه دارد. در زمان مناسب نشاها را به زمین مورد نظر باید منتقل کرد. تکثیر رویشی: تکثیر رویشی از طریق تقسیم بوته انجام میگیرد. گیاهان دو تا سه ساله را باید از خاک خارج کرد. پس از تمیز کردن ریشه از علفهای هرز و جدا کردن قسمتهای پوسیده و آلوده بر حسب اندازه پایه مادری آن را به سه تا چهار قطعه تقسیم میکنند. هر بوته باید شامل ریشه، ساقه و چند برگ باشد. از آن جا که تکثیر رویشی کار و هزینه زیادی را تحمل میکند. لذا از این روش تکثیر در شرایط خاص استفاده میشود. | شوید شوید یا شِود یا شبت متعلق به خانواده چتریان Apiaceae با نام علمی Anethum graveolens میباشد. مبدا پیدایش آن جنوب اروپا است.شوید جز گیاهان دارویی و ادویه ای محسوب میشود. درایران بیشتر ازساقه و برگ استفاده میشود، اما برخی از کشورها بذر استفاده بیشتری دارد. مقدار بذر مصرفی شوید 20-10 کیلوگرم در هکتار است. دوره رویش شوید 120-100 روز است. شوید به کودهای دامی به میزان 30-20 تن در هکتار نیازمند است. شوید گیاهی یکساله و علفی است که ارتفاع ساقهاش به 1/5 متر میرسد. ساقههای شوید استوانهای و منشعب، برگهایش نخی شکل با 3 بریدگی عمیق، گلها کوچک و دو جنسی به رنگ زرد هستند و در انتهای ساقههای اصلی و فرعی به صورت چتر مرکب ظاهر میگردند. میوهها فندقه و تخممرغی شکل، به رنگ قهوهای و 4 حجرهای (4 فندقه=شیزوکارپ) نیازهای رشد: شوید نیازمند خاکهایی با متوسط بافت، حاصلخیز و دارای pH 5/5-6/7 است. شوید حساس به شوری است. شوید تا شروع مرحله زایشی به سرما مقاوم است. بذور شوید در 5 درجه سانتیگراد جوانه میزنند. گیاه شوید در دمای 25-20 درجه سانتیگراد بیشترین رشد را دارد. آمادهسازی زمین و کاشت: زمین را در پاییز شخم میزنند و با کودهای دامی و شیمیایی فسفره و پتاسه تقویت میکنند. زمین مزبور را در اواخر اسفند تا اوایل فروردین ماه به دیسک و ماله آماده میسازند و به صورت کرتهایی به ابعاد 50×20 متر در میآورند. بهترین موقع برای کاشت بذور شوید در پایان فصل سرما است یعنی زمانی که متوسط دما 10-8 درجه سانتیگراد باشد. عمق کاشت بذور شوید 3-1 سانتیمتر انتخاب میشود. شوید را با تراکم 20×10 سانتیمتر جهت برداشت اندامهای رویشی و با تراکم 50×10 سانتیمتر برای به دست آوردن بذور کشت میکنند. مقدار بذر مصرفی شوید 20-10 کیلوگرم در هکتار است. دوره رویش شوید 120-100 روز است. شوید به کودهای دامی به میزان 30-20 تن در هکتار نیازمند است. کود ازته مورد نیاز 100-80 کیلوگرم است که باید در 3-2 نوبت به کار رود. آبیاری شوید بلافاصله پس از کاشت بذور ضروری است و باید با دور آبیاری 7-5 روز تعقیب شود. با علفهای هرز شوید باید قبل و بعد از کاشت به خوبی مبارزه گردد. برداشت اندامهای رویشی شوید در خرداد تا اوایل تابستان انجام میگردد. برداشت بذور شوید با دست و از اواخر تیر ماه امکانپذیر است. برگهای برداشت شده را بلافاصله در سایه خشک میکنند و گرنه سیاه یا زرد میشوند. |
| افزودن به سبد خرید |
دیدگاهها
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.